Protestat në Francë kundër rritjes së kostos së jetesës u shoqëruan me dhunë, zjarre dhe plaçkitje më 17 tetor 2026. Një nga incidentet më të rënda ndodhi në qytetin e Limoges, ku bashkia historike u dëmtua rëndë nga një zjarr.
Ndërtesa, e cila daton në shekullin XIX, u përfshi nga flakët në fund të demonstratës. Prefekti i zonës, Maurice Barate, deklaroi se çatia ishte shembur mbi katet e poshtme, me përjashtim të krahut perëndimor. Sipas tij, rreth dy të tretat e pjesës së jashtme të ndërtesës ishin shkatërruar.
Barate e cilësoi ngjarjen si një katastrofë për trashëgiminë kulturore. Ai e përshkroi zjarrin si një akt të qëllimshëm vandalizmi dhe jo si veprim të protestuesve paqësorë.
Sipas raportimeve për ngjarjen, persona të maskuar dogjën një automjet policie pranë bashkisë, thyen dritaret dhe hynë në ndërtesë. Më pas, zjarri u përhap në pjesë të mëdha të saj.
Zjarrfikësit u përpoqën të vinin nën kontroll flakët, ndërsa qytetarët ndiqnin të shqetësuar shkatërrimin e godinës. Zjarri shkaktoi dëme të rënda në një ndërtesë me rëndësi historike për qytetin.
Protestat në Francë, mbi 1,200 persona të arrestuar
Dhuna në Limoges ishte pjesë e trazirave që përfshinë disa qytete franceze. Protestat nisën kundër rritjes së çmimeve dhe përkeqësimit të shërbimeve publike, por në disa zona përfunduan me përplasje me policinë, zjarrvënie dhe plaçkitje.
Sipas të dhënave të raportuara pas demonstratave të së shtunës, rreth 550 mijë persona morën pjesë në protestat në të gjithë Francën. Organizatorët pretenduan se numri i pjesëmarrësve arriti në 800 mijë.
Kryeministri Sébastien Lecornu njoftoi se mbi 1,200 persona ishin arrestuar. Gjithashtu, rreth 150 efektivë policie ishin plagosur gjatë përplasjeve.
Në Paris, policia përdori gaz lotsjellës dhe topa uji për të shpërndarë grupet e dhunshme. Disa protestues të maskuar hodhën gurë dhe fishekzjarre drejt efektivëve. Ndërkohë, automjete, dyqane dhe ndërtesa u dëmtuan nga zjarret dhe vandalizmi.
Marshimi kryesor në kryeqytet ishte kryesisht paqësor gjatë pasdites. Megjithatë, situata u përshkallëzua në mbrëmje, kur grupe të veçanta nisën sulmet ndaj bizneseve dhe objekteve publike.
Dëme dhe përplasje edhe në Lyon, Marseille dhe Lille
Limoges nuk ishte qyteti i vetëm që u përball me dëme të rënda. Në Lyon, një ndërtesë ku ndodhej zyra e informacionit turistik u përfshi nga zjarri. Kryebashkiaku Grégory Doucet e cilësoi ngjarjen si një humbje të rëndë për qytetin.
Sipas raportimeve, ndërhyrja e zjarrfikësve u vështirësua nga situata e pasigurt në zonën e incidentit.
Në Marseille, protestues hynë për një kohë të shkurtër në godinën e bashkisë. Disa prej tyre goditën hyrjen me barriera të marra nga rruga, ndërsa në brendësi u shënuan akte vandalizmi. Policia ndërhyri për të larguar personat nga ndërtesa.
Edhe në Paris u raportuan dëmtime të shumta. Në zonën e Place de la République, grupe të maskuara hodhën objekte drejt policisë, ndezën kontejnerë dhe sulmuan biznese. Disa dyqane u plaçkitën përgjatë bulevardeve kryesore të kryeqytetit.
