Ligjvënësi kërkon ndryshim të politikës
Armët bërthamore të Iranit janë rikthyer në qendër të debatit politik, pasi ligjvënësi Mohammad-Saleh Jokar kërkoi që Teherani të shqyrtojë përdorimin e tyre në rast të një sulmi të ri amerikan. Deklarata vjen në një periudhë tensionesh të larta mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara.
Jokar drejton Komitetin e Punëve të Brendshme të parlamentit iranian. Ai kërkoi që autoritetet të lejojnë përdorimin e armëve parandaluese, përfshirë armët bërthamore, nëse SHBA-ja sulmon përsëri vendin.
Sipas ligjvënësit, një masë e tillë do të shërbente për mbrojtjen e Iranit dhe për të penguar sulme të tjera. Megjithatë, deklarata e tij nuk përbën vendim zyrtar të shtetit për zhvillimin ose përdorimin e armëve bërthamore.
Armët bërthamore të Iranit dhe debati për doktrinën ushtarake
Thirrja e Jokarit vjen në një kohë kur disa zyrtarë dhe politikanë iranianë po kërkojnë rishikimin e qëndrimit të vendit ndaj armëve bërthamore.
Për vite me radhë, udhëheqja iraniane ka deklaruar se programi bërthamor i vendit ka qëllime paqësore. Ky qëndrim është mbështetur edhe në një dekret fetar të ish-udhëheqësit suprem, Ali Khamenei, i cili e cilësonte të ndaluar prodhimin dhe përdorimin e armëve bërthamore sipas Islamit.
Megjithatë, thirrjet për ndryshim të politikës janë shtuar në kushtet e konfliktit me SHBA-në dhe Izraelin. Kjo ka hapur debat për mënyrën se si Irani duhet të garantojë sigurinë e tij.
Deri tani, deklarata e Jokarit nuk dëshmon se autoritetet kanë ndryshuar zyrtarisht doktrinën bërthamore të vendit.
Irani dhe Traktati për Mospërhapjen Bërthamore
Jokar kërkoi gjithashtu që Irani të pezullojë detyrimet e tij sipas Traktatit për Mospërhapjen Bërthamore nëse SHBA-ja ndërmerr një sulm të ri.
Traktati synon të kufizojë përhapjen e armëve bërthamore dhe të mbështesë përdorimin paqësor të teknologjisë bërthamore. Irani është palë e këtij traktati.
Një ndryshim në angazhimet e Teheranit do të kishte pasoja diplomatike dhe ligjore. Megjithatë, kërkesa e ligjvënësit nuk do të thotë se vendi ka vendosur të tërhiqet ose të pezullojë detyrimet e tij.
Për më shumë informacion mbi traktatin, lexoni dokumentacionin e Kombeve të Bashkuara për Traktatin për Mospërhapjen Bërthamore.
A zotëron Irani armë bërthamore?
Nuk ka konfirmim publik të besueshëm se Irani zotëron një armë bërthamore. Programi i tij bërthamor dhe niveli i pasurimit të uraniumit kanë qenë prej vitesh në qendër të mosmarrëveshjeve me fuqitë perëndimore.
Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike luan rol kyç në monitorimin e aktiviteteve bërthamore të Iranit. Për këtë arsye, vlerësimi i gjendjes së programit duhet të mbështetet te raportet e agjencisë dhe te informacionet e verifikuara.
Për momentin, deklarata e Jokarit tregon një kërkesë politike për ndryshim të qëndrimit iranian. Ajo nuk provon se është marrë vendim për prodhimin ose përdorimin e armëve bërthamore.
Detaje
- Burimi: Reuters, IAEA, OKB
- Përpunoj: Diplomacia Sot