Italia nuk arriti ta ulë deficitin publik nën kufirin prej 3% të PBB-së për vitin 2025. Të dhënat e rishikuara nga Instituti Kombëtar Italian i Statistikave, ISTAT, e mbajnë deficitin në 3.1% të PBB-së. Për rrjedhojë, Italia vijon të jetë nën Procedurën e Deficitit të Tepruar të Bashkimit Evropian.
Rishikimi i llogarive kombëtare nuk ndryshoi raportin e deficitit. Huamarrja neto e administratës publike arriti në 69.736 miliardë euro, kundrejt 3.4% të PBB-së në vitin 2024. Ndërkohë, suficiti primar u rrit në 0.8% të PBB-së, nga 0.5% një vit më parë.
Borxhi publik në fund të vitit 2025 ishte 137.1% e PBB-së.
Deficiti italian mbetet në 3.1%
Rishikimi i publikuar nga ISTAT më 22 shtator ishte pjesë e përditësimit periodik të llogarive kombëtare për periudhën 2010-2025. Instituti përfshiu të dhëna të reja dhe ndryshime në metodat e llogaritjes dhe në burimet statistikore.
Për vitin 2025, PBB-ja nominale u vlerësua në rreth 2.265 trilionë euro. Kjo ishte rreth 6.954 miliardë euro më shumë se vlerësimi i mëparshëm.
Megjithatë, rritja e PBB-së nominale nuk mjaftoi për ta çuar deficitin nën kufirin prej 3%.
Në prill, ISTAT kishte raportuar gjithashtu deficit prej 3.1% për vitin 2025. Përditësimi i shtatorit nuk e ndryshoi këtë rezultat.
Instituti kishte përfshirë më herët të dhëna shtesë për kreditë tatimore të lidhura me Superbonus dhe Transition 5.0, si dhe shpenzimet e financuara nga Plani Kombëtar i Rimëkëmbjes dhe Reziliencës.
Italia mbetet në procedurën evropiane
Kufiri prej 3% është pjesë e rregullave fiskale të Bashkimit Evropian. Ai përdoret në vlerësimin e financave publike të shteteve anëtare në kuadër të Procedurës së Deficitit të Tepruar.
Italia mbetet subjekt i kësaj procedure. Institucionet evropiane e kanë lidhur përfundimin e saj me përmirësimin e financave publike dhe respektimin e angazhimeve fiskale.
Rezultati prej 3.1% për vitin 2025 do të thotë se Italia nuk e ka kaluar ende pragun e kërkuar për të dalë nga procedura.
Megjithatë, krahasuar me vitin 2024, deficiti është ulur. Ai zbriti nga 3.4% në 3.1% të PBB-së.
Kjo tregon se financat publike kanë shënuar një përmirësim të treguesit kryesor, por jo në masën që do të nevojitej për të kaluar nën kufirin evropian.
Përplasja mes qeverisë dhe ISTAT-it
Rezultati ka marrë edhe një dimension politik. Qeveria e Giorgia Melonit kishte shpresuar që rishikimet e llogarive kombëtare të ndihmonin në uljen e raportit të deficitit.
Megjithatë, shifra përfundimtare mbeti 3.1%.
Ministri i Ekonomisë dhe Financave, Giancarlo Giorgetti, ka shprehur rezerva për mënyrën se si përgatiten disa të dhëna ekonomike. Nga ana tjetër, edhe kryeministrja Giorgia Meloni ka shprehur pakënaqësi lidhur me rezultatet e publikuara dhe mënyrën e llogaritjes së disa treguesve.
Këto janë qëndrime të qeverisë dhe duhen dalluar nga të dhënat statistikore të publikuara nga ISTAT.
Instituti italian i statistikave deklaron se llogaritjet e financave publike kryhen sipas metodologjive evropiane dhe në përputhje me Sistemin Evropian të Llogarive, ESA 2010.
Çfarë mat deficiti publik
Deficiti i përdorur në procedurat evropiane nuk lidhet vetëm me shpenzimet e qeverisë qendrore.
