Sali Berisha e vendosi emigracionin shqiptar dhe rolin e diasporës në qendër të deklarimeve të tij në Strasburg. Kreu i Partisë Demokratike kërkoi një qëndrim më të fortë ndërkombëtar ndaj qeverisë shqiptare.
Berisha e lidhi largimin e shqiptarëve nga vendi me atë që ai e quan “narkoshtet”. Sipas tij, kjo situatë po krijon pasoja të rënda për të ardhmen e Shqipërisë.
Në të njëjtën kohë, ai vlerësoi kontributin historik të diasporës shqiptare. Berisha tha se emigrantët kanë luajtur një rol të rëndësishëm në ruajtjen e identitetit kombëtar dhe në zhvillimin kulturor të shqiptarëve.
Deklarimet u bënë në kuadër të diskutimeve në Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Evropës. Tema lidhej me rolin e diasporave dhe migrantëve në kohezionin social dhe në pjesëmarrjen demokratike.
Berisha në Strasburg dhe shqetësimi për emigracionin
Në fjalën e tij, Berisha e përshkroi emigracionin si një nga problemet kryesore me të cilat përballet Shqipëria.
Ai argumentoi se largimi i vazhdueshëm i qytetarëve nuk ka vetëm pasoja demografike. Sipas tij, emigracioni ndikon edhe në zhvillimin ekonomik dhe në jetën politike të vendit.
Kreu i PD-së e lidhi këtë proces me qeverisjen e Edi Ramës. Ai akuzoi qeverinë se ka krijuar kushtet që kanë nxitur largimin e shqiptarëve.
Berisha përdori termin “narkoshtet” për të përshkruar Shqipërinë nën qeverisjen socialiste. Ai kërkoi që vendet dhe institucionet ndërkombëtare të mbajnë një qëndrim ndaj kësaj situate.
Këto janë deklarime politike të Berishës. Ato nuk përbëjnë një konstatim zyrtar të Këshillit të Evropës.
Dokumentet e Asamblesë Parlamentare e trajtojnë çështjen e diasporës nga një kënd më i gjerë. Në fokus janë kohezioni social, pjesëmarrja qytetare dhe roli që mund të luajnë emigrantët në shoqëritë europiane.
Diaspora shqiptare dhe roli i saj historik
Një pjesë e rëndësishme e fjalës së Berishës iu kushtua diasporës.
Ai tha se shqiptarët kanë arsye të jenë krenarë për komunitetet shqiptare jashtë vendit. Sipas tij, diaspora ka ndihmuar në mbijetesën e kombit dhe në ruajtjen e kulturës shqiptare.
“Diasporës i detyrohemi pothuajse mbijetesën tonë”, u shpreh Berisha.
Ai përmendi gjithashtu kontributin e emigrantëve në liritë dhe zhvillimin kulturor të shqiptarëve.
Roli i diasporës është pjesë edhe e debatit institucional në Këshillin e Evropës. Dokumentet e PACE theksojnë se diasporat mund të japin kontribut në zhvillimin ekonomik dhe në forcimin e lidhjeve shoqërore.
Gjithashtu, raporti i PACE trajton pjesëmarrjen e diasporave në jetën demokratike. Në fokus janë edhe të rinjtë që jetojnë jashtë vendeve të tyre të origjinës.
Për Shqipërinë, kjo çështje ka rëndësi të veçantë. Miliona lidhje familjare, ekonomike dhe kulturore vazhdojnë të ekzistojnë mes shqiptarëve në vend dhe atyre që jetojnë jashtë.
Të dhënat për shqiptarët në Bashkimin Evropian
Në deklarimet e tij, Berisha iu referua edhe të dhënave të Eurostat.
Ai përmendi një raport prej 466 shqiptarësh që jetojnë në vendet e Bashkimit Evropian për çdo 1,000 banorë në Shqipëri.
Kjo shifër kërkon kujdes në interpretim. Ajo nuk përfaqëson një regjistrim të plotë të të gjithë shqiptarëve që jetojnë jashtë vendit.
Të dhënat europiane për migracionin ndahen sipas disa treguesve. Mes tyre janë shtetësia, vendbanimi, migracioni dhe marrja e shtetësisë.