Në Lille, një dyqan i Apple u sulmua dhe u plaçkit. Ndërkohë, incidente të tjera u raportuan në qytete si Saint-Étienne, Grenoble, Avignon, Pau, Montpellier dhe Valence.
Në Saint-Étienne, autoritetet vendore raportuan se një i ri humbi dorën pas shpërthimit të një granate. Rrethanat e plota të incidentit kërkojnë sqarim nga hetimet përkatëse.
Bashkia e Limoges, një ndërtesë me histori mbi 140-vjeçare
Zjarri në Limoges shkatërroi një ndërtesë të rëndësishme të trashëgimisë arkitekturore franceze. Bashkia u projektua nga arkitekti Charles-Alfred Leclerc në stilin Neo-Rilindjes.
Punimet për ndërtimin e saj nisën në vitin 1879. Godina u përurua më 14 korrik 1883 dhe u bë një nga ndërtesat më të njohura të qytetit.
Ndër elementet dalluese të saj ishte kulla qendrore e orës, e lartë rreth 43 metra, si dhe kulla zbukuruese e kambanës. Ndërtesa ndodhej në sheshin që mban emrin e ish-presidentit francez Jacques Chirac.
Dëmtimi i bashkisë shkaktoi shqetësim për humbjen e një pjese të rëndësishme të historisë së qytetit. Autoritetet lokale e cilësuan zjarrin si një goditje të rëndë për trashëgiminë kulturore të Limoges.
JD Vance kritikon politikat e emigracionit në Francë
Ngjarjet në Francë shkaktuan reagime edhe në arenën ndërkombëtare. Zëvendëspresidenti amerikan JD Vance komentoi në rrjetin social X pamjet e zjarrit në bashkinë e Limoges.
Vance fajësoi politikat e emigracionit dhe ato të integrimit për situatën e krijuar. Ai argumentoi se politikat e promovuara në emër të diversitetit nuk kanë trajtuar siç duhet sfidat e integrimit në shoqëri.
Në reagimin e tij, ai shprehu shpresën që Franca të ndalë dhunën përpara se të dëmtohen monumente të tjera. Vance e përdori gjithashtu situatën për të kritikuar politikat e kundërshtarëve të tij politikë në Shtetet e Bashkuara.
Megjithatë, deklaratat e tij për emigracionin përfaqësojnë një qëndrim politik. Ato nuk provojnë se emigrantët kanë qenë përgjegjës për zjarrvëniet dhe plaçkitjet e raportuara.
Qeveria franceze dënon dhunën
Përfaqësues të qeverisë franceze dënuan aktet e vandalizmit dhe theksuan se dhuna nuk duhet të zëvendësojë protestën paqësore.
Ministri i Arsimit të Lartë, Philippe Baptiste, deklaroi se aktet e shkatërrimit nuk ndihmojnë në përcjelljen e kërkesave të protestuesve. Ndërsa ministri i Arsimit Kombëtar, Édouard Geffray, tha se dhuna kishte zbehur zërin e qytetarëve që kishin dalë për të shprehur pakënaqësitë e tyre.
Sipas ministrave, e drejta për të protestuar duhet të respektohet, por ajo nuk justifikon djegien e ndërtesave, plaçkitjen e dyqaneve apo sulmet ndaj institucioneve.
Ndërkohë, kryetarët e bashkive të Parisit, Marseille dhe Lyon kërkuan një takim me kryeministrin Sébastien Lecornu. Ata kërkuan një analizë të hollësishme të ngjarjeve dhe të masave që mund të parandalojnë përsëritjen e tyre.
Protestat në Francë kanë nxjerrë në pah pakënaqësitë për koston e jetesës dhe shërbimet publike. Megjithatë, përshkallëzimi i dhunës dhe dëmtimi i ndërtesave historike kanë zhvendosur vëmendjen nga kërkesat fillestare të demonstruesve.
Detaje
- Burimi: AFP, Reuters, Euronews, ANSA
- Përpunoj: Diplomacia Sot