Tubimi Kombëtar, RN, do të ketë për herë të parë një grup parlamentar në Senatin francez, pas zgjedhjeve të pjesshme të 27 shtatorit. Partia e Marine Le Pen dhe aleati i saj, Bashkimi i të Djathtës për Republikën, UDR, siguruan së bashku të paktën 14 vende, duke kaluar pragun prej 10 senatorësh që kërkohet për krijimin e një grupi.
Rezultati shënon një ndryshim të rëndësishëm për RN-në, e cila kishte pasur përfaqësues në Senat, por deri tani nuk kishte arritur numrin e nevojshëm për të krijuar një grup të veçantë.
Megjithatë, zgjedhjet nuk ndryshuan kontrollin e përgjithshëm të dhomës së lartë. E djathta dhe qendra ruajnë shumicën, ndërsa Les Républicains mbeten forca kryesore në Senat.
Zgjedhjet u zhvilluan disa muaj para zgjedhjeve presidenciale franceze të vitit 2027. Sipas kalendarit zyrtar, raundi i parë i zgjedhjeve presidenciale do të zhvillohet më 18 prill 2027, ndërsa raundi i dytë më 2 maj.
RN kalon pragun për krijimin e grupit
Në zgjedhjet e 27 shtatorit u rinovuan 178 nga 348 vendet e Senatit.
Rezultati i dha RN-së një rritje të dukshme të përfaqësimit. Nëntë kandidatë të RN-së fituan vende të reja, ndërsa partia kishte tashmë tre senatorë të zgjedhur në vitin 2023. Dy vende të tjera u fituan nga UDR, partia e drejtuar nga Eric Ciotti.
Kështu, RN dhe UDR arritën numrin e nevojshëm për të formuar një grup parlamentar.
Rregullorja e Senatit përcakton se një grup politik duhet të ketë të paktën 10 anëtarë. Krijimi i grupit të ri i jep RN-së një status që nuk e kishte pasur më parë në dhomën e lartë.
Megjithatë, numri i vendeve të fituara nuk e ndryshon shumicën e përgjithshme të Senatit. Sipas rezultateve të zgjedhjeve, Les Républicains mbeten forca kryesore dhe e djathta vazhdon të jetë në krye të dhomës së lartë, së bashku me aleatët e qendrës.
Një hap i ri për RN-në në Senat
RN nuk është e re në Senat.
Partia, e cila më parë njihej si Fronti Kombëtar, fitoi dy vende në zgjedhjet senatore të vitit 2014. Në vitin 2023, ajo siguroi edhe tre vende të tjera.
Megjithatë, numri i senatorëve nuk mjaftonte për krijimin e një grupi parlamentar.
Kjo situatë ndryshoi pas zgjedhjeve të fundit.
Krijimi i një grupi i jep RN-së mundësi të veprojë si një njësi e organizuar brenda Senatit. Përveç pranisë së senatorëve individualë, partia do të ketë një strukturë të përbashkët parlamentare.
Kjo mund të rrisë pjesëmarrjen e saj në organizimin e punës së dhomës së lartë dhe në debatet politike.
Por ndikimi i grupit do të varet edhe nga marrëdhëniet që ai do të krijojë me grupet e tjera.
UDR dhe Eric Ciotti
Rritja e numrit të senatorëve nuk lidhet vetëm me RN-në.
Dy senatorë të zgjedhur nën siglën e UDR-së janë pjesë e llogaritjes që mundëson krijimin e grupit.
UDR drejtohet nga Eric Ciotti, i cili ka ndërtuar një bashkëpunim politik me RN-në.
Ky bashkëpunim ka marrë formë edhe në nivel parlamentar. Rezultati i zgjedhjeve të Senatit e forcon këtë bashkëpunim brenda dhomës së lartë.
Megjithatë, krijimi i grupit nuk do të thotë se RN dhe UDR do të kenë domosdoshmërisht qëndrime identike për çdo çështje.
