Protestat në Serbi, studentët sfidojnë pushtetin para zgjedhjeve

Protestat në Serbi kanë rritur presionin ndaj pushtetit para zgjedhjeve parlamentare. Më 22 tetor, mijëra qytetarë u mblodhën në Beograd për të mbështetur lëvizjen studentore. Tubimi u zhvillua në prag të votimit të raportuar për 25 tetor.

Sipas vlerësimeve të publikuara, në protestë morën pjesë rreth 150 mijë persona. Ata u mblodhën në sheshin Slavija dhe brohoritën në mbështetje të studentëve. Ndërkohë, Partia Progresive Serbe (SNS) zhvilloi një tubim të veçantë në kryeqytet.

Lëvizja studentore kërkon luftë kundër korrupsionit dhe më shumë përgjegjësi nga institucionet. Për këtë arsye, protestat janë kthyer në një sfidë të rëndësishme për presidentin Aleksandar Vuçiç dhe partinë e tij.

Protestat në Serbi nisën pas tragjedisë në Novi Sad

Lëvizja studentore mori hov pas tragjedisë së 1 nëntorit 2024. Atë ditë, një strehë betoni u shemb në stacionin hekurudhor të Novi Sadit. Si pasojë, humbën jetën 16 persona.

Ngjarja shkaktoi zemërim në mbarë vendin. Qytetarët kërkuan hetim të plotë dhe përgjegjësi për tragjedinë. Studentët nisën protesta dhe bllokada në universitete.

Me kalimin e kohës, lëvizja u zgjerua edhe në qytete të tjera. Gjithashtu, ajo mori mbështetjen e pedagogëve, punonjësve dhe grupeve të shoqërisë civile.

Fillimisht, protestuesit kërkuan transparencë për projektin dhe dokumentet përkatëse. Më pas, kërkesat u zgjeruan. Ato përfshinë luftën kundër korrupsionit, forcimin e shtetit ligjor dhe përgjegjësinë e zyrtarëve.

Studentët sfidojnë partinë e Vuçiçit

Në prag të zgjedhjeve, lëvizja studentore synon ta kthejë mbështetjen në rrugë në vota. Kandidatët e saj kërkojnë ndryshime në funksionimin e institucioneve dhe më shumë kontroll mbi pushtetin.

Nga ana tjetër, Partia Progresive Serbe kërkon të ruajë mbështetjen e saj elektorale. Vuçiç ka kritikuar lëvizjen protestuese dhe e ka akuzuar atë për nxitje të destabilizimit. Megjithatë, studentët i paraqesin kërkesat e tyre si përpjekje për reforma dhe luftë kundër korrupsionit.

Fushata është shoqëruar edhe me shqetësime për kushtet e garës zgjedhore. Organizata të shoqërisë civile kanë ngritur akuza për presion ndaj aktivistëve dhe përdorim të burimeve publike. Po ashtu, janë shprehur shqetësime për lirinë e medias.

Ndërkohë, autoritetet kanë hetuar disa persona për dyshime lidhur me planifikimin e dhunës gjatë votimit. Megjithatë, këto akuza duhet të provohen në proceset përkatëse ligjore.

Zhvillimet në Bullgari dhe incidenti me gazetaren

Ndërsa protestat vazhdojnë të dominojnë zhvillimet politike në Serbi, një incident tjetër ka shkaktuar reagime në Bullgari.

Gazetarja Sonya Koltuklieva përfundoi në spital pas një përplasjeje me një oficer të Shërbimit Kombëtar të Mbrojtjes. Ngjarja ndodhi më 22 tetor, jashtë selisë së partisë “Bullgaria Progresive” në Sofje.

Pamjet e publikuara tregojnë gazetaren duke hapur derën e automjetit ku ndodhej kryetarja e Parlamentit, Mihaela Dotsova. Më pas, një oficer e shtyu dhe ajo u rrëzua në trotuar.

Koltuklieva mori ndihmë mjekësore për dëmtime, përfshirë dhimbje në shpatull. Ndërkohë, prokuroria ushtarake nisi hetimet për incidentin. Oficeri Martin Varadinov u ndalua dhe çështja kaloi në procedurë ligjore.

Dotsova shprehu keqardhje për ngjarjen dhe kërkoi hetim të plotë. Gjithashtu, presidentja bullgare Iliana Yotova dënoi veprimin e oficerit. Ajo njoftoi se do të kërkonte dorëheqjen e kreut të shërbimit të sigurisë.

Rasti nxiti edhe reagime nga opozita bullgare. Disa përfaqësues kërkuan përgjegjësi politike për incidentin. Megjithatë, përgjegjësia përfundimtare duhet të përcaktohet nga institucionet përkatëse.

Çfarë pritet pas protestave në Serbi

Zgjedhjet e raportuara për 25 tetor përbëjnë një moment të rëndësishëm për politikën serbe. Lëvizja studentore synon të tregojë nëse mbështetja e madhe qytetare mund të përkthehet në ndikim politik.

Megjithatë, rezultati nuk mund të parashikohet. Ai do të varet nga pjesëmarrja në votime dhe mbështetja që do të marrin listat zgjedhore.

Në të njëjtën kohë, protestat kanë rikthyer në qendër të debatit publik çështjet e korrupsionit, përgjegjësisë institucionale dhe besimit te shteti. Zhvillimet e ardhshme do të tregojnë nëse kërkesat e studentëve do të sjellin ndryshime konkrete.

Detaje

• Burimi: Associated Press, Agence France-Presse (AFP), Deutsche Welle, Radio Bulgaria, Agjencia Telegrafike Bullgare (BTA), BNT News.
• Përpunoj: Diplomacia Sot