BE planifikon zgjerimin e deportimeve
Bashkimi Europian po planifikon zgjerimin e kompetencave të Frontex-it për kthimin e migrantëve pa të drejtë qëndrimi. Agjencia mund të ndihmojë edhe autoritetet jashtë BE-së për kthimin e migrantëve në vendet e tyre të origjinës.
Komisioni Europian pritet të prezantojë propozimin më 27 tetor 2026. Ndryshimet synojnë të forcojnë kontrollin e migracionit edhe jashtë kufijve të Unionit. Megjithatë, hollësitë do të varen nga përmbajtja përfundimtare e reformës.
Kompetencat e Frontex-it mund të zgjerohen jashtë BE-së
Aktualisht, Frontex ndihmon vendet anëtare në kontrollin e kufijve dhe kthimin e migrantëve pa të drejtë qëndrimi.
Me rregullat e reja, agjencia mund të ndihmojë edhe qeveritë e vendeve të treta. Për shembull, autoritetet e Afrikës së Veriut mund të marrin mbështetje për kthimin e migrantëve në vendet e tyre të origjinës.
Kështu, procedurat e kthimit mund të kryhen përpara se migrantët të mbërrijnë në Europë. Sipas një zyrtari të BE-së, kjo do të ulte nevojën për kthime pas hyrjes në territorin europian.
Qendrat e kthimit për migrantët
Një tjetër pjesë e planit lidhet me qendrat e kthimit jashtë BE-së. Ato synojnë të strehojnë migrantët të cilëve u është refuzuar kërkesa për azil ose e drejta e qëndrimit.
Sipas planit të raportuar, Frontex mund të ndihmojë edhe në deportimet nga këto qendra. Ndërkohë, pesë qeveri të vendeve anëtare po diskutojnë krijimin e një qendre të tillë. Ajo pritet të nisë funksionimin në vitin 2027.
Megjithatë, bashkëpunimi me vendet jashtë BE-së do të kërkojë marrëveshje të posaçme. Frontex ka marrëveshje të tilla me Shqipërinë, Serbinë dhe Maqedoninë e Veriut.
Gjithashtu, BE-ja po negocion një marrëveshje me Senegalin. Agjencia ka edhe një oficer ndërlidhës për Senegalin, i cili mbulon gjithashtu Mauritaninë dhe Gambinë.
Forcë e re reagimi dhe kontrolli online
Reforma parashikon krijimin e një force reagimi të shpejtë. Ajo do të ndërhyjë në rastet kur një numër i madh migrantësh mbërrin papritur në kufijtë e BE-së.
Përveç kësaj, plani përfshin një njësi për monitorimin e internetit dhe rrjeteve sociale. Qëllimi është të identifikohen lëvizjet e mundshme masive të migrantëve dhe të përgatitet reagimi i autoriteteve.
Në këtë mënyrë, BE-ja synon të përmirësojë kontrollin kufitar dhe bashkëpunimin me vendet partnere.
Organizatat kërkojnë mbrojtjen e të drejtave të migrantëve
Zgjerimi i kompetencave të Frontex-it ka ngritur shqetësime te organizatat e shoqërisë civile. Ato kërkojnë kontroll më të fortë mbi veprimtarinë e agjencisë dhe më shumë përgjegjësi për veprimet e saj.
Josephine Solanki, studiuese në Institutin Transnational, ka kritikuar zgjerimin e rolit të Frontex-it jashtë kufijve të BE-së. Sipas saj, agjencia po merr gjithnjë e më shumë përgjegjësi në proceset e deportimit.
Ndërkohë, organizatat për të drejtat e njeriut kërkojnë rregulla të qarta për transferimin e migrantëve. Ato kërkojnë gjithashtu që të përcaktohet se kush mban përgjegjësi në rast shkeljesh.
Buxheti i Frontex-it mund të dyfishohet
Përveç kompetencave të reja, Frontex pritet të përfitojë më shumë fonde nga buxheti i ardhshëm shtatëvjeçar i BE-së.
Shuma e përmendur në plan është 12 miliardë euro. Kjo do të përbënte pothuajse dyfishin e financimit të mëparshëm.
Megjithatë, shifra duhet të konfirmohet gjatë procesit të miratimit të buxhetit europian. Financimi do të ndikojë në mundësinë e agjencisë për të zgjeruar operacionet dhe për të rritur personelin.
Komisioni Europian pritet të prezantojë propozimin më 27 tetor. Pas publikimit, do të qartësohen kompetencat e reja dhe masat për mbrojtjen e të drejtave të migrantëve.
Detaje
- Burimi: Euronews, Komisioni Europian, Frontex, Instituti Transnational
- Përpunoj: Diplomacia Sot