Senati francez ka miratuar një projektligj që parashikon përgjegjësi financiare deri në 10 mijë euro për personat e përfshirë në grumbullime të dhunshme. Nisma synon të sigurojë dëmshpërblimin për dëmet e shkaktuara gjatë protestave, por ka shkaktuar debate për lirinë e tubimit dhe përgjegjësinë individuale.
Projektligji u miratua më 27 tetor me 229 vota pro dhe 105 kundër. Tashmë, ai do të shqyrtohet nga Asambleja Kombëtare franceze. Për të hyrë në fuqi, nisma duhet të kalojë edhe këtë fazë të procesit legjislativ.
Francë, deri në 10 mijë euro dëmshpërblim për person
Projektligji parashikon që personat që kanë marrë pjesë me vetëdije në grupe të krijuara për të kryer akte dhune ose vandalizmi të mund të mbajnë përgjegjësi financiare për dëmet e shkaktuara.
Në rrethana të caktuara, përgjegjësia mund të përfshijë edhe persona që nuk i kanë shkaktuar drejtpërdrejt dëmet. Kufiri i parashikuar është 10 mijë euro për person.
Gjithashtu, projektligji parashikon përgjegjësi për personat që qëndrojnë në një grumbullim të dhunshëm edhe pas dy thirrjeve të policisë për t’u larguar, sipas kushteve të përcaktuara në tekst.
Qeveria franceze argumenton se masat do të ndihmojnë në kompensimin e bizneseve dhe qytetarëve të dëmtuar. Ministri i Brendshëm, Laurent Nuñez, ka mbrojtur nevojën për masa më të forta ndaj vandalizmit dhe grabitjeve.
Protestat e dhunshme rikthyen debatin
Nisma u paraqit fillimisht pas trazirave që pasuan fitoren e Paris Saint-Germain ndaj Arsenalit në finalen e Ligës së Kampionëve, në maj.
Megjithatë, projektligji mori rëndësi të re pas protestave të 17 tetorit kundër pabarazisë ekonomike dhe rritjes së çmimeve. Gjatë këtyre zhvillimeve, disa biznese u dëmtuan ose u grabitën.
Përkrahësit e nismës argumentojnë se dëmet nuk duhet të rëndojnë mbi taksapaguesit dhe viktimat e dhunës. Sipas tyre, përgjegjësia financiare mund të shërbejë si masë parandaluese ndaj akteve të vandalizmit.
Kundërshtime për lirinë e protestës dhe ndihmat sociale
Projektligji ka hasur në kundërshtime nga përfaqësues të së majtës dhe organizata për të drejtat e njeriut. Kritikat lidhen kryesisht me mundësinë që të ndëshkohen financiarisht edhe persona që nuk i kanë shkaktuar vetë dëmet.
Amnesty International ka paralajmëruar se nisma mund të kufizojë ushtrimin e së drejtës për tubim paqësor. Organizata ka shprehur gjithashtu shqetësimin se masat mund t’i zhysin familjet në vështirësi më të mëdha ekonomike.
Një tjetër dispozitë e debatueshme lidhet me sekuestrimin e disa përfitimeve sociale për të mbledhur dëmshpërblimet e papaguara. Në kategoritë e përmendura përfshihen ndihmat familjare dhe mbështetja për strehimin. Kjo pjesë e projektligjit ka shkaktuar kundërshtime të forta politike.
Kritikët paralajmërojnë se përgjegjësia financiare e përbashkët mund të prekë edhe protestues paqësorë, nëse autoritetet vlerësojnë se ata kanë marrë pjesë me vetëdije në një grumbullim të lidhur me dhunën. Përkrahësit, nga ana tjetër, argumentojnë se zbatimi do të kushtëzohet nga kriteret e përcaktuara në ligj.
Projektligji pret shqyrtimin në Asamblenë Kombëtare
Pas miratimit në Senat, projektligji kalon në Asamblenë Kombëtare, ku përbërja politike është më e fragmentuar. Aty pritet të zhvillohet një debat i fortë për kufijtë e përgjegjësisë financiare dhe ndikimin e masave mbi të drejtën e protestës.
Nëse miratohet, nisma do të krijojë një kuadër të ri për kompensimin e dëmeve të shkaktuara gjatë grumbullimeve të dhunshme. Megjithatë, dispozitat përfundimtare dhe mënyra e zbatimit do të varen nga procesi parlamentar.
Franca nuk është i vetmi vend europian që po shqyrton masa më të ashpra ndaj dhunës gjatë protestave. Edhe Italia ka ndërmarrë ndryshime në legjislacionin e sigurisë, duke parashikuar dënime më të rënda për disa vepra të lidhura me demonstratat e dhunshme.
Detaje
- Burimi: Senati francez, Euronews, Amnesty International, Reuters
- Përpunoj: Diplomacia Sot