Rritja e çmimeve të dizelit në SHBA po rëndon mbi fermerët, transportuesit dhe bizneset që varen nga karburanti. Megjithatë, kjo situatë po krijon edhe mundësi për disa sektorë. Çmimi rekord i dizelit po ndryshon mënyrën se si kompanitë transportojnë mallrat dhe planifikojnë investimet.
Mesatarja kombëtare e dizelit u ngjit në 6.53 dollarë për gallon gjatë javës së 25 shtatorit. Kjo ishte rreth 75% më shumë se një vit më parë. Ndërkohë, benzina e zakonshme kushtonte 4.48 dollarë për gallon.
Sipas të dhënave të Administratës amerikane të Informacionit për Energjinë, çmimi i karburantit ndikohet nga nafta bruto, rafineritë, shpërndarja dhe taksat. Për më tepër, mungesa e produkteve të distiluara dhe rezervat e ulëta kanë shtuar presionin mbi treg.
Çmimi i dizelit prek fermerët dhe transportuesit
Fermerët janë ndër përdoruesit më të mëdhenj të dizelit. Gjatë sezonit të korrjeve, traktorët, autokombajnat dhe kamionët konsumojnë sasi të mëdha karburanti. Për këtë arsye, çmimi rekord i dizelit po rrit drejtpërdrejt kostot e prodhimit.
Në disa raste, fermerët po përpiqen të reduktojnë shpenzime të tjera. Kështu, ata synojnë të kufizojnë ndikimin e karburantit mbi të ardhurat e tyre.
Edhe transporti rrugor po përballet me presion të fortë. Kompanitë e kamionëve përdorin tarifa shtesë për karburantin, por këto tarifa nuk ndryshojnë gjithmonë aq shpejt sa çmimi i naftës.
Si rezultat, operatorët mund të përballojnë përkohësisht një pjesë të kostos. Sidomos kompanitë e vogla mund ta ndiejnë më shpejt këtë presion.
Hekurudhat përfitojnë nga çmimi rekord i dizelit
Në këtë situatë po shfaqet një ndryshim interesant. Transporti hekurudhor po bëhet më tërheqës për disa kompani që më parë përdornin kamionë.
Trenat përdorin gjithashtu naftë. Megjithatë, ata mund të transportojnë sasi shumë më të mëdha mallrash me më pak karburant për njësi ngarkese.
Për këtë arsye, trafiku intermodal në SHBA ka shënuar rritje. Kompanitë po shqyrtojnë gjithnjë e më shumë mundësinë për të zhvendosur një pjesë të ngarkesave nga rrugët drejt hekurudhave.
Union Pacific është ndër kompanitë që po përfitojnë nga kjo tendencë. Operatori hekurudhor ka raportuar rritje të ngarkesave që më parë transportoheshin me kamionë.
Ndërkohë, J.B. Hunt Transport Services po përfiton nga kërkesa më e lartë për shërbimet intermodale. Kompania është e ekspozuar ndaj kostove të transportit rrugor, por njëkohësisht ka aktivitet të rëndësishëm në transportin hekurudhor.
Çmimi i dizelit nxit interesin për kamionët elektrikë
Një tjetër ndryshim po ndodh në tregun e teknologjive alternative. Kur dizeli shtrenjtohet, kompanitë fillojnë të rishikojnë kostot e automjeteve elektrike dhe të karburanteve alternative.
Kamionët elektrikë kërkojnë investime fillestare të konsiderueshme. Megjithatë, kostoja e energjisë mund të jetë më e parashikueshme në disa raste.
Morgan Stanley ka vlerësuar se çmimet e larta të dizelit mund ta bëjnë më tërheqëse ekonomikisht elektrifikimin e flotave.
Në të njëjtën kohë, Clean Energy Fuels ka raportuar interes nga operatorët e transportit për gazin natyror të rinovueshëm. Pra, rritja e karburantit tradicional po ndryshon edhe mënyrën se si kompanitë vlerësojnë alternativat.
Tesla është gjithashtu pjesë e këtij ndryshimi. Kamioni elektrik Semi po synon përdorim më të gjerë në transportin komercial. Megjithatë, kostoja e karburantit është vetëm një nga faktorët që përcaktojnë ekonominë e një flote.
Kompanitë e menaxhimit të karburantit
Rritja e çmimeve po krijon mundësi edhe për kompanitë që ofrojnë shërbime të menaxhimit të karburantit.
