Rezervat e naftës në botë po arrijnë nivele shqetësuese, ndërsa furnizimet e disponueshme për tregun global po pakësohen. Drejtues të industrisë paralajmërojnë se kjo situatë mund ta bëjë tregun më të brishtë dhe të rrisë presionin mbi çmimet.
Sipas drejtuesve të industrisë, më pak se 6 miliardë fuçi rezerva komerciale janë aktualisht të disponueshme. Megjithatë, vetëm një pjesë e tyre mund të përdoret menjëherë.
Rezervat e naftës në botë po shterojnë
Amin Nasser, drejtori ekzekutiv i Saudi Aramco, tha se tregu po përballet me një nivel të lartë presioni. Sipas tij, shumica e rezervave të mbetura nuk janë praktikisht të disponueshme.
Që nga fillimi i krizës së Lindjes së Mesme këtë vit, më shumë se 1 miliard fuçi naftë janë nxjerrë nga rezervat. Kjo ka ndihmuar në zbutjen e mungesës së furnizimit.
Megjithatë, situata mbetet e vështirë. Kërkesa globale për naftë është rreth 102 milionë fuçi në ditë, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA).
IEA përgatitet të nxjerrë 100 milionë fuçi
Për të frenuar rritjen e çmimeve, IEA po përgatitet të nxjerrë në treg rreth 100 milionë fuçi naftë bruto dhe produkte nafte.
Vendimi vjen në një moment kur rezervat globale janë nën presion të madh. Sipas Nasser, vetëm rreth 10% ose më pak e inventarëve mund të jetë realisht e disponueshme.
Prandaj, ndikimi i kësaj mase në treg mund të jetë i kufizuar. Gjithashtu, mbetet e paqartë nëse një pjesë e sasisë do të përfshijë naftën nga lirimi rekord i rezervave prej 400 milionë fuçish në mars.
Rezervat amerikane në nivelin më të ulët
Ndërkohë, rezervat e naftës bruto në Rezervën Strategjike të Naftës të SHBA-së kanë rënë në nivelin më të ulët që nga tetori i vitit 1982.
Kjo e bën tregun amerikan më të ekspozuar ndaj ndërprerjeve të furnizimit. Për më tepër, çdo krizë e re mund të ketë ndikim më të madh në çmimet ndërkombëtare.
CEO i Chevron, Mike Wirth, tha se dobësimi i rezervave mbrojtëse ka rritur çmimin minimal të naftës.
Pse rezervat e naftës nuk janë të gjitha të disponueshme?
Jo e gjithë nafta e magazinuar mund të përdoret menjëherë. Disa sasi mbeten në fund të rezervuarëve ose në tubacione.
Përveç kësaj, qeveritë vendosin nivele minimale për rezervat emergjente. Kjo do të thotë se një pjesë e naftës nuk mund të nxirret në treg pa vendime të posaçme.
Si rezultat, sasia reale e naftës që mund të përdoret shpejt është shumë më e vogël se inventari total.
Tregu i naftës përballet me një dimër të vështirë
Drejtuesit e industrisë paralajmërojnë se problemet e furnizimit mund të zgjasin edhe përtej vitit të ardhshëm.
Sipas tyre, mund të duhen vite për të rindërtuar rezervat globale. Ndërkohë, kërkesa vazhdon të mbetet e lartë.
Bota po mbështetet gjithnjë e më shumë te eksportet e naftës nga Lindja e Mesme. Këto furnizime janë veçanërisht të rëndësishme gjatë muajve të dimrit.
Edhe rezervat e gazit janë nën presion
Problemi nuk kufizohet vetëm te nafta. Edhe inventarët e gazit natyror janë pakësuar.
Një dimër i ashpër mund të shkaktojë rritje të forta të çmimeve të gazit në fillim të vitit 2027. Sipas drejtuesve të industrisë, rreziku rritet nëse rezervat evropiane bien në nivele minimale.
Në këtë situatë, tregjet globale të energjisë mund të përballen me presione të reja gjatë muajve të ardhshëm.
Çfarë pritet të ndodhë me çmimet e naftës?
Pakësimi i rezervave e bën tregun më të ndjeshëm ndaj çdo ndërprerjeje të re. Prandaj, tensionet gjeopolitike, problemet e transportit ose rënia e prodhimit mund të ndikojnë shpejt në çmime.
Nëse rezervat nuk rikthehen në nivele më të larta, tregu mund të mbetet i brishtë edhe gjatë vitit të ardhshëm.
Detaje
- Burimi: Reuters, IEA, Departamenti i Energjisë i SHBA-së
- Përpunoj: Diplomacia Sot