Kina ka dërguar në Kubë 5 mijë sisteme fotovoltaike. Pajisjet do të përdoren nga familje dhe institucione publike në zona të ndryshme të vendit.
Dërgesa mbërriti më 23 shtator 2026. Ajo përkon me një periudhë të vështirë për sistemin energjetik kubanez. Vendi po përballet me mungesë karburanti, probleme në termocentrale dhe ndërprerje të shpeshta të energjisë.
Ngarkesa u transportua në 200 kontejnerë. Sipas autoriteteve, sistemet do të shpërndahen në 169 komuna. Përparësi do të kenë zonat rurale dhe familjet që jetojnë larg rrjetit elektrik.
Pajisjet do të përdoren gjithashtu në qendra shëndetësore dhe institucione të tjera publike. Në këtë mënyrë, ato mund të sigurojnë energji edhe gjatë ndërprerjeve të rrjetit.
Sisteme diellore në Kubë për zonat e izoluara
Sistemet e reja synojnë kryesisht zonat ku furnizimi me energji është i dobët. Në këto vende, një sistem me panele dhe bateri mund të sigurojë energji edhe kur rrjeti kombëtar nuk funksionon.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme për qendrat shëndetësore. Energjia elektrike nevojitet për pajisjet mjekësore dhe shërbimet bazë.
Gjithashtu, sistemet mund të ndihmojnë familjet që nuk kanë një lidhje të qëndrueshme me rrjetin. Për to, energjia diellore krijon një burim alternativ.
Dërgesa e shtatorit nuk është e para. Kina ka dërguar më herët sisteme të ngjashme në Kubë.
Në nëntor 2025, Pekini dhuroi 5 mijë sisteme fotovoltaike. Ato u përdorën për banesa dhe institucione në zona rurale.
Më pas, në gusht 2026, Kina dërgoi edhe 5 mijë sisteme të tjera. Me dërgesën e shtatorit, numri total arrin në 15 mijë sisteme.
Një tjetër ndihmë nga Kina
Programi i energjisë diellore është pjesë e bashkëpunimit më të gjerë mes Kinës dhe Kubës.
Sipas të dhënave të publikuara për dërgesën e parë, 2 671 sisteme ishin planifikuar për qendra që ofrojnë shërbime jetike. Ndërkohë, 2 329 sisteme ishin parashikuar për banesa të izoluara.
Dërgesa e gushtit kishte sisteme me fuqi 3,6 kilovatësh dhe bateri me kapacitet 14,3 kilovat-orë. Megjithatë, nuk ka konfirmim të mjaftueshëm publik se loti i shtatorit ka të njëjtat specifika.
Për këtë arsye, këto të dhëna nuk duhen paraqitur si karakteristika të konfirmuara të dërgesës së fundit.
Kriza energjetike vazhdon
Kina po dërgon sistemet diellore në një moment të vështirë për Kubën.
Sistemi elektrik i vendit varet ende në masë të madhe nga termocentralet. Shumë prej tyre janë të vjetra dhe kanë nevojë për mirëmbajtje.
Në të njëjtën kohë, mungesa e karburantit ka kufizuar prodhimin e energjisë. Si rezultat, ndërprerjet janë bërë të shpeshta në pjesë të ndryshme të vendit.
Më 18 shtator 2026, rrjeti kombëtar kubanez pësoi një tjetër kolaps. Ndërprerja preku miliona banorë.
Sipas Reuters, problemi lidhej me një defekt në linjat e transmetimit të tensionit të lartë. Agjencia raportoi gjithashtu për mungesën e karburantit dhe problemet e vazhdueshme të infrastrukturës.
Kjo nuk ishte një ngjarje e izoluar. Kuba ka përjetuar disa ndërprerje të mëdha të rrjetit gjatë vitit 2026.
Për këtë arsye, autoritetet po kërkojnë të rrisin prodhimin nga burimet e rinovueshme. Energjia diellore është një nga drejtimet kryesore të kësaj politike.
Sistemet diellore nuk zgjidhin të gjithë krizën
Sistemet diellore mund të ndihmojnë familje dhe institucione të veçanta. Megjithatë, ato nuk mund të zëvendësojnë sistemin kombëtar të prodhimit të energjisë.
Problemi i Kubës është shumë më i gjerë. Vendi ka nevojë për termocentrale më të qëndrueshme, rrjet më të fortë dhe furnizim të rregullt me karburant.
Gjithashtu, nevojiten investime në bateri dhe në kapacitete të reja të energjisë së rinovueshme.
Kuba po zhvillon edhe projekte më të mëdha fotovoltaike. Këto projekte synojnë të rrisin prodhimin e energjisë gjatë orëve me diell.
