Zgjedhjet në Izrael e kanë lënë Benjamin Netanyahun pa një shumicë të qartë parlamentare. Ndërsa numërimi vijon, partitë arabe kanë siguruar 19 mandate në rezultatet paraprake dhe mund të ndikojnë në formimin e qeverisë së ardhshme.
Zgjedhjet parlamentare të 27 tetorit kanë sjellë një garë të ngushtë politike në Izrael. As blloku i kryeministrit Benjamin Netanyahu dhe as opozita e drejtuar nga Gadi Eisenkot nuk kanë arritur pragun prej 61 deputetësh, të nevojshëm për shumicën në Knesset, parlamentin me 120 vende.
Me 85,6% të votave të përgjithshme të numëruara, blloku i Netanyahut ka 53 mandate. Ndërkohë, grupimi opozitar i drejtuar nga Eisenkot ka 48 vende. Partitë arabe kanë arritur në 19 mandate, duke regjistruar një rezultat historik.
Megjithatë, rezultati nuk është përfundimtar. Ende pritet numërimi i votave të ushtarëve dhe i fletëve të tjera që përpunohen përmes procedurave të posaçme.
Zgjedhjet në Izrael, partitë arabe marrin rol vendimtar
Rritja e përfaqësimit të partive arabe ka ndryshuar ekuilibrat politikë pas zgjedhjeve. Me 19 deputetë, ato mund të ndikojnë në negociatat për krijimin e shumicës së re.
Megjithatë, bashkëpunimi me opozitën nuk është i garantuar. Qëndrimet e ndryshme politike dhe mosmarrëveshjet për çështjet e sigurisë e të identitetit të shtetit mbeten pengesa për një marrëveshje.
Eisenkot ka folur për krijimin e një shumice të gjerë politike. Ai ka lënë të hapur mundësinë e bashkëpunimit me partitë arabe nën kushte të caktuara. Nga ana tjetër, disa prej forcave të opozitës kanë shprehur rezerva për një koalicion të tillë.
Yair Golan, drejtues i partisë Demokratët, ka kërkuar që votat e qytetarëve arabë të mos përjashtohen nga negociatat. Sipas tij, refuzimi i bashkëpunimit do t’ia vështirësonte opozitës përpjekjen për të krijuar një shumicë.
Edhe përfaqësues të Listës së Përbashkët kanë theksuar se rezultatet e tyre duhet të merren parasysh. Ata kanë shprehur gatishmëri për të kontribuar në krijimin e një qeverie pa Netanyahun dhe aleatët e tij të djathtë.
Netanyahu kërkon të qëndrojë në pushtet
Pavarësisht humbjes së mbështetjes për bllokun e tij, Netanyahu nuk është përjashtuar nga gara për formimin e qeverisë së re. Partia e tij, Likud, vijon të jetë ndër forcat kryesore të vendit.
Kryeministri ka kërkuar krijimin e një qeverie të fortë të djathtë dhe ka kundërshtuar një kabinet që do të varej nga partitë arabe.
Ndërkohë, Eisenkot përballet me një zgjedhje të vështirë. Ai duhet të vendosë nëse do të negociojë me partitë arabe për të siguruar shumicën, apo do të kërkojë një formulë tjetër politike.
Nëse palët nuk arrijnë marrëveshje, Izraeli mund të përballet me negociata të gjata për koalicionin. Në mungesë të një zgjidhjeje, nuk përjashtohet as mundësia e zgjedhjeve të reja.
Trump pretendon se ndihmoi Netanyahun
Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se mbështetja e tij publike për Netanyahun ka ndikuar në rezultatin e zgjedhjeve.
Trump ka pretenduar se përkrahja e tij i ka dhënë kryeministrit izraelit një avantazh gjatë fushatës. Megjithatë, ndikimi konkret i kësaj mbështetjeje nuk mund të përcaktohet vetëm nga rezultatet paraprake.
Zgjedhjet u zhvilluan në një klimë të tensionuar politike dhe të sigurisë. Votuesit u përballën me debate mbi drejtimin e vendit, luftërat e viteve të fundit dhe politikat e qeverisë.
Pjesëmarrja arrin nivelin më të lartë që nga viti 1999
Pjesëmarrja në zgjedhje arriti në 77,7%, niveli më i lartë që nga viti 1999. Kjo shifër tregon mobilizim të lartë të votuesve në një garë me rëndësi të madhe për të ardhmen politike të Izraelit.
Rezultati përfundimtar do të varet edhe nga votat që ende nuk janë përfshirë në numërimin e përgjithshëm. Mes tyre janë votat e ushtarëve, personelit të shërbimeve publike dhe qytetarëve që kanë votuar jashtë vendbanimit të tyre të zakonshëm.
Për momentin, asnjë nga dy blloqet kryesore nuk e ka shumicën e nevojshme. Prandaj, negociatat politike dhe qëndrimi i partive arabe pritet të kenë peshë të madhe në procesin e formimit të qeverisë së re.
E ardhmja politike e Netanyahut mbetet e pasigurt, por rezultati paraprak nuk nënkupton largimin e tij të menjëhershëm nga pushteti. Zhvillimet e ditëve në vijim do të përcaktojnë nëse ai do të arrijë të formojë një shumicë apo nëse opozita do të gjejë mbështetjen e nevojshme për të marrë drejtimin e vendit.
Detaje
- Burimi: Komisioni Qendror i Zgjedhjeve në Izrael, Associated Press, AFP, Times of Israel
- Përpunoj: Diplomacia Sot