Shtetet e Bashkuara kanë miratuar vizat për delegacionin kryesor iranian që do të marrë pjesë në javën e nivelit të lartë të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në Nju Jork.
Vendimi i lejon presidentin iranian Masoud Pezeshkian dhe ministrin e Jashtëm Abbas Araghchi të udhëtojnë drejt SHBA-së. Pjesëmarrja e tyre vjen në një periudhë të tensionuar mes Uashingtonit dhe Teheranit.
Administrata amerikane ka bërë të ditur se delegacioni iranian do të jetë më i vogël se në vitet e mëparshme. Për më tepër, anëtarët e tij do t’i nënshtrohen kufizimeve të caktuara gjatë qëndrimit në Nju Jork.
Miratimi i vizave nuk shoqërohet me heqjen e masave kufizuese ndaj zyrtarëve iranianë. Përkundrazi, Uashingtoni ka vendosur të lejojë pjesëmarrjen në aktivitetet e OKB-së, ndërsa kufizimet e tjera mbeten në fuqi.
Vizat lejohen, por kufizimet vazhdojnë
Sipas vendimit amerikan, anëtarët e delegacionit iranian do të përballen me kufizime të lëvizjes gjatë qëndrimit në Nju Jork. Gjithashtu, do të ketë kufizime për blerjen e disa kategorive të mallrave.
Masa të tilla nuk janë të reja. Shtetet e Bashkuara kanë vendosur kufizime të ngjashme edhe ndaj zyrtarëve iranianë që kanë udhëtuar më parë në vend për aktivitetet e Kombeve të Bashkuara.
Në këtë rast, Uashingtoni ka zgjedhur të mundësojë pjesëmarrjen e delegacionit në Asamblenë e Përgjithshme. Në të njëjtën kohë, administrata amerikane ka ruajtur kufizimet që lidhen me qëndrimin dhe aktivitetet e zyrtarëve iranianë.
Vendimi lidhet edhe me statusin e SHBA-së si vendi pritës i selisë së OKB-së. Marrëveshja e selisë së vitit 1947 përcakton detyrime për Shtetet e Bashkuara në lidhje me pjesëmarrjen e përfaqësuesve të shteteve anëtare në punimet e organizatës.
Megjithatë, Uashingtoni ka përdorur edhe në raste të tjera masa kufizuese për arsye të sigurisë dhe politikës së jashtme. Për këtë arsye, dhënia e vizave për delegacionin iranian nuk nënkupton heqjen e masave amerikane ndaj Teheranit.
Pezeshkian dhe Araghchi në Nju Jork
Për Iranin, pjesëmarrja e presidentit dhe ministrit të Jashtëm në Asamblenë e Përgjithshme krijon një mundësi për të paraqitur qëndrimin e Teheranit para përfaqësuesve të vendeve të tjera.
Për më tepër, java e nivelit të lartë të OKB-së shoqërohet me një numër të madh takimesh dypalëshe. Këto kontakte mund të përdoren për të përcjellë mesazhe politike dhe për të diskutuar çështje të sigurisë.
Megjithatë, në momentin kur u njoftua miratimi i vizave, nuk kishte një konfirmim zyrtar për një takim të drejtpërdrejtë mes Pezeshkianit dhe presidentit amerikan Donald Trump.
Edhe një takim mes zyrtarëve amerikanë dhe iranianë do të kërkonte marrëveshje të veçanta. Prandaj, vetë prania e delegacionit iranian në Nju Jork nuk nënkupton automatikisht hapjen e një raundi të ri negociatash.
Në këtë kuadër, fjalimi i Pezeshkianit dhe takimet e Araghchit do të jenë ndër mundësitë kryesore për Teheranin për të shprehur qëndrimin e tij.
Vendimi vjen në një periudhë të tensionuar
Miratimi i vizave është bërë në një moment kur marrëdhëniet mes SHBA-së dhe Iranit janë të tensionuara.
Përplasjet lidhen me luftën, programin bërthamor iranian dhe çështjet e sigurisë në Lindjen e Mesme. Ndërkohë, kanalet diplomatike kanë mbetur të hapura në forma të ndryshme.
Megjithatë, deri në momentin e njoftimit për vizat nuk kishte një marrëveshje të re që të zgjidhte çështjet kryesore mes dy vendeve.
Për këtë arsye, pjesëmarrja e delegacionit iranian në OKB merr rëndësi edhe përtej ceremonisë diplomatike. Teherani do të ketë mundësi të paraqesë publikisht qëndrimet e tij në një forum ku marrin pjesë përfaqësues nga pothuajse të gjitha shtetet e botës.
