Kërcënimet kibernetike dhe AI po krijojnë rreziqe të reja për organizatat jofitimprurëse. Eksperti Stéphane Duguin thotë se OJQ-të në Gjenevë kanë nevojë për më shumë fonde, ekspertë dhe mjete për të përballuar sulmet që po bëhen më të shpejta dhe më të sofistikuara.
Duguin, drejtues ekzekutiv i Protect.ngo, paralajmëron se inteligjenca artificiale po ul pengesat për kryerjen e sulmeve kibernetike. Sipas tij, teknologjia mund të rrisë shpejtësinë dhe shkallën e sulmeve ndaj organizatave që shpesh kanë kapacitete të kufizuara për mbrojtje.
Ransomware, phishing, spyware, vjedhja e identitetit dhe fushatat e manipulimit të informacionit janë ndër rreziqet që prekin sektorin. Ndërkohë, përdorimi i AI mund t’i bëjë këto sulme më të lehta për t’u automatizuar.
Kërcënimet kibernetike dhe AI godasin një sektor të pambrojtur
Sipas Duguin, OJQ-të janë objektiv për dy arsye kryesore. Njëra lidhet me përfitimin financiar. Tjetra lidhet me interesat politike dhe gjeopolitike.
Organizatat humanitare dhe të të drejtave të njeriut punojnë shpesh në zona konfliktesh. Ato gjithashtu publikojnë informacione për aktivitetet, financimin dhe projektet e tyre. Për këtë arsye, sulmuesit mund të kenë më shumë informacion për organizatën që synojnë.
Gjeneva nuk përbën përjashtim. Një raport i publikuar më herët nga CyberPeace Institute tregoi se 41 për qind e organizatave të Gjenevës të përfshira në studim kishin përjetuar një sulm kibernetik gjatë tre viteve. Po ashtu, 70 për qind thanë se nuk do të ishin mjaftueshëm të përgatitura për t’u rikuperuar pas një sulmi.
AI po ndryshon mënyrën e kryerjes së sulmeve
Duguin vlerëson se AI po ndryshon peizazhin e kërcënimeve. Sipas tij, teknologjia mund t’u japë sulmuesve mundësi për të automatizuar dhe zgjeruar metoda që ekzistojnë prej vitesh.
Rreziku nuk lidhet vetëm me ransomware ose phishing. Organizatat mund të përballen gjithashtu me mashtrime, sulme të imitimit dhe manipulim të informacionit.
Për këtë arsye, mbrojtja nuk mund të mbështetet vetëm te reagimi pasi sulmi ka ndodhur. Organizatat duhet të identifikojnë dobësitë dhe të forcojnë sistemet para se ato të shfrytëzohen.
Modeli Mythos shton shqetësimet për sigurinë
Një pjesë e debatit lidhet me modelet e avancuara të AI që mund të përdoren për sigurinë kibernetike. Anthropic ka zhvilluar Claude Mythos, një model me aftësi të avancuara në detyra të sigurisë kibernetike.
Kompania e ka kufizuar qasjen te Mythos 5.1 për organizata të verifikuara. Megjithatë, Anthropic po zgjeron programet që u japin mbrojtësve kibernetikë qasje në këto modele.
Anthropic ka raportuar gjithashtu se modelet Mythos kanë aftësi të larta në detyra të sigurisë kibernetike. Kompania thekson se këto aftësi mund të përdoren si për mbrojtje, ashtu edhe për sulme. Për këtë arsye, qasja është kufizuar dhe shoqërohet me masa mbrojtëse.
Në prill 2026, Anthropic nisi Project Glasswing për të përdorur Mythos në identifikimin dhe rregullimin e dobësive në softuerë të rëndësishëm. Më pas, kompania e zgjeroi këtë program me organizata të tjera.
OJQ-të përballen edhe me mungesë fondesh
Sipas Duguin, siguria kibernetike kërkon tre elemente kryesore. Ato janë koha, ekspertiza dhe financimi.
Ai thotë se organizatat e shoqërisë civile po përballen me presion të madh financiar. Në këtë situatë, siguria kibernetike mund të mbetet jashtë prioriteteve të financimit.
Problemi është edhe më i madh kur fondet e projekteve lënë pak hapësirë për shpenzimet e përgjithshme. Sipas Duguin, në disa raste këto shpenzime përbëjnë vetëm 7 deri në 20 për qind të financimit. Brenda tyre duhet të mbulohen edhe IT-ja, administrimi dhe shërbime të tjera.
Për këtë arsye, ai u kërkon donatorëve që siguria dixhitale të shihet si pjesë e mbrojtjes së vetë projekteve. Sipas tij, një sulm kibernetik mund të dëmtojë si organizatën, ashtu edhe fondet që ajo menaxhon.
Mungojnë edhe ekspertët e sigurisë
Financimi nuk është problemi i vetëm. Duguin thotë se tregu nuk ka mjaftueshëm ekspertë për të plotësuar nevojat e sektorit jofitimprurës.
Për të adresuar këtë boshllëk, Protect.ngo ka krijuar programin Builders. Organizata thotë se rrjeti përfshin më shumë se 1,800 vullnetarë me ekspertizë në sigurinë kibernetike, AI dhe mbrojtjen e të dhënave. Sipas të dhënave të paraqitura nga Duguin, programi ka mbështetur më shumë se 700 organizata jofitimprurëse.
Kjo qasje synon të kompensojë mungesën e stafit të specializuar. Gjithashtu, ajo u jep OJQ-ve mundësi të marrin ndihmë teknike pa pasur nevojë të krijojnë ekipe të mëdha të sigurisë.
Zgjedhja e mjeteve AI kërkon vlerësim të rrezikut
Një tjetër çështje është varësia nga ofruesit e teknologjisë. Disa organizata europiane po shqyrtojnë përdorimin e mjeteve joamerikane për shkak të shqetësimeve mbi ligjet amerikane dhe qasjen e mundshme ndaj të dhënave.
Duguin nuk rekomandon një zgjedhje të vetme për të gjitha OJQ-të. Sipas tij, vendimi duhet të varet nga vendi ku vepron organizata, lloji i të dhënave dhe niveli i ndjeshmërisë së tyre.
Prandaj, zgjedhja e një furnizuesi duhet të bëhet mbi bazën e informacionit të plotë. Organizatat duhet të vlerësojnë rreziqet ligjore, teknike dhe të privatësisë përpara se të vendosin.
Gjeneva kërkon zgjidhje për mbrojtjen dixhitale
Duguin thotë se institucionet dhe organizatat në Gjenevë janë të vetëdijshme për problemin. Sipas tij, janë zhvilluar diskutime me fondacione zvicerane, Universitetin e Gjenevës dhe aktorë të tjerë lokalë.
Ndërkohë, edhe autoritetet zvicerane dhe kantoni i Gjenevës kanë kërkuar mënyra për të forcuar mbrojtjen e komunitetit.
Në këtë situatë, kërcënimet kibernetike dhe AI pritet të mbeten një sfidë për organizatat jofitimprurëse. Përballimi i tyre kërkon investime në siguri, ekspertizë dhe sisteme që mund të përballojnë një numër më të madh sulmesh.
Për OJQ-të që punojnë me të dhëna të ndjeshme, mbrojtja dixhitale nuk është më vetëm çështje teknike. Ajo lidhet drejtpërdrejt me sigurinë e informacionit, vazhdimësinë e punës dhe besimin e komuniteteve që këto organizata shërbejnë.
Detaje
- Burimi: Komisioni Europian, Këshilli i BE-së, Parlamenti Europian, Reuters
- Përpunoj: Diplomacia Sot