Mali i Zi drejt BE-së, traktati mund të nënshkruhet 2027
Mali i Zi drejt BE-së hyn në një fazë të re. Traktati i anëtarësimit mund të nënshkruhet gjatë verës së vitit 2027, nëse Podgorica ruan ritmin e reformave dhe përfundon negociatat. Komisionerja europiane për Zgjerimin, Marta Kos, e bëri të ditur këtë mundësi më 7 tetor 2026.
Sipas Kos, pjesa teknike e negociatave mund të mbyllet deri në fund të vitit 2026 ose në fillim të vitit 2027. Ndërkohë, puna për traktatin e anëtarësimit ka nisur në nivelin e Bashkimit Europian.
Nëse procesi vijon sipas këtij skenari, nënshkrimi mund të bëhet në verën e vitit të ardhshëm. Megjithatë, kjo nuk do të nënkuptonte anëtarësim të menjëhershëm.
Mali i Zi drejt BE-së, çfarë ndodh pas traktatit
Pas nënshkrimit të traktatit do të nisë procesi i ratifikimit në vendet anëtare të BE-së. Marta Kos tha se kjo procedurë mund të zgjasë nga një deri në dy vjet.
Për këtë arsye, komisionerja e lidh mundësinë e nënshkrimit në vitin 2027 me një anëtarësim të mundshëm të Malit të Zi në vitin 2028.
Ky afat mbetet i kushtëzuar. Ai varet nga përfundimi i negociatave, zbatimi i reformave dhe ratifikimi i traktatit nga vendet anëtare.
18 kapituj të mbyllur përkohësisht
Mali i Zi ka hapur të 33 kapitujt e negociatave me BE-në. Deri më 14 korrik 2026, vendi kishte mbyllur përkohësisht 18 prej tyre.
Në korrik, BE-ja dhe Podgorica mbyllën përkohësisht kapitullin për politikën e konkurrencës dhe atë për bashkimin doganor. Në këtë mënyrë, numri i kapitujve të mbyllur arriti në 18.
Megjithatë, këto mbyllje janë të përkohshme. Negociatat konsiderohen të përfunduara vetëm pasi të arrihet marrëveshje për të gjithë kapitujt.
Komisioni Europian e lidh përparimin e Malit të Zi me vazhdimin e reformave. Prandaj, ritmi i ndryshimeve në vend mbetet një nga elementet kryesore të procesit.
Traktati i anëtarësimit është në përgatitje
Puna për traktatin e anëtarësimit nuk nis me deklaratën e tetorit. Këshilli i BE-së krijoi më 22 prill 2026 një grup pune ad hoc për hartimin e traktatit të Malit të Zi.
Gjithashtu, në qershor Komisioni Europian paraqiti një paketë financiare për anëtarësimin e ardhshëm të vendit. Dokumenti lidhet me përgatitjet për dispozitat financiare dhe buxhetore.
Këto hapa tregojnë se institucionet europiane po përgatiten për fazat e ardhshme të procesit. Megjithatë, përfundimi i negociatave mbetet kushti kryesor.
BE-ja ndryshon qasjen për zgjerimin
Më 6 tetor, Komisioni Europian paraqiti propozime për përgatitjen e Bashkimit Europian për zgjerimet e ardhshme.
Mali i Zi pritet të jetë ndër vendet e para ku do të zbatohet qasja e re. Sipas deklarimeve të Marta Kos, masat e reja do të lidhen fillimisht me traktatin e anëtarësimit të Malit të Zi.
Ndërkohë, Komisioni pritet të paraqesë udhërrëfyes për Malin e Zi, Shqipërinë, Moldavinë dhe Ukrainën. Këto vende konsiderohen ndër kandidatët më të avancuar në procesin e anëtarësimit.
Kushti kryesor mbetet ruajtja e ritmit të reformave. Për këtë arsye, Mali i Zi drejt BE-së mbetet një proces i lidhur ngushtë me përmbushjen e detyrimeve të anëtarësimit.
Zgjerimi në fokusin e liderëve europianë
Zgjerimi i BE-së pritet të jetë një nga temat e diskutimit në samitin e liderëve europianë më 15 dhe 16 tetor në Bruksel.
Në këtë kuadër, zhvillimet në Malin e Zi do të jenë pjesë e diskutimeve për të ardhmen e procesit të zgjerimit.
Megjithatë, data e mundshme e vitit 2027 për traktatin dhe objektivi për anëtarësim në vitin 2028 nuk janë afate përfundimtare. Ato varen nga përparimi i negociatave dhe nga procedurat që do të pasojnë.
Mali i Zi drejt BE-së është aktualisht në një fazë të avancuar të procesit. Hapat e ardhshëm do të përcaktohen nga përfundimi i kapitujve të mbetur, reformat dhe përgatitja e traktatit të anëtarësimit.
Detaje
- Burimi: Komisioni Europian, Këshilli i BE-së, Parlamenti Europian, Reuters
- Përpunoj: Diplomacia Sot