BE zgjat sanksionet ndaj Rusisë deri në 2029, Usmanov dhe Fridman dalin nga lista
Sanksionet ndaj Rusisë do të vazhdojnë nga Bashkimi Evropian deri më 22 shtator 2029. Vendet anëtare arritën marrëveshje pas disa ditësh diskutimesh.
Në të njëjtën kohë, BE-ja vendosi të mos i rinovojë masat ndaj dy biznesmenëve rusë. Bëhet fjalë për Alisher Usmanov dhe Mikhail Fridman.
Vendimi u mor më 22 shtator. Ai erdhi pas një debati të vështirë mes vendeve anëtare. Në qendër të bisedimeve ishte edhe mënyra e rinovimit të listës së sanksioneve.
Regjimi i ri do të zgjasë për 36 muaj. Ndërkohë, masat ndaj më shumë se 3,000 individëve dhe subjekteve do të vazhdojnë të jenë në fuqi.
Sanksionet ndaj Rusisë dhe ndryshimi i listës
Debati kryesor u përqendrua te Usmanov dhe Fridman. Të dy biznesmenët u përfshinë në listën e BE-së pas nisjes së pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës nga Rusia në shkurt 2022.
Masat ndaj tyre përfshinin kufizime udhëtimi dhe ngrirje të pasurive. Për më tepër, fondet dhe burimet ekonomike nuk mund t’u viheshin në dispozicion sipas regjimit të sanksioneve.
Të dy biznesmenët i kanë kundërshtuar masat në rrugë ligjore.
Gjatë negociatave, Franca mbështeti heqjen e masave ndaj Usmanovit. Ndërkohë, Luksemburgu kërkoi ndryshimin e statusit të Fridmanit. Edhe Sllovakia u shpreh në favor të heqjes së masave ndaj Usmanovit.
Në fund, vendet anëtare arritën kompromis. Usmanov dhe Fridman u hoqën nga lista. Pjesa tjetër e regjimit u zgjat për tre vjet.
Gjithashtu, pati ndryshime të tjera në listë. Disa individë dhe subjekte nuk u përfshinë më në regjimin e masave kufizuese.
Megjithatë, këto ndryshime nuk nënkuptojnë përfundimin e sanksioneve ndaj Rusisë. Regjimi vazhdon të zbatohet ndaj mijëra personave dhe subjekteve.
Letonia kundërshtoi kompromisin
Gjatë negociatave pati kundërshtime nga disa vende anëtare. Një prej tyre ishte Letonia.
Kryeministri letonez Andris Kulbergs kundërshtoi formulën e diskutuar. Sipas tij, Riga nuk mund të pranonte një marrëveshje të tillë.
Në veçanti, Letonia nuk e mbështeste idenë që heqja e masave ndaj dy biznesmenëve të lidhej me zgjatjen e regjimit për pjesën tjetër të listës.
Edhe disa vende të tjera të Evropës Lindore dhe Veriore shprehën shqetësime. Ato kërkuan që presioni ndaj Rusisë të vazhdonte.
Megjithatë, negociatat vazhduan. Në fund, vendet anëtare arritën marrëveshje.
Ky proces tregoi edhe një vështirësi të rëndësishme. Vendimet për këtë regjim kërkojnë dakordësinë e të gjitha vendeve anëtare.
Për këtë arsye, një mosmarrëveshje mes disa qeverive mund të vonojë vendimin për të gjithë listën.
Çfarë përfshijnë sanksionet ndaj Rusisë
Regjimi i sanksioneve ndaj Rusisë përfshin më shumë se 3,000 individë dhe subjekte.
Masat janë të ndryshme. Ato përfshijnë ndalime udhëtimi dhe ngrirje të pasurive. Gjithashtu, personave dhe subjekteve të listuara nuk mund t’u vihen në dispozicion fonde dhe burime ekonomike.
BE-ja i ka lidhur këto masa me veprime që cenojnë integritetin territorial, sovranitetin dhe pavarësinë e Ukrainës.
Në mars 2026, Këshilli i BE-së kishte zgjatur masat për gjashtë muaj. Afati i tyre ishte caktuar deri më 15 shtator.
Megjithatë, vendet anëtare nuk arritën menjëherë marrëveshje për rinovimin.
Për këtë arsye, më 14 shtator u vendos një zgjatje e përkohshme prej shtatë ditësh. Kështu, afati u shty deri më 22 shtator.
Gjatë kësaj kohe vazhduan konsultimet mes qeverive. Në fund, palët ranë dakord për një periudhë shumë më të gjatë.
Masat do të jenë në fuqi deri më 22 shtator 2029.
Fridman dhe procedurat ligjore
Mikhail Fridman ka kundërshtuar sanksionet përmes procedurave ligjore.
