Borxhi publik i eurozonës arriti në 88,8% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) në tremujorin e dytë të vitit 2026. Kjo shifër është më e lartë se një vit më parë. Ndërkohë, Italia po i afrohet Greqisë, vendit me borxhin më të lartë në Bashkimin Europian.
Të dhënat e Eurostat u publikuan më 21 tetor. Ato tregojnë se borxhi i eurozonës ishte 87,3% e PBB-së në tremujorin e dytë të vitit 2025. Në tre muajt e parë të vitit 2026, treguesi arriti në 88,4%.
Në fund të qershorit, borxhi i qeverive të eurozonës arriti në rreth 14,4 trilionë euro. Edhe në të gjithë Bashkimin Europian pati rritje. Atje, borxhi publik arriti në 82,9% të PBB-së, nga 81,4% një vit më parë.
Borxhi publik i eurozonës, Greqia dhe Italia në krye
Greqia vazhdon të ketë borxhin më të lartë në BE. Në tremujorin e dytë të vitit 2026, ai arriti në 140,8% të PBB-së. Italia renditet e dyta, me 139,9%.
Diferenca mes dy vendeve është vetëm 0,9 pikë përqindjeje. Megjithatë, treguesit e tyre po lëvizin në drejtime të ndryshme.
Gjatë një viti, raporti i borxhit të Greqisë ra me 11,2 pikë përqindjeje. Në të kundërt, Italia shënoi rritje prej 1,3 pikësh vetëm në tremujorin e dytë.
Për krahasim, borxhi grek ishte 177,8% e PBB-së në vitin 2022. Në të njëjtin vit, treguesi i Italisë ishte 138,4%.
Franca përballet me borxh dhe interesa më të larta
Franca regjistroi borxh publik sa 119,1% e PBB-së. Kjo shifër është 3,7 pikë përqindjeje më e lartë se një vit më parë.
Në të njëjtën kohë, huamarrja franceze u bë më e kushtueshme. Më 21 tetor, rendimenti i obligacioneve shtetërore 10-vjeçare arriti në 5%. Ky ishte niveli më i lartë që nga viti 2002.
Rendimenti tregon kthimin që kërkojnë investitorët kur blejnë obligacione shtetërore. Kur ai rritet, qeverisë mund t’i kushtojë më shumë marrja e borxhit të ri.
Për më tepër, Franca pati deficit buxhetor prej 5,1% të PBB-së në vitin 2025. Qeveria synon ta ulë këtë nivel në 5% në vitin 2027. Megjithatë, ndarjet politike e vështirësojnë miratimin e buxhetit dhe të masave për uljen e shpenzimeve.
Shumë vende të BE-së tejkalojnë kufijtë e borxhit
Rregullat e Bashkimit Europian përcaktojnë kufij për financat publike. Borxhi duhet të jetë deri në 60% të PBB-së, ndërsa deficiti vjetor duhet të jetë deri në 3%.
Megjithatë, disa vende janë mbi këto nivele. Përveç Greqisë, Italisë dhe Francës, borxhi kalon 100% të PBB-së edhe në Belgjikë dhe Spanjë.
Në Belgjikë, treguesi arriti në 110,2%. Ndërsa në Spanjë, ai ishte 101,4%.
Në anën tjetër, Estonia kishte borxhin më të ulët në BE, me 26,1% të PBB-së. Pas saj renditeshin Danimarka, me 27,1%, dhe Luksemburgu, me 28,2%.
Edhe deficiti buxhetor shënoi rritje. Në eurozonë, ai arriti në 3,3% të PBB-së në tremujorin e dytë, nga 3,2% në tremujorin e parë. Në të gjithë BE-në, deficiti u rrit në 3,5%, nga 3,1%.
Çfarë tregojnë shifrat për ekonominë europiane
Rritja e borxhit dhe e interesave po ushtron presion mbi financat publike të disa vendeve europiane. Megjithatë, borxhi nuk është treguesi i vetëm i gjendjes ekonomike të një shteti.
Rëndësi kanë edhe rritja ekonomike, deficiti dhe shpenzimet për interesat. Për këtë arsye, qeveritë duhet të kontrollojnë shpenzimet dhe të sigurojnë të ardhura të mjaftueshme.
Në përfundim, Greqia mbetet vendi më vendi më me borxhin më të madh në BE, ndërsa Italia po i afrohet. Franca, nga ana tjetër, përballet me borxh në rritje dhe me kosto më të larta huamarrjeje.
Detaje
- Burimi: Eurostat, publikuar më 21 tetor 2026, Euronews
- Përpunoj: Diplomacia Sot