Takimi në Mançester dhe afrimi me BE-në

Kryeministri britanik Andy Burnham ka deklaruar se qeveria e tij synon të ndërmarrë hapa të mëtejshëm për të thelluar marrëdhëniet e Mbretërisë së Bashkuar me Bashkimin Evropian, gjatë takimit me kryeministrin irlandez Micheál Martin në Mançester. Takimi u zhvillua më 18 shtator në No 10 North, bazën e re rajonale të qeverisë britanike në veri të Anglisë, dhe Martin u bë udhëheqësi i parë ndërkombëtar që vizitoi këtë seli.

Bisedimet u përqendruan te marrëdhëniet mes Mbretërisë së Bashkuar dhe Irlandës, bashkëpunimi me BE-në, siguria dhe forcimi i tregtisë. Sipas Downing Street, Burnham nënvizoi dëshirën e Britanisë për të punuar ngushtë me Irlandën gjatë periudhës kur ajo mban presidencën e Këshillit të Bashkimit Evropian, ndërsa Londra kërkon një marrëdhënie më të afërt me Evropën. Dy qeveritë riafirmuan gjithashtu angazhimin ndaj Marrëveshjes së së Premtes së Madhe.

Burnham e përshkroi marrëdhënien me Irlandën si të rëndësishme në çdo nivel dhe tha se Londra po pret samitin e ardhshëm Britani-BE, të parashikuar për më vonë gjatë këtij viti. Ai theksoi se Mbretëria e Bashkuar dëshiron të ndërmarrë hapa të mëtejshëm për ta thelluar marrëdhënien me Evropën. Martin tha se synimi ishte krijimi i marrëdhënieve edhe më të forta dhe më të afërta mes BE-së dhe Mbretërisë së Bashkuar, duke argumentuar se një afrim i tillë do të ishte në interes të Bashkimit Evropian dhe të Irlandës.

Pas Brexit-it, Londra kërkon një marrëdhënie më të afërt me Evropën

Takimi zhvillohet në një moment kur marrëdhëniet e Britanisë me BE-në po rishikohen pas Brexit-it. Samiti Britani-BE ishte planifikuar fillimisht për korrik, por u shty pas dorëheqjes së ish-kryeministrit Keir Starmer. Në qendër të diskutimeve pritet të jenë disa prej elementeve të politikës së njohur si “Brexit reset”, mes tyre edhe një skemë e mundshme për lëvizshmërinë e të rinjve.

Qëndrimi i Burnhamit ndaj Brexit-it ka qenë më i drejtpërdrejtë në të kaluarën. Ai ka argumentuar se largimi nga BE-ja ka qenë i dëmshëm për Britaninë, ndërsa gjatë fushatës për zgjedhjet e pjesshme në Makerfield në maj e zbuti retorikën, duke thënë se nuk ishte koha për të rihapur të njëjtat debate.

Në të njëjtën periudhë, Wes Streeting, i cili tani mban postin e sekretarit të Mbrojtjes, e ka cilësuar Brexit-in si një “gabim katastrofik” dhe ka argumentuar publikisht për një marrëdhënie të re me BE-në. Këto janë qëndrime të shprehura nga Streeting dhe nuk përbëjnë një vendim të marrë për rikthimin e Britanisë në Bashkimin Evropian. Udhëheqësja e Partisë Konservatore, Kemi Badenoch, ka kundërshtuar qasjen e Laburistëve ndaj kësaj çështjeje, duke e paraqitur atë si shenjë se partia nuk ka një plan për vendin.

Marrëdhëniet me Irlandën dhe Marrëveshja e së Premtes së Madhe

Në takimin e Mançesterit, fokusi ishte te marrëdhëniet praktike dhe institucionale. Burnham dhe Martin riafirmuan mbështetjen për Marrëveshjen e së Premtes së Madhe, ndërsa qeveria britanike tha se të dyja palët diskutuan edhe bashkëpunimin për sigurinë, tregtinë dhe çështjet që lidhen me trashëgiminë e konfliktit në Irlandën e Veriut.

Irlanda mbetet një pikë kyçe në marrëdhëniet e Britanisë me BE-në për shkak të lidhjeve të saj të veçanta ekonomike, politike dhe historike me Mbretërinë e Bashkuar. Vizita e Martinit në Mançester u shoqërua edhe me një ndalesë në një klub irlandez në zonën e Makerfield, në një lëvizje që nënvizoi lidhjet e forta historike dhe shoqërore mes veri-perëndimit të Anglisë dhe Irlandës.

Debati politik për të ardhmen e marrëdhënieve

Takimi u zhvillua gjithashtu në një klimë më të gjerë debati mbi të ardhmen kushtetuese të ishullit të Irlandës. Disa politikanë kanë kërkuar që çështja e një referendumi për bashkimin e Irlandës të diskutohet më tej, ndërsa qeveritë britanike dhe irlandeze kanë theksuar rëndësinë e respektimit të Marrëveshjes së së Premtes së Madhe. Këto çështje mbeten pjesë e debatit politik dhe nuk përbëjnë vendime të marra gjatë takimit të Burnhamit me Martinin.

Në këtë kuadër, takimi në Mançester shënon një tjetër përpjekje për të zgjeruar bashkëpunimin mes Mbretërisë së Bashkuar, Irlandës dhe Bashkimit Evropian. Megjithatë, hapat konkretë do të varen nga negociatat e ardhshme dhe nga marrëveshjet që Londra dhe Brukseli do të diskutojnë në muajt në vijim.