Përplasjet e dhunshme, përdorimi i gazit lotsjellës dhe pakënaqësitë ndaj qeverisjes kanë shtuar tensionet në kryeqytet. Studentët dhe qytetarët kërkojnë dorëheqjen e Edi Ramës, ndërsa protestuesit paralajmërojnë se nuk do të tërhiqen.

Protestat e 24 tetorit në Tiranë u shoqëruan me përplasje mes protestuesve dhe policisë, përdorim të gazit lotsjellës, ujit me presion dhe plumbave të gomës. Megjithatë, shpërndarja e turmës nuk e ndërpreu tubimin. Brenda pak minutash, grupe qytetarësh u riorganizuan dhe u rikthyen në sheshin “Skënderbej” dhe pranë parkut “Rinia”.

Pjesëmarrësit kërkuan dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama. Në protestë u bashkuan studentë, pedagogë, profesionistë dhe punonjës të administratës publike. Ata shprehën pakënaqësi për qeverisjen, skandalet politike, koston e jetesës dhe mungesën e mundësive ekonomike.

Tubimi ishte pjesë e një vale protestash që nisi në fund të majit kundër një projekti turistik në zonën e mbrojtur të Zvërnecit. Ndërsa protestat e para u zhvilluan kryesisht në mënyrë paqësore, gjatë tetorit përplasjet me policinë u shtuan.

Protestat e 24 tetorit në Tiranë, si nisi përplasja

Rreth orës 14:30, protestuesit u larguan nga zona e Ministrisë së Arsimit dhe u zhvendosën drejt sheshit “Skënderbej”. Më pas, një pjesë e tyre u drejtua përpara Kryeministrisë, ku numri i pjesëmarrësve u rrit.

Rreth orës 15:00, në pjesën e përparme të marshimit nisën përplasjet mes disa protestuesve dhe forcave të policisë. Pak minuta më vonë, gazi lotsjellës u përhap edhe në drejtim të qytetarëve që ndodheshin më larg zonës së incidenteve.

Policia përdori autoblinda me ujë me presion dhe gaz lotsjellës për të shpërndarë turmën. Si pasojë, protestuesit u larguan në disa drejtime, përfshirë rrugën “Myslym Shyri”, Pedonalen dhe zonat pranë parkut “Rinia”.

Gjatë përplasjeve pati edhe hedhje gurësh dhe molotovësh ndaj forcave të rendit. Ndërkohë, policia përdori gaz lotsjellës dhe plumba gome.

Megjithatë, protesta nuk u ndërpre. Brenda rreth gjysmë ore, grupe qytetarësh u mblodhën sërish pranë parkut “Rinia” dhe në sheshin “Skënderbej”. Përplasjet vijuan edhe gjatë mbrëmjes, ndërsa incidente u raportuan në pjesë të tjera të kryeqytetit.

Zemërimi i qytetarëve dhe kërkesa për dorëheqjen e Ramës

Pakënaqësia ndaj qeverisjes ishte një nga mesazhet kryesore të protestës. Pjesëmarrësit thanë se vendimi për të dalë në rrugë lidhej me probleme të grumbulluara ndër vite.

Mes protestuesve kishte edhe qytetarë që punojnë në administratën publike. Disa prej tyre shmangën identifikimin me emër, nga frika e pasojave të mundshme në vendin e punës.

Një burrë që u prezantua si pedagog në Universitetin Politeknik tha se rikthimi i qytetarëve në shesh, edhe pas përdorimit të gazit lotsjellës, tregonte se pakënaqësia nuk ishte shuar.

Ndërkohë, një 28-vjeçare e intervistuar gjatë protestës u shpreh se largimi nga tubimi do të nënkuptonte heqjen dorë nga shpresa për të ardhmen në Shqipëri. Sipas saj, mungesa e perspektivës mund t’i shtyjë të rinjtë të largohen nga vendi.

Një tjetër protestuese, e cila tha se ishte kthyer në Shqipëri në vitin 2013 pas studimeve jashtë vendit, vlerësoi se pjesëmarrja e njerëzve nga mosha dhe profesione të ndryshme tregonte se pakënaqësia nuk kufizohej në një grup të vetëm.

Për protestuesit, kërkesa për dorëheqjen e kryeministrit është e lidhur me pritshmëritë për ndryshime politike dhe përmirësimin e kushteve të jetesës.

Pretendime për presion ndaj punonjësve të administratës

Gjatë tubimit, një ish-punonjëse e Autoritetit Rrugor Shqiptar pretendoi se ishte larguar nga puna në korrik, pas pjesëmarrjes në protestat e qershorit.

