Lituania dhe armët bërthamore janë në qendër të një debati të ri në Vilnius. Parlamenti lituanez votoi më 6 tetor për ndryshimin e Kushtetutës. Nisma synon të heqë ndalimin për armët e shkatërrimit në masë dhe bazat ushtarake të shteteve të huaja.
Ndryshimi kaloi në votimin e parë. Në total, 106 deputetë votuan pro. Tetëmbëdhjetë votuan kundër dhe gjashtë abstenuan.
Megjithatë, procesi nuk ka përfunduar. Parlamenti duhet ta votojë sërish ndryshimin më 12 janar 2027. Për miratimin përfundimtar kërkohen të paktën 94 vota nga 141 deputetët.
Lituania dhe armët bërthamore, çfarë ndryshon
Ndryshimi lidhet me nenin 137 të Kushtetutës së Lituanisë. Ky nen ndalon armët e shkatërrimit në masë dhe bazat ushtarake të shteteve të huaja në territorin e vendit.
Nisma nuk do të thotë se Lituania do të vendosë armë bërthamore në territorin e saj. Përkundrazi, ajo do të heqë një kufizim kushtetues.
Presidenti Gitanas Nausėda ka deklaruar se aktualisht nuk ka plane për vendosjen e armëve bërthamore në Lituani. Sipas tij, ndryshimi do t’i japë vendit më shumë mundësi nëse situata e sigurisë ndryshon.
Ndërkohë, Lituania do të vazhdojë të jetë pjesë e Traktatit për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore.
Debati për sigurinë
Vendimi vjen në një periudhë të tensionuar për sigurinë në rajonin e Baltikut. Lituania është anëtare e NATO-s dhe kufizohet me Bjellorusinë dhe enklavën ruse të Kaliningradit.
Për këtë arsye, autoritetet lituaneze e lidhin ndryshimin me nevojën për të pasur më shumë alternativa në fushën e mbrojtjes.
Ministria e Mbrojtjes ka argumentuar se ndalimi aktual mund të kufizojë disa mundësi të ardhshme të sigurisë. Megjithatë, ndryshimi kushtetues nuk përbën një vendim për vendosjen e armëve bërthamore.
Reagimi i Kremlinit
Moska e ka kundërshtuar nismën e Lituanisë. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, deklaroi më 6 tetor se heqja e ndalimit mund të sjellë një raund të ri përshkallëzimi.
Sipas Peskovit, rritja e infrastrukturës ushtarake të NATO-s pranë kufijve të Rusisë mund të shtojë tensionet.
Këto janë deklarata të Kremlinit. Ato duhet të dallohen nga faktet e konfirmuara për ndryshimin kushtetues në Lituani.
Votimi përfundimtar në janar
Hapi i radhës do të jetë votimi i dytë në parlament. Ai është planifikuar për 12 janar 2027.
Nëse ndryshimi merr sërish të paktën 94 vota, neni 137 do të hiqet nga Kushtetuta. Në këtë mënyrë, Lituania do të ketë më shumë hapësirë ligjore për vendime të ardhshme në fushën e sigurisë.
Megjithatë, një ndryshim i tillë nuk do të nënkuptojë automatikisht vendosjen e armëve bërthamore në vend.
Detaje
- Burimi: Parlamenti i Lituanisë, Reuters, Kushtetuta e Lituanisë
- Përpunoj: Diplomacia Sot