Një biznesmen rus me lidhje me Presidentin e Rusisë, Vladimir Putin, ka mbuluar shpenzimet për festimet pas dasmës së djalit të Presidentit Donald Trump, Donald Trump Jr. Këtë e kanë konfirmuar Trump Jr. dhe bashkëshortja e tij, Bettina.
Kontributi financiar i oligarkut Umar Kremlev për festimet e dasmës u raportua fillimisht nga ProPublica. Sipas raportimit, biznesmeni rus shpenzoi qindra mijëra dollarë për të marrë me qira një ishull privat në Bahamas dhe për të organizuar një shfaqje fishekzjarrësh.
Sipas mediave, në festime morën pjesë rreth 50 persona, mes tyre familjarë, miq të afërt dhe Kremlev. ProPublica raportoi se ai ishte pjesë e një grupi më të gjerë të ftuarish rusë, prania e të cilëve shkaktoi konfuzion te disa prej pjesëmarrësve të tjerë.
Trump Jr. dhe Bettina Trump reaguan ndaj kritikave për përfshirjen financiare të Kremlevit përmes një deklarate në rrjetet sociale. Ata e përshkruan kontributin e tij si një “dhuratë jashtëzakonisht bujare martese nga një mik” dhe mohuan se pjesëmarrja e Kremlevit kishte ndonjë motiv politik.
“Miku ynë i dashur, Umar, na organizoi me shumë bujari dy netë të pabesueshme festimesh PAS dasmës sonë”, shkruan çifti në një postim në Instagramin e Bettina Trump të hënën. Postimi shoqërohej me fotografi nga festimet, ku çifti shfaqej së bashku me të ftuar të tjerë, ndërsa në sfond dukeshin shfaqjet e fishekzjarrëve dhe ambienti buzë plazhit.
“Është për të ardhur keq që diçka kaq personale dhe e lumtur mund të riinterpretohet si diçka politike ose e ligë thjesht për shkak të asaj se kush është dikush ose nga vjen. Miqësia nuk kërkon një motiv politik”, thuhej në deklaratë.
Megjithatë, lidhja e familjes Trump me një figurë që ka marrëdhënie të afërta me udhëheqjen ruse, si dhe kontributi i tij financiar në festimet e dasmës, kanë shkaktuar shqetësime te politikanë demokratë dhe ekspertë të etikës dhe inteligjencës. Ata kanë ngritur pyetje mbi atë se çfarë mund të kërkohet në këmbim të një “dhurate” të tillë dhe kanë paralajmëruar se shërbimet ruse të inteligjencës mund të përpiqen ta përdorin një marrëdhënie të tillë si mjet presioni.
Kush është Umar Kremlev?
Kremlev, 43 vjeç, ka origjinë nga Taxhikistani. Më parë ai njihej me mbiemrin e lindjes, Lutfulloyev, të cilin e ndryshoi në Kremlev në vitin 2010, kur ishte në fund të të njëzetave, sipas organizatës së pavarur ruse të lajmeve Proekt.
Para ndryshimit të emrit, Kremlev ishte dënuar për zhvatje në vitin 2004 dhe për dhunë fizike në vitin 2007.
Sipas raportimeve të mediave ruse, jo shumë kohë pasi ndryshoi emrin, ai iu bashkua grupit të njohur të motorçiklistëve “Ujqërit e Natës”. Ky grup ishte komuniteti i parë zyrtar i motorçiklistëve në Bashkimin Sovjetik.
Sipas raportimeve, gjatë periudhës së tij në grup, Kremlev u njoh me Alexei Rubezhnoi, i cili aktualisht drejton shërbimin e sigurisë presidenciale të Putinit. Washington Post ka raportuar gjithashtu se vetë Putin konsiderohet anëtar nderi i “Ujqërve të Natës”.
Në vitin 2015, Kremlev, i cili merrej me boks që në fëmijëri, themeloi kompaninë Patriot, e cila promovonte ndeshje boksi. Dy vjet më vonë, ai u bë sekretar i përgjithshëm i Shoqatës Ndërkombëtare të Boksit (IBA), pas një ndryshimi në drejtimin e organizatës që çoi në emërimin e Rubezhnoit si kryetar i bordit mbikëqyrës.
Rubezhnoi më pas emëroi Kremlevin sekretar të përgjithshëm dhe, në vitin 2020, Kremlev u zgjodh president i IBA-s.
Në vitin 2024, Kremlev bleu Rolf, grupin më të madh të shitësve të makinave në Rusi, i cili më parë ishte në pronësi të shtetit.
Cilat janë lidhjet e Kremlevit me Putinin?
Kremlev është lidhur me Vladimir Putinin prej vitesh, përmes paraqitjeve publike dhe marrëdhënieve të biznesit.
Gjatë periudhës kur Kremlev drejtonte IBA-n, Gazprom, kompania shtetërore ruse e energjisë dhe një prej kompanive më të mëdha në vend, u bë mbështetëse financiare e federatës së boksit.
Po atë vit, Kremlev u shfaq pranë Putinit gjatë ceremonisë së hapjes së Qendrës Ndërkombëtare të Boksit në Moskë.
Nën drejtimin e Putinit, shumë zyrtarë qeveritarë dhe biznesmenë të fuqishëm rusë kanë mbajtur pozicione mbikëqyrëse në organizata sportive të vendit.
“Umari udhëhiqet nga Putini. Ai po e përdorte sportin për pushtet të butë politik”, i tha ProPublica-s një ish-anëtar i bordit të IBA-s, duke folur për drejtimin e organizatës nga Kremlev. “Është gjeopolitikë. Fakti që bëhet fjalë për boks është thjesht rastësi.”