Megjithatë, energjia diellore ka një kufizim të qartë. Panelet nuk prodhojnë energji gjatë natës. Për këtë arsye, bateritë janë të rëndësishme për përdorimin e energjisë së prodhuar gjatë ditës.
Përplasja me Shtetet e Bashkuara
Kriza energjetike është zhvilluar edhe në një klimë të tensionuar mes Kubës dhe Shteteve të Bashkuara.
Më 29 janar 2026, presidenti amerikan Donald Trump nënshkroi një urdhër ekzekutiv për politikën amerikane ndaj Kubës.
Dokumenti krijoi një mekanizëm për vendosjen e tarifave ndaj mallrave nga vendet që furnizojnë Kubën me naftë.
Megjithatë, urdhri nuk vendosi automatikisht të njëjtën tarifë për çdo vend. Ai parashikon një proces për përcaktimin e vendeve dhe masave që mund të zbatohen.
Administrata amerikane e lidh politikën me objektivat e saj të sigurisë kombëtare dhe politikës së jashtme.
Nga ana tjetër, qeveria kubaneze thotë se kufizimet amerikane e kanë rënduar krizën ekonomike dhe energjetike.
Këto janë qëndrime të dy qeverive. Ato duhet të dallohen nga të dhënat e verifikuara mbi gjendjen e sistemit elektrik.
Problemet e infrastrukturës dhe mungesa e karburantit janë të dokumentuara veçmas. Për këtë arsye, kriza nuk mund t’i atribuohet vetëm një faktori.
Kina zgjeron bashkëpunimin energjetik
Pekini ka mbështetur prej vitesh bashkëpunimin ekonomik me Havanën. Energjia e rinovueshme është bërë një pjesë e rëndësishme e këtij bashkëpunimi.
Sistemet diellore në Kubë kanë një rol të veçantë. Ato mund të përdoren në zona ku rrjeti është i dobët ose nuk ekziston.
Për më tepër, bateritë mund të ofrojnë energji rezervë gjatë ndërprerjeve.
Nga këndvështrimi i Kubës, kjo ndihmë mund të lehtësojë problemet në disa komunitete. Megjithatë, ajo nuk zgjidh problemet e të gjithë sistemit energjetik.
Dërgesa përkon me vizitën e Xi Jinping
Dërgesa e re kineze mbërriti gjatë vizitës së presidentit Xi Jinping në Washington.
Xi Jinping qëndroi në Shtetet e Bashkuara nga 23 deri më 25 shtator 2026. Gjatë vizitës, ai u takua me presidentin amerikan Donald Trump.
Takimi u zhvillua më 24 shtator në Shtëpinë e Bardhë. Në agjendë ishin çështje dypalëshe dhe ndërkombëtare.
Megjithatë, nuk ka prova se dërgesa e sistemeve diellore në Kubë ishte e lidhur drejtpërdrejt me takimin.
Të dyja ngjarjet ndodhën në të njëjtën periudhë. Por ato duhet të trajtohen si zhvillime të ndara, në mungesë të një burimi që të provojë një lidhje të drejtpërdrejtë.
Një ndihmë konkrete për Kubën
Dërgesa e 5 mijë sistemeve të reja është një zhvillim konkret për komunitetet që do t’i marrin.
Për një familje në një zonë të izoluar, një sistem diellor mund të sigurojë energji për nevojat bazë. Për një qendër shëndetësore, ai mund të krijojë një burim rezervë gjatë ndërprerjeve.
Megjithatë, ndikimi kombëtar është më i kufizuar.
Kuba ka nevojë për investime më të mëdha në prodhim, transmetim dhe magazinim. Gjithashtu, vendi duhet të përmirësojë mirëmbajtjen e termocentraleve dhe të sigurojë furnizim më të qëndrueshëm me karburant.
Në këtë kuadër, sistemet diellore në Kubë përfaqësojnë një pjesë të zgjidhjes. Ato nuk mund të zëvendësojnë menjëherë sistemin kombëtar.
Dërgesa e shtatorit e çon në 15 mijë numrin e sistemeve fotovoltaike të dhuruara nga Kina që nga nëntori 2025.
Për Kubën, energjia diellore mund të ndihmojë në uljen e varësisë nga rrjeti dhe karburantet. Megjithatë, përballimi i krizës energjetike kërkon ndërhyrje në një shkallë shumë më të madhe.
Në këtë proces, ndihma kineze siguron pajisje dhe kapacitet të ri për komunitete të caktuara. Zgjidhja e problemeve të sistemit kombëtar mbetet një sfidë më e gjerë për autoritetet kubaneze.
Detaje
- Burimi: Reuters, EFE, Shtëpia e Bardhë, Ambasada e Kinës në Kubë, Granma
- Përpunoj: DiplomaciaSot