Për këtë arsye, raporti i përmendur nga Berisha duhet paraqitur si një përllogaritje e përdorur në argumentin e tij. Ai nuk duhet trajtuar si një numërim zyrtar i diasporës shqiptare në të gjithë botën.
Megjithatë, të dhënat e Eurostat tregojnë qartë peshën e migracionit shqiptar drejt vendeve të BE-së.
Në vitin 2024, rreth 48 mijë shtetas shqiptarë morën shtetësinë e një vendi të Bashkimit Evropian. Shqiptarët ishin ndër grupet më të mëdha në këtë tregues.
Ky numër nuk është i barabartë me numrin e emigrantëve shqiptarë. Marrja e shtetësisë është vetëm një prej treguesve të migracionit dhe integrimit.
Megjithatë, shifra tregon përmasat e pranisë së shqiptarëve në vendet europiane.
Referenca për studimin e Justin Gest
Në fjalën e tij, Berisha iu referua edhe studiuesit amerikan Justin Gest.
Ai përmendi një studim që analizon lidhjen mes emigracionit dhe demokracisë në 149 vende.
Studimi lidhet me librin “Democratic Drain”, botuar nga Cambridge University Press. Justin Gest analizon mënyrën se si emigracioni mund të ndikojë në shoqëritë e vendeve të origjinës.
Një nga konceptet e përdorura është “democratic drain”. Në shqip, ai mund të përkthehet si “zbrazje demokratike”.
Sipas argumentit të studimit, personat që largohen nga vendet e tyre mund të kenë disa karakteristika që i dallojnë nga popullsia që mbetet.
Gest analizon veçanërisht ndikimin e emigracionit te kapitali demokratik. Ai shqyrton mundësinë që largimi i njerëzve me prirje më të forta demokratike të ndikojë në shoqërinë e vendit të origjinës.
Megjithatë, studimi nuk është një analizë e posaçme për Shqipërinë.
Për këtë arsye, përfundimet e tij nuk mund të paraqiten si prova të drejtpërdrejta për situatën shqiptare. Ato lidhen me një analizë më të gjerë ndërkombëtare.
Studimi trajton edhe rolin e diasporave. Emigrantët mund të ndikojnë në zhvillimet politike të vendeve të origjinës. Megjithatë, ky ndikim nuk është i njëjtë në çdo vend.
Akuzat për “narkoshtetin”
Një tjetër pjesë e rëndësishme e deklarimeve të Berishës lidhej me krimin e organizuar dhe trafikun e drogës.
Kreu i PD-së e cilësoi Shqipërinë “narkoshtet”. Ai tha se vendi është një eksportues i madh i kanabisit.
Berisha bëri gjithashtu pretendimin se kartelet shqiptare kanë një rol shumë të madh në transportin e kokainës drejt Evropës.
Këto deklarime duhet të atribuohen qartë Berishës. Ato nuk mund të paraqiten si fakte të vërtetuara vetëm mbi bazën e deklaratës së tij.
Ka raste të dokumentuara nga autoritetet europiane për përfshirjen e rrjeteve shqipfolëse në trafikun ndërkombëtar të drogës.
Europol ka raportuar për operacione kundër grupeve kriminale me lidhje shqiptare. Një prej rasteve më të njohura ishte operacioni kundër një rrjeti që trafikonte kokainë nga Amerika e Jugut drejt Evropës.
Hetimi ndërkombëtar përfshiu autoritete nga disa vende europiane. Operacioni çoi në arrestimin e dhjetëra personave.
Ky rast dëshmon për ekzistencën e rrjeteve kriminale shqipfolëse të përfshira në trafikun e kokainës.
Megjithatë, rasti nuk mjafton për të vërtetuar pretendimin se kartelet shqiptare janë “transportuesit më të mëdhenj” të kokainës në Evropë.
Po kështu, nuk u gjet një burim zyrtar i mjaftueshëm për të konfirmuar si fakt deklaratën se Shqipëria është “eksportuesja e parë e kanabisit”.
Për këtë arsye, këto formulime mbeten në artikull si pretendime të Berishës.
