Marrëdhëniet ruso-gjermane: Lavrov dhe Wadephul takohen në OKB
Marrëdhëniet ruso-gjermane morën një zhvillim të ri diplomatik pas takimit të ministrit të Jashtëm rus Sergei Lavrov me homologun gjerman Johann Wadephul në Nju Jork. Dy ministrat zhvilluan bisedime në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara. Takimi ishte kontakti i parë i drejtpërdrejtë në këtë nivel që nga janari 2022, vetëm disa javë para nisjes së pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës.
Kontakti u zhvillua në një periudhë kur marrëdhëniet ruso-gjermane mbeten të tensionuara. Lufta në Ukrainë, sanksionet ndaj Moskës, siguria evropiane dhe akuzat për aktivitete hibride vazhdojnë të dominojnë raportet mes dy vendeve.
Megjithatë, rikthimi i komunikimit në nivel ministror nuk u shoqërua me një marrëveshje të re. Po ashtu, nuk pati njoftim për ndonjë ndryshim të politikës gjermane ndaj Rusisë.
Marrëdhëniet ruso-gjermane rikthejnë dialogun
Takimi mes Lavrovit dhe Wadephul zgjati pak më shumë se 20 minuta. Në qendër të bisedimeve ishin marrëdhëniet dypalëshe dhe lufta në Ukrainë. Një tjetër çështje e diskutuar ishte transporti i grurit përmes Detit të Zi.
Takimi erdhi pas një periudhe të gjatë në të cilën kontaktet politike mes Moskës dhe Berlinit në nivel të lartë kanë qenë të kufizuara. Në janar 2022, Lavrov ishte takuar me Annalena Baerbock, e cila në atë kohë drejtonte diplomacinë gjermane.
Vetëm pak javë më vonë, Rusia nisi pushtimin në shkallë të gjerë të Ukrainës. Që prej atëherë, raportet mes Moskës dhe Berlinit ndryshuan ndjeshëm.
Gjermania u rreshtua ndër mbështetësit kryesorë evropianë të Ukrainës. Berlini ka ofruar ndihmë politike, ekonomike dhe ushtarake për Kievin. Në të njëjtën kohë, Gjermania ka mbështetur sanksionet e Bashkimit Evropian ndaj Rusisë.
Për këtë arsye, takimi i Lavrovit me Wadephul nuk mund të shihet si rikthim i marrëdhënieve në nivelin e periudhës para vitit 2022. Ai përfaqëson më shumë një hap për rikthimin e komunikimit të drejtpërdrejtë.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme në një periudhë kur çështjet e sigurisë evropiane janë bërë pjesë qendrore e marrëdhënieve mes dy vendeve.
Ukraina mbetet pika kryesore e mosmarrëveshjes
Lufta në Ukrainë vazhdon të jetë çështja kryesore që ndan Rusinë dhe Gjermaninë.
Wadephul ka përsëritur mbështetjen e Berlinit për Ukrainën dhe ka kërkuar përfundimin e luftës. Gjermania kërkon një zgjidhje që respekton sovranitetin dhe integritetin territorial të Ukrainës.
Nga ana tjetër, Moska kundërshton politikën e Gjermanisë dhe të vendeve të tjera perëndimore ndaj Rusisë. Qeveria ruse ka kritikuar vazhdimisht mbështetjen ushtarake dhe politike që vendet evropiane i japin Kievit.
Në këtë kontekst, takimi në Nju Jork nuk solli ndonjë shenjë publike për afrimin e qëndrimeve. Dy palët vazhdojnë të kenë dallime të mëdha mbi luftën dhe mënyrën e përfundimit të saj.
Për Gjermaninë, mbështetja për Ukrainën mbetet pjesë e politikës së saj të sigurisë. Për Rusinë, qëndrimi i Berlinit është pjesë e politikës më të gjerë të vendeve perëndimore që Moska e kundërshton.
Megjithatë, fakti që dy ministrat u takuan tregon se kanali diplomatik nuk është mbyllur plotësisht.
Gruri dhe Deti i Zi në tryezën e bisedimeve
Një prej çështjeve konkrete të diskutimit ishte eksporti i grurit përmes Detit të Zi.
Wadephul i kërkoi palës ruse të kontribuojë në krijimin e kushteve për rifillimin e sigurt të transportit bujqësor. Çështja ka rëndësi për Ukrainën dhe Rusinë, por edhe për tregjet ndërkombëtare të ushqimit.
Deti i Zi është një korridor i rëndësishëm për eksportet bujqësore të rajonit. Lufta ka prekur portet, anijet dhe infrastrukturën që përdoret për transportin e mallrave.
Për këtë arsye, siguria e lundrimit dhe eksportet e grurit janë bërë pjesë e diskutimeve diplomatike që lidhen me luftën.
Lavrov ka deklaruar se Rusia ka diskutuar me vende të tjera mundësinë e garantimit të lundrimit të sigurt në Detin e Zi. Sipas Moskës, për këtë çështje nevojiten edhe kontakte me Ukrainën.
Nga ana tjetër, nuk pati njoftim për një marrëveshje konkrete ruso-gjermane mbi eksportet.
Çështja mbetet kështu pjesë e një procesi më të gjerë diplomatik. Zgjidhja e saj lidhet me sigurinë e transportit, pozicionet e Rusisë dhe Ukrainës dhe përfshirjen e aktorëve të tjerë ndërkombëtarë.
Incidenti në Leipzig shtoi tensionet
Rikthimi i dialogut diplomatik ndodhi në një periudhë kur marrëdhëniet ruso-gjermane ishin rënduar edhe nga një incident në aeroportin Leipzig/Halle.