WEX, një nga kompanitë e mëdha amerikane në këtë sektor, përpunon pagesa dhe shërbime për flotat. Kur kompanitë shpenzojnë më shumë për karburant, rritet edhe vlera e transaksioneve që kalojnë përmes sistemeve të menaxhimit.
Megjithatë, përfitimi nuk është i njëjtë për çdo kompani. Një biznes mund të përfitojë nga rritja e vëllimit të transaksioneve, ndërsa një tjetër mund të përballet me kosto më të larta operative.
Rafineritë përfitojnë nga marzhet më të larta
Një tjetër sektor që mund të përfitojë është industria e rafinimit. Kur çmimi i produkteve të përpunuara rritet më shpejt se kostoja e naftës bruto, marzhet e rafinerive zgjerohen.
Ky ndryshim mat diferencën mes kostos së lëndës së parë dhe çmimit të produkteve të përpunuara, si benzina dhe dizeli.
Të dhënat e EIA tregojnë se marzhet e rafinerive janë një komponent i rëndësishëm i çmimit përfundimtar. Në periudha të mungesës së furnizimit, këto marzhe mund të rriten ndjeshëm.
Megjithatë, jo të gjitha kompanitë e industrisë së energjisë përfitojnë njësoj. Prodhuesit, rafineritë dhe transportuesit kanë ekspozime të ndryshme ndaj tregut.
Supermarketet përballen me kosto më të larta
Ndikimi i karburantit shkon më tej. Supermarketet dhe kompanitë e shpërndarjes duhet të paguajnë më shumë për transportin e mallrave.
Kroger, për shembull, ka raportuar ndikim nga kostot më të larta të transportit. Për një kompani të madhe të shitjes me pakicë, ndryshime të vogla në kostot e logjistikës mund të ndikojnë në marzhe.
Në fund, një pjesë e këtyre kostove mund të kalojë te konsumatorët. Megjithatë, kompanitë mund të zgjedhin edhe të ulin marzhet për të mbajtur çmimet konkurruese.
Çmimi rekord i dizelit ndryshon transportin
Efekti i rritjes së çmimeve nuk kufizohet te pikat e karburantit. Dizeli është pjesë e shumë hallkave të ekonomisë amerikane.
Ai përdoret në bujqësi, transport, ndërtim dhe logjistikë. Prandaj, një rritje e fortë e çmimit mund të ndikojë në koston e mallrave në shumë sektorë.
Në të njëjtën kohë, kompanitë po kërkojnë mënyra për të ulur varësinë nga karburanti. Disa po përdorin më shumë hekurudhat, ndërsa të tjera po shqyrtojnë automjete elektrike ose karburante alternative.
A do të zgjasë ndikimi?
Nëse çmimet mbeten të larta për një periudhë të gjatë, efektet mund të ndryshojnë. Sektorët që tani përfitojnë nga zhvendosja e kërkesës mund të përballen më vonë me një ekonomi më të dobët.
Për shembull, hekurudhat mund të fitojnë ngarkesa të reja. Megjithatë, nëse çmimet e larta ulin aktivitetin ekonomik, kërkesa totale për transport mund të bjerë.
Për konsumatorët, ndikimi mund të shfaqet gradualisht. Karburanti më i shtrenjtë rrit kostot e transportit, ndërsa transporti është pjesë e çmimit të shumë produkteve.
Prandaj, çmimi rekord i dizelit nuk krijon vetëm fitues apo humbës të drejtpërdrejtë. Ai ndryshon marrëdhëniet mes kamionëve dhe trenave, nxit interesin për teknologjitë alternative dhe rrit kostot përgjatë zinxhirit të furnizimit.
Në afat të shkurtër, disa kompani mund të përfitojnë nga kjo zhvendosje. Nëse kriza vazhdon, megjithatë, ndikimi mund të përhapet në të gjithë ekonominë.
Tregu amerikan i dizelit po përballet kështu me një periudhë të pazakontë. Çmimet e larta po rëndojnë mbi përdoruesit tradicionalë, por njëkohësisht po krijojnë hapësirë për hekurudhat, transportin intermodal, teknologjitë alternative dhe shërbimet e menaxhimit të karburantit.
Detaje
- Burimi: Reuters, EIA, Union Pacific, J.B. Hunt, WEX
- Përpunoj: DiplomaciaSot