Strasburgu dhe debati për diasporën
Diskutimi në Strasburg zhvillohet në një kontekst më të gjerë europian.
PACE ka trajtuar rolin e diasporave dhe migrantëve në zhvillimin e kohezionit social. Raporti i saj përfshin edhe çështjen e pjesëmarrjes demokratike.
Dokumenti shqyrton mënyrat se si emigrantët mund të vazhdojnë të kontribuojnë në vendet e origjinës. Në të njëjtën kohë, ai trajton integrimin e tyre në vendet ku jetojnë.
Kjo çështje është veçanërisht e rëndësishme për vendet me emigracion të lartë.
Shqipëria është një prej tyre. Një pjesë e konsiderueshme e qytetarëve shqiptarë jeton në vendet europiane.
Emigrantët vazhdojnë të kenë lidhje me Shqipërinë. Këto lidhje shfaqen përmes familjeve, investimeve, remitancave dhe marrëdhënieve kulturore.
Për këtë arsye, diaspora është bërë një faktor i rëndësishëm në debatin për të ardhmen e vendit.
Çfarë kërkoi Berisha nga ndërkombëtarët
Në fund të deklarimeve të tij, Berisha kërkoi një reagim ndërkombëtar ndaj situatës politike në Shqipëri.
Ai e lidhi këtë kërkesë me emigracionin dhe me akuzat që ka ngritur ndaj qeverisë Rama.
Sipas Berishës, largimi i shqiptarëve është një pasojë e drejtpërdrejtë e qeverisjes aktuale. Ai kërkoi që institucionet europiane ta trajtojnë këtë çështje me më shumë vëmendje.
Nga ana tjetër, dokumentet e PACE nuk e përdorin termin “narkoshtet” për Shqipërinë. Dokumenti fokusohet te migracioni, diaspora dhe pjesëmarrja demokratike.
Ky dallim është i rëndësishëm për një raportim të saktë.
Deklarata e një politikani duhet të ndahet nga përfundimet e një institucioni ndërkombëtar. Në këtë rast, Berisha shprehu një qëndrim politik. PACE trajtoi një çështje më të gjerë që lidhet me diasporat dhe migrantët.
Emigracioni mbetet një sfidë për Shqipërinë
Emigracioni shqiptar nuk është vetëm një çështje politike.
Ai lidhet me ndryshimet demografike dhe me tregun e punës. Gjithashtu, ndikon në strukturën e familjeve dhe në zhvillimin ekonomik.
Në të njëjtën kohë, diaspora përbën një burim të rëndësishëm lidhjesh ekonomike dhe kulturore.
Studimi i Justin Gest e vendos migracionin edhe në një kontekst demokratik. Raportet e PACE e shohin diasporën si një faktor të mundshëm të kohezionit social dhe pjesëmarrjes qytetare.
Ndërkohë, të dhënat e Eurostat tregojnë për praninë e madhe të shqiptarëve në vendet e Bashkimit Evropian.
Për Shqipërinë, sfida është të ruajë lidhjen me qytetarët që jetojnë jashtë vendit.
Kjo përfshin marrëdhëniet ekonomike dhe kulturore. Përfshin gjithashtu pjesëmarrjen qytetare dhe lidhjet institucionale me diasporën.
Fjalimi i Berishës në Strasburg e riktheu këtë debat në vëmendjen publike.
Ai e përdori emigracionin si pjesë të kritikës ndaj qeverisë Rama. Ndërkohë, debati europian e sheh diasporën në një kuadër më të gjerë.
Në qendër janë pyetjet se si emigrantët mund të ruajnë lidhjet me vendin e origjinës. Gjithashtu, shtrohet çështja se si diaspora mund të kontribuojë në zhvillimin ekonomik, kulturor dhe demokratik.
Për këtë arsye, emigracioni do të mbetet një prej çështjeve kryesore në debatin publik shqiptar. Roli i diasporës do të jetë pjesë e këtij diskutimi edhe në vitet e ardhshme.
Detaje
- Burimi: PACE, Eurostat, Cambridge University Press, Europol, deklaratat e Sali Berishës në Strasburg.
- Përpunoj: Diplomacia Sot