Ajo tha se e kishte mësuar nga persona brenda institucionit se largimi lidhej me angazhimin e saj në protesta. Gjithashtu, deklaroi se kishte kontaktuar kryeministrin Edi Rama për ta informuar për situatën, por nuk kishte marrë përgjigje.

Ish-punonjësja kritikoi mënyrën e funksionimit të administratës publike dhe ngriti shqetësime për mungesën e meritokracisë.

Megjithatë, pretendimi se largimi i saj nga puna lidhej drejtpërdrejt me pjesëmarrjen në protesta nuk është konfirmuar në mënyrë të pavarur. Për këtë arsye, rrethanat e rastit mbeten të bazuara në deklaratën e saj.

Sipas saj, zemërimi i qytetarëve është shtuar pas disa ditësh tubimesh. Ajo parashikoi se protestat do të vijojnë edhe në ditët në vijim.

Studentët kërkojnë ndryshim dhe më shumë mundësi

Pjesëmarrja e të rinjve ishte e dukshme gjatë protestës. Në sheshin “Skënderbej”, një 19-vjeçar që studion Mjekësi në Budapest tha se kishte ardhur posaçërisht për të marrë pjesë në tubim.

Ai u shpreh se shpresonte për ndryshime në Shqipëri. Një tjetër i ri që e shoqëronte argumentoi se vendi kishte nevojë për ndryshime të thella në sistemin politik.

Edhe Mishel, studente e Regjisë së Filmit në Akademinë e Arteve, tha se shpresa për një të ardhme më të mirë e motivonte atë dhe bashkëmoshatarët e saj të qëndronin në protestë, pavarësisht ekspozimit ndaj gazit lotsjellës.

Ajo ngriti shqetësime për vështirësitë ekonomike të familjeve dhe kostot e arsimit. Sipas saj, qasja në dije duhet të jetë më e gjerë dhe më e përballueshme.

Për shumë prej studentëve, protestat përfaqësojnë një mundësi për të kërkuar arsim më të përballueshëm, më shumë mundësi punësimi dhe perspektivë më të mirë në vend.

Bilanci i protestës dhe hetimet për incidentet

Në njoftimin e publikuar më 25 tetor, Policia e Shtetit bëri të ditur se pesë punonjës policie ishin plagosur gjatë tubimit.

Sipas bilancit zyrtar, 23 persona ishin arrestuar, 13 të tjerë po ndiqeshin penalisht dhe 30 ishin shpallur në kërkim. Këto shifra pasqyrojnë të dhënat e policisë dhe nuk përbëjnë përcaktim të fajësisë nga gjykata.

Autoritetet njoftuan gjithashtu nisjen e hetimeve për rastin e një 28-vjeçari që pësoi dëmtim në sy gjatë protestës. Për zbardhjen e rrethanave u angazhuan strukturat përkatëse të Policisë së Shtetit, Agjencia e Mbikëqyrjes Policore dhe Prokuroria.

Ndërkohë, pas publikimit të pamjeve ku një punonjës policie dyshohej se kishte tejkaluar detyrën, u njoftua pezullimi i tij dhe nisja e një hetimi administrativ.

Përfundimet mbi përgjegjësitë individuale dhe proporcionalitetin e ndërhyrjeve policore duhet të mbështeten në rezultatet e hetimeve dhe provat përkatëse.

Protestat vijojnë, studentët rikthehen në shesh

Pas përplasjeve të 24 tetorit, studentët dhe të rinjtë njoftuan një tjetër tubim për 25 tetor, në orën 14:00, para Ministrisë së Arsimit në Tiranë.

Kërkesa kryesore mbetet dorëheqja e kryeministrit Edi Rama dhe e qeverisë së tij. Pjesëmarrësit kanë paralajmëruar se do të vijojnë protestat, ndërsa zhvillimet e ditëve në vijim do të tregojnë nëse tubimet do të vazhdojnë me të njëjtin intensitet.

Pavarësisht shpërndarjes së turmës dhe përplasjeve të përsëritura, një pjesë e qytetarëve u rikthye në rrugë. Për ta, pakënaqësitë ndaj qeverisjes, kostoja e jetesës, arsimi dhe mungesa e perspektivës ekonomike mbeten arsyet kryesore të protestës.

Detaje

• Burimi: BIRN, Policia e Shtetit, Reuters, Euronews Albania
• Përpunoj: Diplomacia Sot