Trump kundër Nobelit, sulmon Norvegjinë për çmimin
Presidenti amerikan Donald Trump ka kritikuar ashpër vendimin për dhënien e Çmimit Nobel për Paqen 2026 juristes nga Afrika e Jugut, Navi Pillay. Ai e quajti zgjedhjen të turpshme dhe paralajmëroi se Shtetet e Bashkuara nuk do ta harrojnë vendimin.
Gjatë një tubimi në Syracuse, në shtetin e Nju Jorkut, Trump tha se nuk e njihte fituesen e këtij viti. Gjithashtu, ai e cilësoi vendimin si një njollë të pashlyeshme për Norvegjinë.
Megjithatë, Navi Pillay reagoi me humor kur mësoi se kishte fituar çmimin. Përpara mbështetësve që e duartrokitën, ajo bëri një koment ironik, duke përmendur drejtpërdrejt presidentin amerikan.
Çmimi Nobel për Paqen, çfarë tha Navi Pillay për Trumpin
“Nëse duartrokisni edhe pak më shumë, mund ta ndaj këtë çmim me Trumpin”, tha Pillay, duke shkaktuar të qeshura dhe duartrokitje mes të pranishmëve.
Deklarata e saj erdhi menjëherë pas shpalljes së fitueses më 9 tetor 2026. Ndërkohë, Trump shprehu pakënaqësinë e tij për mosmarrjen e çmimit dhe vuri në pikëpyetje meritat e juristes.
Pavarësisht ironisë, Pillay e përcolli mesazhin e saj përtej përplasjes me presidentin amerikan. Ajo deklaroi se çmimin ia kushtonte të gjithë të mbijetuarve të krimeve ndërkombëtare.
“Ky çmim forcon bindjen time se duhet të qëndrojmë së bashku në mbrojtje të shtetit të së drejtës, gjykatave të pavarura dhe një rendi juridik ndërkombëtar të bazuar në parime”, u shpreh ajo.
Pse u nderua Navi Pillay
Komiteti Norvegjez i Nobelit e vlerësoi Pillay për punën e saj në mbrojtje të paqes dhe të së drejtës ndërkombëtare. Juristja 85-vjeçare ka shërbyer si komisionere e lartë e OKB-së për të Drejtat e Njeriut dhe si gjyqtare në institucione ndërkombëtare.
Ajo ka kontribuar në hetimin dhe ndjekjen penale të krimeve të luftës, krimeve kundër njerëzimit dhe gjenocidit. Gjithashtu, ka drejtuar një komision hetimor të OKB-së për territoret palestineze të pushtuara, i cili publikoi përfundime të rënda për veprimet e Izraelit në Gaza.
Pikërisht ky angazhim e ka vendosur Pillay në qendër të debateve ndërkombëtare. Ndërsa Trump e kritikoi zgjedhjen e saj, juristja mbrojti pavarësinë e institucioneve të drejtësisë dhe rëndësinë e respektimit të ligjit ndërkombëtar.
Çmimi Nobel për Paqen për vitin 2026 mbetet i akorduar Navi Pillay. Komiteti Norvegjez i Nobelit është institucioni përgjegjës për përzgjedhjen e fituesit, ndërsa qeveria norvegjeze nuk e merr këtë vendim.
Çmimi Nobel për Paqen, Trump pretendon se e meritonte
Trump ka shprehur vazhdimisht dëshirën për të marrë Çmimin Nobel për Paqen. Gjatë fjalimit në Syracuse, ai pretendoi se kishte ndihmuar në përfundimin e tetë konflikteve dhe se përpjekjet e tij duhej të ishin vlerësuar nga komiteti.
Megjithatë, pretendimet e tij për zgjidhjen e këtyre konflikteve janë kundërshtuar në disa raste. Gjithashtu, disa prej tensioneve që ai i ka paraqitur si të zgjidhura kanë mbetur pa një zgjidhje të qëndrueshme.
Presidenti amerikan kritikoi edhe përbërjen dhe vendimmarrjen e komitetit. Sipas tij, çmimi ka humbur besueshmërinë për shkak të vendimit të këtij viti.
Pakënaqësia e Trump me çmimin Nobel vazhdon
Reagimi i fundit vjen pas kritikave të mëparshme të Trump ndaj procesit të përzgjedhjes. Në vitin 2025, çmimi iu dha udhëheqëses së opozitës venezueliane María Corina Machado, e cila më vonë ia dhuroi Trumpit medaljen e saj si shenjë vlerësimi për mbështetjen e tij.
Megjithatë, medalja e dhuruar nuk e transferon çmimin te një person tjetër. Machado mbetet laureatja e Nobelit për vitin 2025.
Deklaratat e fundit të Trump kanë rikthyer debatin mbi pritshmëritë e tij për çmimin dhe marrëdhëniet me institucionet ndërkombëtare. Ndërkohë, vendimi për vitin 2026 mbetet në fuqi dhe laureatja e këtij viti është Navi Pillay.
Detaje
- Burimi: Associated Press, Al Jazeera, Reuters
- Përpunoj: Diplomacia Sot