SHBA dhe Greqia po forcojnë bashkëpunimin në mbrojtje, energji dhe siguri, në një kohë kur paqëndrueshmëria në rajon po rritet. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, e cilësoi Greqinë një aleat kyç dhe një burim stabiliteti në një botë të pasigurt.
Rubio dhe ministri i Jashtëm grek, George Gerapetritis, zhvilluan në Athinë dialogun e gjashtë strategjik mes dy vendeve. Bisedimet u përqendruan te mbrojtja, siguria, energjia, transporti detar dhe teknologjia.
SHBA dhe Greqia forcojnë bashkëpunimin në mbrojtje
Sipas Rubios, rëndësia e aleancës mes SHBA-së dhe Greqisë është rritur për shkak të konflikteve në Lindjen e Mesme dhe Ukrainë.
Ai vlerësoi gjithashtu rritjen e shpenzimeve greke për mbrojtjen. Greqia synon të arrijë nivelin prej 5% të PBB-së për mbrojtjen këtë vit. Më shumë se 3.5% do të shkojë për mbrojtjen kryesore.
Nga ana tjetër, Gerapetritis tha se marrëdhëniet mes dy vendeve janë në një nivel shumë të lartë. Ai theksoi se dialogu strategjik synon të forcojë aleancën transatlantike dhe stabilitetin në rajon.
Në kuadër të bashkëpunimit të ri, Rubio njoftoi edhe një memorandum mirëkuptimi. Dokumenti synon të rrisë shkëmbimin e informacionit kundër terrorizmit mes agjencive amerikane dhe greke.
Greqia rrit kapacitetet e saj ushtarake
Mbrojtja mbetet një nga shtyllat kryesore të marrëdhënieve dypalëshe. Gerapetritis përmendi Marrëveshjen e Bashkëpunimit të Ndërsjellë në Mbrojtje si bazën kryesore të lidhjeve të sigurisë.
Ndërkohë, Greqia po modernizon avionët e saj F-16 në konfigurimin Viper. Athina planifikon gjithashtu blerjen e avionëve luftarakë F-35.
Këto investime pritet të rrisin kapacitetet mbrojtëse të Greqisë. Për më tepër, ato do të thellojnë bashkëpunimin ushtarak me SHBA-në.
Energjia, një tjetër pikë kyçe
Përveç mbrojtjes, energjia ishte një nga temat kryesore të dialogut. Greqia po luan një rol më të madh në sigurinë energjetike të Evropës.
Gerapetritis vlerësoi rëndësinë e Korridorit Vertikal. Sipas tij, ky korridor është një rrugë e rëndësishme për transportin e gazit natyror të lëngshëm amerikan drejt Evropës Qendrore dhe Lindore.
Gjithashtu, kompanitë amerikane po rrisin praninë e tyre në sektorin energjetik grek. Kjo përfshin kërkimin dhe zhvillimin e burimeve hidrokarbure në det të hapur.
Rubio theksoi se siguria energjetike është e lidhur drejtpërdrejt me sigurinë kombëtare. Ai mbështeti krijimin e rrugëve të ndryshme të furnizimit me energji.
Sipas tij, SHBA-ja synon të zgjerojë eksportet e gazit natyror të lëngshëm. Gjithashtu, Uashingtoni mbështet ndërlidhës të rinj të gazit dhe energjisë elektrike në Evropë.
Transporti detar dhe siguria rajonale
Greqia kërkon gjithashtu të forcojë sigurinë e transportit detar. Gerapetritis tha se lundrimi i sigurt është i rëndësishëm për ekonominë greke dhe zinxhirët globalë të furnizimit.
Athina e sheh sigurinë detare si një çështje strategjike. Greqia ka një flotë të madhe tregtare dhe luan rol të rëndësishëm në transportin ndërkombëtar.
Në të njëjtën kohë, Gerapetritis përmendi edhe Qipron. Ai e cilësoi ishullin si pjesë të rëndësishme të arkitekturës së sigurisë në Mesdheun Lindor.
Greqia dhe roli i saj në sigurinë e rajonit
Gerapetritis tha se Greqia është shndërruar në një ofrues të sigurisë për vendet e rajonit. Ai përmendi mbështetjen për Qipron, Bullgarinë dhe vendet e Gjirit.
Athina ka gjithashtu rol të rëndësishëm në operacionin detar Aspides të Bashkimit Evropian në Detin e Kuq. Sipas ministrit grek, vendi do të ishte sërish në vijën e parë nëse do të nevojitej një operacion më i gjerë për mbrojtjen e lundrimit.
Ndërkohë, Greqia po forcon edhe sistemet e saj mbrojtëse. Kjo i jep Athinës një rol më të madh në sigurinë e Mesdheut Lindor.
Bashkëpunimi SHBA-Greqi shtrihet edhe në trashëgimi
Bashkëpunimi mes dy vendeve nuk kufizohet vetëm te mbrojtja dhe energjia. SHBA-ja dhe Greqia po punojnë edhe kundër trafikimit të antikiteteve.
Rubio tha se autoritetet e dy vendeve po bashkëpunojnë për mbrojtjen e trashëgimisë kulturore greke. Synimi është të parandalohet trafikimi i objekteve historike drejt Shteteve të Bashkuara.
Megjithatë, Rubio nuk pranoi të komentojë raportet për ambasadoren amerikane në Greqi, Kimberly Guilfoyle. Raportet pretendojnë se ajo ka deklaruar se Uashingtoni mund të ndikojë ndaj qeverisë greke.
Në tërësi, dialogu i ri tregon se SHBA dhe Greqia po thellojnë lidhjet në mbrojtje, energji dhe siguri. Të dyja palët synojnë të rrisin bashkëpunimin dhe të forcojnë stabilitetin në një rajon gjithnjë e më të paqëndrueshëm.