Fitorja e Listës Studentore në zgjedhjet parlamentare në Serbi ka hapur garën për formimin e qeverisë së re. Në qendër të vëmendjes është Ilija Srdanoviç, mjeku kardiolog dhe profesori universitar që kryeson listën. Megjithatë, lëvizja nuk ka shpallur ende kandidatin për kryeministër.
Rezultati zgjedhor shënon një kthesë për lëvizjen studentore. Ajo nisi si një valë protestash kundër korrupsionit dhe kërkesave për përgjegjësi institucionale. Tashmë, studentët përballen me sfidën e kthimit të mbështetjes qytetare në një program qeverisës.
Kush është Ilija Srdanoviç?
Ilija Srdanoviç është mjek kardiolog nga Novi Sadi dhe profesor në Fakultetin e Mjekësisë të universitetit të këtij qyteti. Ai punon në Institutin për Sëmundjet Kardiovaskulare të Vojvodinës në Sremska Kamenicë.
Srdanoviç u bë një nga figurat më të njohura të lëvizjes studentore për shkak të mbështetjes së tij publike ndaj protestave. Gjatë fushatës, ai u shfaq në tubime dhe mbrojti kërkesat për ndryshime në institucionet shtetërore.
Përfshirja e tij në listën zgjedhore e vendosi në qendër të debatit politik. Megjithatë, roli i tij si kryesues i listës nuk do të thotë se ai është zgjedhur automatikisht për të drejtuar qeverinë.
Pse emri i tij përmendet për kryeministër?
Lista Studentore nuk e ndërtoi fushatën rreth një udhëheqësi të vetëm. Përkundrazi, ajo theksoi se kandidatët u përzgjodhën përmes një procesi kolektiv, me pjesëmarrjen e strukturave studentore.
Gjatë fushatës, Srdanoviç deklaroi se lëvizja kishte disa kandidatë të mundshëm për çdo post. Kjo qasje synon të dallojë organizimin e saj nga partitë tradicionale, të cilat zakonisht mbështeten te një drejtues kryesor.
Megjithatë, emri i kardiologut është ndër ata që përmenden për drejtimin e qeverisë së ardhshme. Një tjetër figurë e përmendur në diskutimet për këtë post është Dejan Shoshkiç, ish-guvernator i Bankës Kombëtare të Serbisë dhe profesor i ekonomisë.
Deri në shpalljen e një kandidature zyrtare, asnjëri prej tyre nuk mund të konsiderohet kryeministër i zgjedhur.
Nga protestat te drejtimi i vendit
Lëvizja studentore u fuqizua pas tragjedisë së 1 nëntorit 2024, kur shembja e një strehe në stacionin hekurudhor të Novi Sadit shkaktoi vdekjen e 16 personave. Ngjarja nxiti protesta të gjera dhe kërkesa për përgjegjësi, transparencë dhe luftë kundër korrupsionit.
Me kalimin e kohës, protestat u shndërruan në një lëvizje politike që bashkoi studentë, akademikë, mjekë dhe figura të tjera publike. Lista zgjedhore përfshiu 250 kandidatë nga profesione të ndryshme.
Fitorja në zgjedhjet parlamentare i jep lëvizjes mundësinë të marrë pjesë në formimin e qeverisë. Megjithatë, ajo duhet të tregojë se mund të ruajë unitetin dhe të ndërtojë një administratë funksionale.
Ndër prioritetet e shpallura të lëvizjes janë lufta kundër korrupsionit, reforma në drejtësi dhe përmirësimi i shërbimeve publike. Zbatimi i këtyre premtimeve do të kërkojë vendime konkrete dhe bashkëpunim mes institucioneve.
Sfidat e qeverisë së ardhshme
Formimi i qeverisë është vetëm hapi i parë. Më pas, drejtuesit e rinj do të duhet të përballen me administratën ekzistuese, të hartojnë buxhetin dhe të përcaktojnë përparësitë e politikave publike.
Një tjetër sfidë është ruajtja e bashkëpunimit brenda lëvizjes. Lista bashkon profesionistë dhe figura me përvoja të ndryshme, ndaj vendimmarrja kolektive mund të kërkojë kompromise.
Edhe politika e jashtme do të ketë rëndësi. Serbia duhet të menaxhojë marrëdhëniet me Bashkimin Europian, si dhe lidhjet e saj me Rusinë dhe Kinën. Qëndrimi i qeverisë së re ndaj këtyre partnerëve do të jetë një nga çështjet që do të ndiqen nga afër.
Për momentin, pyetja kryesore mbetet se kush do ta drejtojë kabinetin e ri. Ilija Srdanoviç është një nga emrat që kanë tërhequr vëmendjen, por vendimi për kryeministrin ende nuk është bërë publik. Prandaj, e ardhmja politike e Serbisë do të varet jo vetëm nga fitorja e Listës Studentore, por edhe nga mënyra se si ajo do ta organizojë pushtetin.
Detaje
- Burimi: Reuters, Anadolu Agency, N1 Serbia, FoNet, Nova.rs, 021.rs
- Përpunoj: Diplomacia Sot