Autoritetet gjermane raportuan zbulimin e një droni të pajisur me eksplozivë në zonën e aeroportit. Më pas, qeveria gjermane deklaroi se informacionet e mbledhura nga autoritetet e sigurisë dhe partnerët evropianë tregonin për përfshirje ruse.
Berlini e vendosi incidentin në kuadrin e aktiviteteve hibride që ia atribuon Moskës.
Rusia e ka mohuar përgjegjësinë dhe ka kundërshtuar akuzat gjermane. Për këtë arsye, përfshirja ruse duhet të paraqitet si qëndrim i autoriteteve gjermane dhe jo si një fakt i pakontestueshëm.
Pas incidentit, Gjermania ndërmori masa diplomatike ndaj Rusisë. Berlini njoftoi mbylljen e konsullatës ruse në Bonn dhe masa të tjera që synonin të rrisnin presionin ndaj Moskës.
Rusia reagoi gjithashtu me masa ndaj përfaqësive gjermane.
Përplasja rreth incidentit tregoi se çështjet e sigurisë kanë kaluar në qendër të marrëdhënieve ruso-gjermane. Në këtë klimë, takimi i ministrave të Jashtëm në Nju Jork mori një rëndësi të veçantë për komunikimin dypalësh.
Berlini flet për kërcënime hibride
Për Gjermaninë, marrëdhëniet me Rusinë nuk lidhen vetëm me luftën në Ukrainë.
Qeveria gjermane ka paralajmëruar vazhdimisht për atë që e përshkruan si aktivitete hibride ruse. Në këtë kategori Berlini përfshin sulme kibernetike, sabotime, kërcënime ndaj infrastrukturës dhe forma të tjera ndërhyrjeje.
Autoritetet gjermane kanë deklaruar se këto aktivitete synojnë të dobësojnë sigurinë dhe qëndrueshmërinë e vendeve evropiane.
Rusia i ka kundërshtuar këto akuza.
Kjo përplasje e shton kompleksitetin e marrëdhënieve ruso-gjermane. Edhe kur dy palët krijojnë hapësirë për dialog, çështjet e sigurisë vazhdojnë të mbeten burim mosmarrëveshjesh.
Situata është shumë e ndryshme nga ajo para vitit 2022. Në atë periudhë, Rusia dhe Gjermania kishin kontakte më të shpeshta politike dhe marrëdhënie më të gjera ekonomike.
Sot, lufta në Ukrainë dhe siguria evropiane përcaktojnë pjesën më të madhe të agjendës.
Takimi nuk solli marrëveshje të re
Detajet e bisedimeve në Nju Jork mbetën të kufizuara. Dy palët nuk njoftuan ndonjë marrëveshje të re politike.
Lavrovi dhe Wadephul diskutuan çështje të rëndësishme për të dyja qeveritë, por nuk pati deklaratë për ndonjë afrim të qëndrimeve mbi luftën në Ukrainë.
Kjo është e rëndësishme për mënyrën se si duhet interpretuar takimi.
Një takim diplomatik nuk nënkupton domosdoshmërisht normalizim të marrëdhënieve. Në këtë rast, ai krijoi një mundësi për komunikim në një periudhë kur kontaktet mes Moskës dhe Berlinit kanë qenë shumë më të kufizuara.
Megjithatë, dallimet mbeten.
Gjermania vazhdon të mbështesë Ukrainën. Berlini gjithashtu vazhdon të kundërshtojë veprimet e Rusisë dhe të mbështesë sanksionet evropiane.
Moska, nga ana tjetër, kundërshton politikën gjermane dhe atë të vendeve të tjera perëndimore.
Prandaj, rikthimi i dialogut nuk duhet të barazohet me një ndryshim të politikave.
Çfarë mund të sjellë rikthimi i dialogut?
Takimi i Lavrovit me Wadephul ka rëndësi kryesisht për rikthimin e komunikimit të drejtpërdrejtë.
Në periudha krizash, kanalet diplomatike mund të përdoren për të përcjellë qëndrime, për të diskutuar çështje konkrete dhe për të shmangur mungesën e plotë të komunikimit.
Në rastin e marrëdhënieve ruso-gjermane, një kanal i tillë mund të jetë i rëndësishëm për çështjet që lidhen me Ukrainën, Detin e Zi dhe sigurinë evropiane.
Megjithatë, çdo zhvillim i mëtejshëm do të varet nga qëndrimet e dy qeverive dhe nga zhvillimet në luftën në Ukrainë.
Nëse do të ketë kontakte të tjera mes Moskës dhe Berlinit, ato mund të tregojnë nëse takimi në Nju Jork ishte një kontakt i izoluar apo pjesë e një dialogu më të rregullt.
Për momentin, marrëdhëniet ruso-gjermane mbeten të karakterizuara nga mosmarrëveshje të thella. Lufta në Ukrainë vazhdon të jetë çështja kryesore. Krahas saj, në agjendë janë siguria evropiane, aktivitetet e dyshuara hibride dhe çështjet e transportit në Detin e Zi.
Lavrov dhe Wadephul u takuan pas më shumë se katër vitesh pa një kontakt të drejtpërdrejtë në këtë nivel. Ky është një zhvillim diplomatik i rëndësishëm, por deri tani nuk ka tregues për një marrëveshje të re apo për një ndryshim të madh në politikën e dy vendeve.
Rrjedhimisht, dialogu është rikthyer, ndërsa mosmarrëveshjet vazhdojnë.
Detaje
- Përpunojë dhe Reduktoi: DiplomaciaSot
- Burimet: Reuters, Auswärtiges Amt, Tagesschau, EFE, Deutschlandfunk,
Ministria e Jashtme e Gjermanisë