Pozicionet e tyre në votimet e ardhshme do të tregojnë se si do të funksionojë në praktikë ky bashkëpunim.
Senati mbetet nën drejtimin e së djathtës
Pavarësisht përparimit të RN-së, balanca e përgjithshme e Senatit nuk ndryshoi në mënyrë të thellë.
Les Républicains mbeten grupi më i madh. Bashkë me aleatët e qendrës, e djathta ruan një shumicë të gjerë në dhomën e lartë.
Kjo është një pikë e rëndësishme për të kuptuar rezultatin.
RN ka fituar një pozicion të ri institucional, por nuk ka marrë kontrollin e Senatit.
Për më tepër, krijimi i një grupi të ri nuk ndryshon vetvetiu mënyrën se si miratohen ligjet.
Senati vazhdon të funksionojë përmes marrëdhënieve mes grupeve të ndryshme politike. Prandaj, pesha e RN-së do të varet edhe nga aftësia e saj për të ndërtuar shumica ose marrëveshje për çështje të veçanta.
Si zgjidhen senatorët në Francë
Zgjedhjet për Senatin nuk zhvillohen me votim të drejtpërdrejtë nga i gjithë elektorati.
Senatorët zgjidhen nga një kolegj zgjedhor që përbëhet kryesisht nga përfaqësues të zgjedhur vendorë. Në të marrin pjesë deputetë, këshilltarë rajonalë e departamentalë dhe, në numër të madh, përfaqësues të këshillave bashkiakë.
Për këtë arsye, zgjedhjet senatore lidhen ngushtë me strukturën politike të pushtetit vendor.
Gjysma e Senatit rinovohet çdo tre vjet. Senatorët zgjidhen për një mandat gjashtëvjeçar.
Në zgjedhjet e 27 shtatorit, votimi u zhvillua në 64 zona zgjedhore dhe u vunë në lojë 178 vende.
Kjo mënyrë zgjedhjeje është një nga arsyet pse rezultati i zgjedhjeve senatore nuk mund të shihet si një votim i drejtpërdrejtë kombëtar për partitë.
LFI siguron vendin e parë në Senat
Zgjedhjet sollën një zhvillim të ri edhe në të majtën franceze.
La France Insoumise, LFI, siguroi për herë të parë një vend në Senat. Gabriel Amard u zgjodh në departamentin Rhône.
Hyrja e LFI-së në dhomën e lartë është një zhvillim i veçantë për partinë, e cila deri tani nuk kishte pasur senator.
Megjithatë, edhe ky rezultat nuk ndryshon strukturën e përgjithshme të Senatit.
Partitë tradicionale të së majtës vazhdojnë të kenë një prani më të madhe. Socialistet dhe grupet e tjera të majta mbeten pjesë e rëndësishme e përbërjes së dhomës.
Kështu, zgjedhjet e fundit kanë sjellë ndryshime në të dyja anët e spektrit politik, edhe pse shumica e Senatit ka mbetur kryesisht e pandryshuar.
Çfarë mund të ndryshojë me grupin e RN-së
Krijimi i grupit i jep RN-së një prani më të organizuar në Senat.
Një grup parlamentar mund të marrë pjesë në mënyrë më të strukturuar në punën e dhomës. Ai mund të ketë rol në diskutimet parlamentare dhe në organizimin e veprimtarisë së senatorëve.
Për RN-në, kjo do të thotë gjithashtu një prani më e madhe institucionale.
Megjithatë, është e rëndësishme të ndahet rezultati institucional nga ndikimi real në miratimin e ligjeve.
RN nuk ka shumicën e Senatit. Për këtë arsye, për të ndikuar në një pjesë të votimeve, grupi do të duhet të marrë parasysh qëndrimet e forcave të tjera.
Në këtë pikë, marrëdhëniet me të djathtën tradicionale do të jenë veçanërisht të rëndësishme.
