Në Nju Jork, java e nivelit të lartë të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara është shëndërruar edhe këtë vit në një skenë të rëndësishme për diplomacinë globale.
Reforma e OKB-së përballë ndryshimit të lidershipit
Në Nju Jork, reforma e OKB-së është kthyer në një nga çështjet kryesore të diskutimit gjatë javës së nivelit të lartë të Asamblesë së Përgjithshme.
Përtej fjalimeve të liderëve botërorë, shtetet anëtare po diskutojnë mënyrën se si organizata mund të funksionojë më mirë. Në fokus janë financimi, struktura e institucioneve dhe mënyra e përdorimit të burimeve.
Sesioni i 81-të i Asamblesë së Përgjithshme u hap më 8 shtator. Në këtë kuadër, procesi UN80 synon të sjellë ndryshime në mënyrën se si funksionon organizata.
Qëllimi është i qartë: më pak përsëritje, më shumë bashkëpunim dhe përdorim më i mirë i burimeve.
Për më shumë informacion, mund të lexoni edhe artikullin tonë mbi [zhvillimet kryesore në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së].
Ndryshimi i lidershipit ndikon te reforma e OKB-së
Një tjetër çështje e rëndësishme lidhet me drejtimin e ardhshëm të organizatës.
Khalilur Rahman, ministër i Jashtëm i Bangladeshit, u zgjodh president i sesionit të 81-të të Asamblesë së Përgjithshme. Në fjalimin e tij, ai vendosi reformën dhe rikthimin e besimit ndër prioritetet e mandatit.
Ndërkohë, një proces tjetër po zhvillohet paralelisht. Shtetet anëtare po diskutojnë zgjedhjen e sekretarit të ardhshëm të përgjithshëm të OKB-së.
António Guterres po i afrohet përfundimit të mandatit. Për këtë arsye, zgjedhja e pasuesit do të ketë rëndësi për drejtimin e organizatës në vitet e ardhshme.
Sipas Kartës së OKB-së, sekretari i përgjithshëm emërohet nga Asambleja e Përgjithshme, pas rekomandimit të Këshillit të Sigurimit.
Çfarë përfshin reforma e OKB-së?
Reforma nuk lidhet vetëm me uljen e shpenzimeve.
Disa shtete kërkojnë administratë më të vogël dhe më pak struktura që kryejnë të njëjtat detyra. Të tjera vende kërkojnë ndryshime në mënyrën se si organizata merr vendime dhe shpërndan burimet.
Procesi UN80 përfshin shqyrtimin e disa mandateve dhe mënyrën e funksionimit të institucioneve.
Për më tepër, synohet përmirësimi i bashkëpunimit mes agjencive të ndryshme të OKB-së.
Këto ndryshime mund të prekin buxhetet, vendet e punës dhe mënyrën e organizimit të disa shërbimeve.
Megjithatë, një organizatë më e vogël nuk do të thotë domosdoshmërisht një organizatë më efikase. Për këtë arsye, debati përqendrohet edhe te aftësia e OKB-së për të reaguar ndaj krizave.
Gjeneva përballë ndryshimeve
Gjeneva mbetet një nga qendrat kryesore të sistemit ndërkombëtar.
Qyteti pret shumë organizata ndërkombëtare dhe institucione të lidhura me OKB-në. Në të zhvillohen gjithashtu takime për të drejtat e njeriut, shëndetin dhe çështjet humanitare.
Megjithatë, organizatat po përballen me presion për të ulur kostot. Për këtë arsye, disa funksione po zhvendosen drejt qyteteve të tjera.
Kjo nuk do të thotë se Gjeneva po humbet rolin e saj. Përkundrazi, qyteti vazhdon të ketë një rëndësi të madhe për diplomacinë dhe bashkëpunimin ndërkombëtar.
Në të njëjtën kohë, debati lidhet me mënyrën se si do të shpërndahen funksionet e organizatave në të ardhmen.
UNICEF po ndryshon shpërndarjen e funksioneve
UNICEF është një nga shembujt e ndryshimeve që po ndodhin në sistemin ndërkombëtar.
Organizata ka planifikuar zhvendosjen e disa funksioneve nga qendrat tradicionale drejt qyteteve të tjera.
Kjo lidhet me përpjekjet për uljen e kostove dhe krijimin e qendrave të specializuara.
