Kriza politike në Francë po shton presionin mbi presidentin Emmanuel Macron, ndërsa vendi përballet me protesta, dhunë dhe pakënaqësi për koston e jetesës. Trazirat e fundit kanë dëmtuar dyqane dhe ndërtesa publike në disa qytete. Ndërkohë, qeveria po përpiqet të rikthejë rendin dhe të kufizojë përhapjen e dhunës.
Situata vjen në një moment të rëndësishëm për politikën franceze. Macron po i afrohet fundit të mandatit të tij, ndërsa zgjedhjet presidenciale të vitit 2027 po afrohen. Për këtë arsye, kriza politike në Francë mund të ndikojë edhe në garën për presidencën.
Protestat shtojnë presionin mbi Macron
Macron erdhi në pushtet në vitin 2017 me premtimin për reforma ekonomike dhe ndryshime në sistemin politik. Megjithatë, vitet e fundit janë shoqëruar me protesta dhe përplasje për politikat ekonomike e sociale.
Një nga momentet më të rëndësishme ishte lëvizja e “Jelekëve të Verdhë” në vitet 2018 dhe 2019. Atëherë, qeveria ndërmori masa ekonomike për të zbutur pakënaqësinë e qytetarëve.
Sot, megjithatë, hapësira për manovrim është më e kufizuar. Franca përballet me presione mbi financat publike dhe me një parlament të fragmentuar. Këta faktorë e vështirësojnë miratimin e masave të reja.
Gjithashtu, vendimi i Macron për të shpallur zgjedhje të parakohshme parlamentare në vitin 2024 është kritikuar edhe nga ish-aleatë të tij. Ata e lidhin këtë vendim me dobësimin e shumicës politike dhe me ngërçin e krijuar në parlament.
Le Pen përfiton nga pakënaqësia
Trazirat mund t’i japin më shumë hapësirë politike Marine Le Pen, figurës kryesore të së djathtës ekstreme dhe udhëheqëse e Tubimit Kombëtar. Ajo ka ndërtuar një pjesë të fushatës së saj mbi sigurinë publike, emigracionin dhe pakënaqësinë ndaj qeverisë.
Në deklaratat e saj, Le Pen e ka paraqitur qeverinë si të paaftë për të garantuar rendin. Në këtë mënyrë, ajo synon të forcojë imazhin e partisë së saj si alternativë politike.
Ish-ligjvënësi Jean-Baptiste Moreau, dikur pjesë e kampit të Macron, e përshkroi pozicionin e Le Pen si shumë të favorshëm. Ai tha se asaj po i hapet një rrugë e gjerë drejt presidencës.
Megjithatë, zhvillimet e fundit nuk e përcaktojnë rezultatin e zgjedhjeve të vitit 2027. Gara mbetet e hapur dhe varet nga zhvillimet politike, kandidatët dhe vendimet e votuesve.
Qeveria vendos masa sigurie pas dhunës
Pas trazirave të fundjavës, autoritetet franceze vendosën shtetrrethime të kufizuara në disa zona të Parisit dhe qyteteve të tjera. Kryeministri Sébastien Lecornu deklaroi më 20 tetor se këto masa kishin ndihmuar në ruajtjen e qetësisë gjatë natës.
Ai njoftoi gjithashtu se autoritetet lokale mund të vendosin kufizime të tjera, nëse situata e kërkon. Ndërkohë, qeveria është përballur me kritika për mangësitë në menaxhimin e sigurisë gjatë protestave.
Presidenti Macron refuzoi dorëheqjen e ministrit të Brendshëm Laurent Nuñez, i cili kishte pranuar probleme në reagimin e forcave të rendit. Qeveria po shqyrton gjithashtu mënyra për të mbështetur bizneset e dëmtuara.
Një garë e pasigurt për zgjedhjet e vitit 2027
Përveç Le Pen, në skenën politike franceze po pozicionohen edhe figura të tjera. Mes tyre është ish-kryeministri Édouard Philippe, i cili ka shprehur kritika ndaj reagimit të Macron.
Gjithashtu, lideri i së majtës radikale Jean-Luc Mélenchon mbetet një faktor në garën politike. Qëndrimet e tij për protestat dhe mënyrën si qeveria i ka trajtuar ato kanë nxitur debat.
Sondazhet e cituara në raportimet e fundit sugjerojnë se përbërja e kandidatëve në raundin e dytë mund të ndikojë ndjeshëm në rezultatin përfundimtar. Megjithatë, sondazhet nuk garantojnë se cili kandidat do të fitojë.
Në këtë klimë, kriza politike në Francë po bëhet një nga çështjet kryesore përpara zgjedhjeve të vitit 2027. Trazirat mund të ndikojnë në besimin ndaj qeverisë, por rezultati do të varet edhe nga mënyra se si autoritetet do të trajtojnë shqetësimet ekonomike dhe sociale.
Detaje
- Burimi: Reuters, Associated Press, Le Monde
- Përpunoj: Diplomacia Sot