Ai mat huamarrjen neto të sektorit të përgjithshëm të qeverisë. Në këtë kategori përfshihen administrata qendrore, administratat lokale dhe fondet e sigurimeve shoqërore.
Pikërisht për këtë arsye, një ndryshim në një komponent të vetëm të ekonomisë nuk sjell automatikisht ndryshim të raportit përfundimtar.
Në rastin e Italisë, PBB-ja nominale u rishikua në rritje. Megjithatë, raporti i deficitit mbeti në 3.1%.
Pra, rritja e madhësisë nominale të ekonomisë nuk ishte e mjaftueshme për ta çuar treguesin nën pragun evropian.
Borxhi publik mbetet i lartë
Të dhënat e ISTAT tregojnë gjithashtu se borxhi publik italian arriti në 137.1% të PBB-së në fund të vitit 2025.
Kjo përfaqëson një rritje prej 2.4 pikësh përqindjeje krahasuar me fundin e vitit 2024.
Ndërkohë, suficiti primar u përmirësua. Ai arriti në 0.8% të PBB-së, nga 0.5% një vit më parë.
Presioni fiskal arriti në 42.9% të PBB-së, 0.7 pikë përqindjeje më shumë se në vitin 2024.
Shpenzimet për interesa u rritën gjithashtu gjatë vitit.
Këto të dhëna tregojnë se situata fiskale e Italisë nuk mund të vlerësohet vetëm përmes deficitit. Krahas tij, rëndësi kanë edhe borxhi publik, bilanci primar dhe kostoja e shërbimit të borxhit.
Parashikimet për vitet e ardhshme
Komisioni Evropian kishte parashikuar në maj 2026 që deficiti italian të zbriste në 2.9% të PBB-së në vitin 2026 dhe të qëndronte në të njëjtin nivel edhe në vitin 2027.
Këto shifra janë parashikime dhe nuk përfaqësojnë rezultate të realizuara.
Në të njëjtin vlerësim, Komisioni parashikonte që borxhi publik të arrinte në 138.5% të PBB-së në vitin 2026 dhe 139.2% në vitin 2027.
Për këtë arsye, rezultatet e vitit 2025 duhet të ndahen qartë nga pritshmëritë për vitet e ardhshme.
Italia mund ta ulë deficitin nën 3% në një vit pasues, por kjo varet nga zhvillimi i ekonomisë, të ardhurat publike, shpenzimet dhe politikat fiskale.
Çfarë ndryshon pas rishikimit
Rishikimi i ISTAT nuk e ndryshoi situatën kryesore. Italia e mbylli vitin 2025 me deficit prej 3.1% të PBB-së.
Për rrjedhojë, vendi mbetet nën Procedurën e Deficitit të Tepruar.
Në të njëjtën kohë, rezultati tregon një përmirësim krahasuar me vitin 2024, kur deficiti ishte 3.4%.
Debati politik lidhet tashmë me mënyrën se si Italia duhet të arrijë objektivat e saj fiskale dhe me metodologjinë e përdorur për matjen e disa treguesve.
Megjithatë, këto çështje duhet të ndahen nga rezultati statistikor. ISTAT ka publikuar shifrën 3.1%, ndërsa institucionet evropiane e përdorin këtë të dhënë në vlerësimin e respektimit të rregullave fiskale.
Në këtë kuadër, Italia ende nuk e ka arritur kufirin prej 3% për deficitin publik.
Qeveria përballet tashmë me nevojën për të vazhduar uljen e deficitit, ndërsa niveli i lartë i borxhit mbetet një tjetër sfidë për financat publike.
Rezultati i vitit 2025 tregon një ulje të deficitit krahasuar me vitin paraardhës, por jo një ulje të mjaftueshme për të nxjerrë Italinë nga procedura evropiane. Vendimi për mënyrën se si do të arrihet objektivi në vitet e ardhshme do të mbetet pjesë e debatit ekonomik dhe politik
Detaje
- Burimi: ISTAT, Komisioni Evropian, Eurostat
- Përpunoj: DiplomaciaSot