Debati për bashkëpunimin me të djathtën tradicionale
Rritja e RN-së në Senat hap një debat të ri për marrëdhëniet me Les Républicains dhe grupet e tjera të qendrës së djathtë.
RN ka kërkuar prej kohësh një afrim me pjesë të së djathtës tradicionale. Në të njëjtën kohë, brenda së djathtës franceze ekzistojnë qëndrime të ndryshme për bashkëpunimin me partinë e Marine Le Pen.
Ky debat mund të bëhet më i dukshëm në Senat.
Çështje si imigracioni, siguria dhe politikat sociale mund të krijojnë pika takimi ose përplasje mes grupeve.
Megjithatë, rezultati i zgjedhjeve nuk tregon ende se si do të votojnë senatorët e ndryshëm në çështjet e ardhshme.
Për këtë arsye, qëndrimet konkrete do të mund të vlerësohen vetëm përmes votimeve dhe marrëveshjeve që do të zhvillohen gjatë mandatit të ri.
Rezultati nuk përcakton zgjedhjet presidenciale
Zgjedhjet senatore u zhvilluan në një moment të rëndësishëm të politikës franceze.
Zgjedhjet presidenciale të vitit 2027 janë planifikuar për pranverën e ardhshme. Sipas kalendarit zyrtar, raundi i parë do të mbahet më 18 prill dhe raundi i dytë më 2 maj.
Emmanuel Macron nuk mund të kandidojë për një mandat të tretë radhazi. Për këtë arsye, zgjedhjet e ardhshme presidenciale do të zhvillohen pa kandidaturën e presidentit aktual.
Marine Le Pen mbetet një nga figurat kryesore të RN-së dhe ka shprehur ambicien për të garuar në zgjedhjet presidenciale.
Megjithatë, rezultati i zgjedhjeve senatore nuk përcakton rezultatin e zgjedhjeve presidenciale.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme për shkak të mënyrës së ndryshme të zgjedhjes së senatorëve.
Senatorët zgjidhen nga një kolegj zgjedhor i lidhur me pushtetin vendor, ndërsa presidenti zgjidhet drejtpërdrejt nga qytetarët në një proces me dy raunde.
Për këtë arsye, rezultatet e dy proceseve zgjedhore nuk janë drejtpërdrejt të krahasueshme.
Një rezultat i rëndësishëm për RN-në
Zgjedhjet e 27 shtatorit i kanë dhënë RN-së një pozicion të ri në Senatin francez.
Partia dhe UDR kanë siguruar numrin e nevojshëm për krijimin e një grupi parlamentar. Për RN-në, ky është një zhvillim i ri institucional, pasi partia nuk kishte pasur më parë një grup në dhomën e lartë.
Në të njëjtën kohë, rezultati nuk e ka përmbysur shumicën e Senatit.
E djathta dhe qendra vazhdojnë të kontrollojnë pjesën më të madhe të vendeve, ndërsa RN do të duhet të veprojë brenda një dhome ku grupet tradicionale mbeten më të mëdha.
Edhe LFI siguroi një zhvillim të ri me zgjedhjen e Gabriel Amard, duke hyrë për herë të parë në Senat.
Kështu, zgjedhjet kanë sjellë ndryshime të dukshme në përfaqësimin e disa forcave politike, por jo një përmbysje të strukturës së përgjithshme të dhomës së lartë.
Në muajt e ardhshëm, vëmendja do të përqendrohet te mënyra se si RN dhe UDR do ta organizojnë grupin e tyre, si do të votojnë për çështjet kryesore dhe si do të pozicionohen ndaj forcave të tjera.
Ndërkohë, Franca hyn në periudhën e përgatitjeve për zgjedhjet presidenciale të vitit 2027. Rezultati i Senatit është një zhvillim i rëndësishëm parlamentar, por jo një tregues përfundimtar i asaj që do të ndodhë në zgjedhjet presidenciale.
Detaje
- Burimi: Senati francez, Ministria e Brendshme e Francës, Reuters,theGuardian
- Përpunoj: DiplomaciaSot