Ndër vendet ku janë përqendruar funksione të ndryshme janë Kenia, Hungaria, Danimarka, Italia dhe Tajlanda.
Si rezultat, ndryshimet nuk prekin vetëm Nju Jorkun dhe Gjenevën. Ato lidhen edhe me mënyrën se si organizatat ndërkombëtare organizojnë punën e tyre në vende të ndryshme.
Këshilli i Sigurimit mbetet pjesë e debatit
Një tjetër çështje e rëndësishme është Këshilli i Sigurimit.
Përbërja e tij është diskutuar prej vitesh. Në qendër të debatit është edhe e drejta e vetos që kanë pesë anëtarët e përhershëm.
Disa shtete kërkojnë ndryshime në përbërjen e Këshillit. Sipas tyre, struktura aktuale nuk pasqyron plotësisht ndryshimet që kanë ndodhur në botë.
Nga ana tjetër, ndryshimi i kësaj strukture kërkon marrëveshje të vështira mes shteteve.
Prandaj, reforma e Këshillit të Sigurimit mbetet një nga çështjet më të ndërlikuara të reformimit të OKB-së.
Bashkëpunimi ndërkombëtar po merr forma të reja
Debati nuk kufizohet vetëm te zyrat, buxhetet dhe strukturat.
Më 21 shtator u lançua iniciativa “Partners for Multilateralism”. Ajo synon të forcojë bashkëpunimin ndërkombëtar në fusha si paqja, zhvillimi dhe e drejta ndërkombëtare.
Për më tepër, iniciativa synon të mbështesë diskutimet për ndryshimin e institucioneve shumëpalëshe.
Kjo tregon se debati për të ardhmen e OKB-së është më i gjerë se një riorganizim administrativ.
Për më shumë informacion mbi institucionet ndërkombëtare, mund të lexoni edhe [artikullin tonë për rolin e OKB-së në politikën globale].
Financimi është një nga sfidat kryesore
Paratë janë një nga çështjet më të rëndësishme në çdo proces reformimi.
Organizatat ndërkombëtare duhet të përballojnë kërkesa të mëdha, ndërsa burimet financiare janë të kufizuara.
Për këtë arsye, drejtuesit duhet të vendosin se cilat shërbime kanë më shumë nevojë për financim.
Në sektorin humanitar, problemi është edhe më i ndjeshëm. Krizat e reja kërkojnë më shumë ndihmë, ndërsa fondet nuk rriten gjithmonë në të njëjtin ritëm.
Si pasojë, organizatat duhet të gjejnë mënyra për të punuar me më pak shpenzime, pa dobësuar shërbimet kryesore.
Çfarë pritet nga reforma e OKB-së?
E ardhmja e reformës do të varet nga disa zhvillime.
Së pari, rëndësi do të ketë zgjedhja e sekretarit të ardhshëm të përgjithshëm. Më pas, rol të rëndësishëm do të kenë marrëveshjet mes shteteve anëtare.
Gjithashtu, financimi do të ndikojë drejtpërdrejt në ritmin e ndryshimeve.
Për Gjenevën, sfida është ruajtja e rolit si një qendër e rëndësishme e diplomacisë ndërkombëtare. Në të njëjtën kohë, qyteti duhet të përshtatet me mënyrën e re të organizimit të institucioneve.
Për OKB-në, sfida është edhe më e gjerë. Organizata duhet të gjejë një ekuilibër mes uljes së kostove dhe ruajtjes së aftësisë për të reaguar ndaj krizave.
Në fund, reforma e OKB-së nuk do të matet vetëm me numrin e zyrave të bashkuara ose vendet e punës të reduktuara. Ajo do të lidhet edhe me aftësinë për të marrë vendime, për të bashkërenduar punën dhe për të reaguar shpejt.
Ndryshimi i lidershipit do të jetë një pjesë e rëndësishme e këtij procesi. Megjithatë, drejtimi përfundimtar do të varet nga vendimet e shteteve anëtare dhe nga zhvillimet në sistemin ndërkombëtar.
Në këtë kuadër, reforma e OKB-së mbetet një proces i hapur. Ndryshimet në strukturë, financim dhe lidership do të përcaktojnë mënyrën se si organizata do të funksionojë në vitet e ardhshme.
DETAJE:
- Burimet: OKB, UN News, UNICEF, Swiss Government.
- Përpunoj: DiplomaciaSot