Pas blerjes së Rolf nga Kremlev në vitin 2024, Putin shfuqizoi pronësinë federale mbi kompaninë, të cilën shteti e kishte vendosur nën kontroll përmes një dekreti presidencial në vitin 2023.
Kremlev është nderuar gjithashtu nga Putin me Urdhrin e Miqësisë, një dekoratë shtetërore që u jepet personave që kanë kontribuar në përmirësimin e Federatës Ruse në fusha të ndryshme.
Më herët gjatë këtij viti, Kremlev shoqëroi Putinin gjatë një vizite në Kinë, sipas mediave shtetërore kineze. Zyra e shtypit e Kremlevit i tha ProPublica-s se ai nuk ishte pjesë e “delegacionit zyrtar” të Presidentit rus gjatë këtij udhëtimi.
Cilat janë lidhjet e Kremlevit me familjen Trump?
Kremlev është lidhur publikisht me Presidentin Donald Trump dhe Donald Trump Jr. përmes IBA-s gjatë muajve të fundit. Megjithatë, nuk është e qartë se çfarë marrëdhëniesh të tjera mund të ketë ai me familjen Trump.
Pasi Presidenti Trump u rikthye në Shtëpinë e Bardhë vitin e kaluar, Kremlev dhe CEO i IBA-s i dërguan një letër të hapur për ta uruar për rizgjedhjen dhe për të shprehur “mirënjohjen e sinqertë të IBA-së” për qëndrimin e tij ndaj pjesëmarrjes së atletëve transgjinorë në garat e boksit për femra.
Në letër përmendeshin gjithashtu Lojërat Olimpike të vitit 2028, të cilat do të zhvillohen në SHBA, në Los Angeles. IBA shprehte “optimizëm të madh” për mundësinë e bashkëpunimit me SHBA-në për promovimin e boksit dhe mbrojtjen e të drejtave të atletëve në nivel global.
Në shtatorin e kaluar, Trump Jr. mori pjesë në një panel të organizuar nga IBA në Stamboll. Gjatë diskutimit, ai kritikoi gjithashtu pjesëmarrjen e grave transgjinore në sportet e grave, ndërsa ndodhej në skenë së bashku me Kremlevin.
Zyra e shtypit e Kremlevit i tha ProPublica-s se ai dhe Trump Jr. ishin takuar fillimisht “disa vjet më parë” dhe se të dy kishin “një marrëdhënie miqësore”. Sipas saj, Kremlev “nuk ka diskutuar kurrë çështje politike me asnjë nga miqtë dhe të njohurit e tij amerikanë”, përfshirë Trump Jr.
Një zëdhënës i Trump Jr. i tha New York Times se të dy burrat u afruan për shkak të interesit të përbashkët për boksin dhe gjuetinë. Ata, sipas tij, u njohën përmes një miku të përbashkët dhe nuk kanë marrëdhënie biznesi me njëri-tjetrin.
Presidenti Trump, i cili nuk mori pjesë as në dasmën e Trump Jr. dhe as në festimet pas saj, deklaroi për Times të hënën: “Nuk kam idenë kush është Umari, nuk kam dëgjuar kurrë për të dhe ai nuk pagoi për dasmën e Donit dhe Bettinës, e cila u zhvillua në një vend krejtësisht tjetër dhe në një ditë tjetër.”
Ndërkohë, një zëdhënëse e Eric Trump, vëllait të Trump Jr., u tha Times dhe ProPublica-s se “Eric nuk ka absolutisht asnjë ide se kush është ky person”.
Ekspertët e inteligjencës ngrenë shqetësime
“Nëse akuzat janë të vërteta, atëherë kjo me siguri pasqyron gjykim të dobët nga ana e Donald Trump Jr.”, tha për TIME Dan Hoffman, një ekspert i inteligjencës me më shumë se 30 vite përvojë në CIA, ushtrinë amerikane, Departamentin e Shtetit dhe Departamentin e Tregtisë.
Sipas Hoffman, është shumë e pamundur që Umar Kremlev të ketë kontakte me një anëtar të familjes Trump pa qenë Kremlini në dijeni.
Holden Triplett, i cili ka shërbyer për rreth 15 vjet në FBI dhe më parë ka qenë drejtor i Kundërzbulimit në Këshillin e Sigurisë Kombëtare gjatë administratës së parë Trump, thotë se çdo marrëdhënie mes një individi të lidhur me Presidentin amerikan dhe një personi me lidhje me Kremlinin mund të paraqesë rrezik për SHBA-në.
Megjithatë, ai thekson se nuk e konsideron marrëdhënien e dukshme mes familjes Trump dhe Kremlevit si veçanërisht alarmante.
“Edhe marrëdhënia më e pastër, jo kërcënuese, mund të përdoret si armë nga shërbimet e inteligjencës”, tha Triplett për TIME. Sipas tij, rusët, ashtu si shumë agjenci të tjera inteligjence, shpesh përpiqen të përdorin marrëdhëniet e biznesit si mënyrë për të krijuar lidhje me njerëz të caktuar pa shkaktuar alarm.
Kjo nuk është hera e parë që Donald Trump Jr. është përfshirë në polemika lidhur me marrëdhëniet me Rusinë.
Gjatë fushatës presidenciale të vitit 2016, Trump Jr. u takua me një avokate ruse, e cila pretendonte se mund të siguronte informacione që do të dëmtonin fushatën e rivales demokrate të babait të tij, Hillary Clinton.
Takimi u bë më vonë një element i rëndësishëm në hetimin e këshilltarit special Robert Mueller mbi fushatën e Donald Trump dhe lidhjet e saj me Rusinë. Megjithatë, Trump Jr. nuk u akuzua kurrë për shkelje ligjore në kuadër të këtij hetimi.