Nga ana tjetër, Uashingtoni vazhdon të mbajë në fuqi masat ndaj Iranit. Kjo tregon se lejimi i udhëtimit për delegacionin nuk përbën një ndryshim të përgjithshëm të politikës amerikane.
Ndryshim nga rasti palestinez
Vendimi për delegacionin iranian u njoftua në një periudhë kur SHBA-ja kishte marrë edhe një vendim tjetër për përfaqësuesit palestinezë.
Administrata amerikane kishte refuzuar hyrjen në vend të presidentit palestinez Mahmoud Abbas dhe zyrtarëve të tjerë palestinezë për pjesëmarrjen në Asamblenë e Përgjithshme.
Dy vendimet janë të ndryshme dhe lidhen me rrethana të veçanta. Në rastin iranian, Uashingtoni ka lejuar pjesëmarrjen e delegacionit kryesor, por ka ruajtur kufizimet e lëvizjes dhe të aktiviteteve.
Ndërkohë, në rastin palestinez, administrata amerikane ka përdorur argumente të tjera politike dhe juridike për vendimin e saj.
Për këtë arsye, dhënia e vizave për Pezeshkianin dhe Araghchin nuk duhet parë si tregues i një ndryshimi të përgjithshëm të politikës amerikane ndaj Iranit.
Asambleja krijon hapësirë për kontakte
Pavarësisht tensioneve, Asambleja e Përgjithshme e OKB-së krijon një hapësirë të rëndësishme për kontakte diplomatike.
Gjatë javës së nivelit të lartë, udhëheqësit dhe ministrat e Jashtëm zhvillojnë takime të shumta me homologët e tyre. Në disa raste, këto kontakte mund të shërbejnë për të përcjellë mesazhe mes palëve që nuk komunikojnë drejtpërdrejt.
Në rastin e SHBA-së dhe Iranit, kjo mundësi merr rëndësi të veçantë për shkak të tensioneve të vazhdueshme.
Megjithatë, në kohën e miratimit të vizave nuk kishte një marrëveshje të re mes dy vendeve. Po ashtu, nuk kishte një njoftim zyrtar për një takim të drejtpërdrejtë mes presidentëve të dy vendeve.
Prandaj, pjesëmarrja e delegacionit iranian duhet parë fillimisht si mundësi për përfaqësim diplomatik dhe jo si një marrëveshje e re mes Uashingtonit dhe Teheranit.
Një mundësi për përcjelljen e qëndrimeve
Për Teheranin, prania në Nju Jork i jep mundësi presidentit Pezeshkian të paraqesë qëndrimin iranian në skenën ndërkombëtare.
Në të njëjtën kohë, ministri Araghchi mund të zhvillojë kontakte me përfaqësues të vendeve të tjera. Këto takime mund të përfshijnë çështje të sigurisë, konfliktin dhe programin bërthamor të Iranit.
Nga ana amerikane, vendimi tregon se administrata ka lejuar pjesëmarrjen e delegacionit iranian në punimet e OKB-së. Megjithatë, kufizimet e vendosura ndaj delegacionit mbeten aktive.
Kështu, dy elemente zhvillohen paralelisht. Nga njëra anë, kanali diplomatik në kuadër të OKB-së mbetet i hapur. Nga ana tjetër, mosmarrëveshjet mes SHBA-së dhe Iranit vazhdojnë.
Në këtë situatë, çdo kontakt i ri diplomatik gjatë qëndrimit të delegacionit në Nju Jork mund të japë të dhëna të reja për gjendjen e marrëdhënieve mes dy vendeve.
Për momentin, faktet e konfirmuara janë se SHBA-ja ka miratuar vizat për delegacionin kryesor iranian, përfshirë presidentin Masoud Pezeshkian dhe ministrin e Jashtëm Abbas Araghchi. Delegacioni do të udhëtojë drejt Nju Jorkut për punimet e Asamblesë së Përgjithshme, ndërsa kufizimet amerikane ndaj anëtarëve të tij do të mbeten në fuqi.
Çfarëdo zhvillimi të mëtejshëm diplomatik do të varet nga takimet dhe kontaktet që mund të zhvillohen gjatë javës së nivelit të lartë të OKB-së.
Detaje
- Burimi: Departamenti Amerikan i Shtetit, Associated Press, Anadolu Agency
- Përpunoj: Diplomacia Sot