Këto procese janë të ndara nga vendimi politik i BE-së. Prandaj, heqja e emrit të tij nga lista nuk përcakton rezultatin e procedurave të tjera juridike.
Gjatë negociatave u raportua edhe për një proces të lidhur me Luksemburgun. Fridman ka kërkuar dëmshpërblim për pasojat që, sipas tij, kanë ardhur nga masat.
Çështja e dëmshpërblimit është e veçantë nga vendimi i BE-së.
Ndërkohë, edhe rasti i Usmanovit është shoqëruar me debate diplomatike. Gjatë negociatave u përmendën marrëdhëniet mes Francës dhe Azerbajxhanit.
U raportua për një ndikim të mundshëm diplomatik në këtë çështje. Megjithatë, autoritetet azerbajxhanase i kanë mohuar këto pretendime.
Për këtë arsye, këto raportime duhet të dallohen nga vendimi zyrtar për ndryshimin e listës.
Ukraina kundërshton heqjen e dy emrave
Ukraina ka kundërshtuar vendimin për heqjen e Usmanovit dhe Fridmanit nga lista.
Qeveria ukrainase ka kërkuar vazhdimin e presionit ndaj Moskës. Kievi e lidh këtë kërkesë me vazhdimin e luftës.
Ministri i Jashtëm ukrainas Andrii Sybiha ka kritikuar vendimin. Edhe presidenti Volodymyr Zelenskyy ka shprehur kundërshtim.
Sipas qëndrimit ukrainas, sanksionet duhet të vazhdojnë të jenë pjesë e presionit ndërkombëtar ndaj Rusisë.
Megjithatë, vendimi i BE-së nuk përbën heqje të përgjithshme të masave. Shumica e regjimit mbetet në fuqi.
Pra, ndryshimi lidhet kryesisht me disa emra në listë. Ndërkohë, pjesa tjetër e sanksioneve ndaj Rusisë vazhdon.
Lufta në Ukrainë mbetet në qendër të diplomacisë
Vendimi për sanksionet u mor në një periudhë me zhvillime të shumta diplomatike.
Lufta në Ukrainë vazhdon të jetë një nga temat kryesore në marrëdhëniet ndërkombëtare. Po ashtu, siguria evropiane mbetet një çështje e rëndësishme për vendet e BE-së dhe aleatët e tyre.
Në Nju Jork u zhvilluan takime të nivelit të lartë në kuadër të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara.
Ukraina ishte ndër temat kryesore të diskutimeve. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy zhvilloi takime me drejtues të vendeve të ndryshme.
Gjatë këtyre bisedimeve u diskutua edhe për sigurinë e Ukrainës. Në fokus ishte gjithashtu mbështetja ushtarake dhe mbrojtja e infrastrukturës.
Në të njëjtën kohë, siguria e Arktikut mori vëmendje të veçantë. Marrëdhëniet mes Shteteve të Bashkuara, Danimarkës dhe Groenlandës ishin pjesë e kësaj axhende.
Çështja e Groenlandës lidhet me sigurinë e Arktikut. Ajo lidhet gjithashtu me praninë amerikane dhe bashkëpunimin brenda NATO-s.
Megjithatë, këto zhvillime janë të ndara nga vendimi për listën e sanksioneve të BE-së.
Regjimi do të jetë në fuqi deri në 2029
Me marrëveshjen e re, BE-ja ka shmangur skadimin e regjimit të sanksioneve.
Afati i ri është 22 shtatori 2029. Deri atëherë, masat do të vazhdojnë ndaj mijëra individëve dhe subjekteve.
Lista mund të ndryshojë edhe gjatë kësaj periudhe. Vendet anëtare mund të marrin vendime të reja nëse krijohen rrethana të tjera.
Për momentin, ndryshimi më i dukshëm është heqja e Usmanovit dhe Fridmanit.
Të dy nuk janë më pjesë e listës së masave individuale të BE-së. Ndërkohë, regjimi ndaj pjesës tjetër të personave dhe subjekteve vazhdon.
Negociatat treguan se politika e BE-së ndaj Rusisë mbetet një çështje e ndjeshme. Vendet anëtare kanë qëndrime të ndryshme për individë të caktuar.
Megjithatë, në lidhje me vazhdimin e regjimit, u arrit marrëveshje.
Kështu, sanksionet ndaj Rusisë do të vazhdojnë deri në vitin 2029. Ndërkohë, lista e personave dhe subjekteve të prekura mund të pësojë ndryshime të tjera.
Vendimi i fundit nuk shënon fundin e politikës së sanksioneve të BE-së ndaj Moskës. Ai ndryshon disa emra në listë dhe zgjat masat ndaj pjesës tjetër për një periudhë trevjeçare.
Detaje
- Burimi: Këshilli i BE-së, Reuters, Komisioni Evropian
- Përpunoj: Diplomacia Sot