Presidentja e Bankës Qendrore Europiane (BQE), Christine Lagarde, do të largohet nga detyra më 7 shkurt 2027, rreth nëntë muaj para përfundimit të mandatit. Ajo dëshiron të flasë më lirshëm për çështjet ekonomike, politike dhe zhvillimet globale.
“Nuk mendoj se mund të qëndroj neutrale”, deklaroi Lagarde gjatë një konference për shtyp në Frankfurt më 29 tetor. Ajo shpjegoi se nuk dëshiron të heshtë për çështje që i konsideron të rëndësishme.
Sipas saj, drejtuesit e bankave qendrore duhet të ruajnë neutralitetin për të mbrojtur pavarësinë e institucioneve. Megjithatë, ajo mendon se ka ende shumë për të kontribuar në debatet ndërkombëtare.
“Dua të kem lirinë e fjalës, lirinë e shprehjes dhe lirinë për t’u angazhuar në çështje që nuk lidhen me politikën monetare”, tha ajo.
Lagarde shtoi se shqetësohet kur e vërteta shtrembërohet ose zëvendësohet nga interpretime të pasakta. Ajo nuk dha shembuj konkretë, por theksoi se dëshiron të shprehet përtej kufijve të detyrës së saj aktuale.
Pse Christine Lagarde largohet nga BQE-ja para kohe
Vendimi i Lagarde-s i jep fund muajve të spekulimeve për të ardhmen e saj. Mandati i saj përfundonte në tetor 2027. Megjithatë, ajo ka vendosur të largohet në shkurt të të njëjtit vit.
Lagarde drejtoi Fondin Monetar Ndërkombëtar përpara se të merrte drejtimin e BQE-së në fund të vitit 2019. Gjatë karrierës së saj, ajo është përballur me kriza të mëdha ekonomike dhe financiare.
Në krye të bankës qendrore europiane, ajo drejtoi institucionin gjatë pandemisë COVID-19 dhe pasojave ekonomike të luftës Rusi-Ukrainë. Gjithashtu, mandati i saj u shoqërua me tensione tregtare dhe pasiguri në tregjet ndërkombëtare.
Ajo tha se dëshiron të përdorë përvojën e fituar për të kontribuar në debate më të gjera. Sipas saj, ka çështje për të cilat dëshiron të flasë, por që nuk mund t’i trajtojë lirisht në pozicionin aktual.
Për të qetësuar tregjet dhe stafin, Lagarde konfirmoi se procesi për gjetjen e pasuesit të saj ka nisur. Ajo u shpreh gjithashtu se ka shumë kandidatë të përshtatshëm për këtë detyrë.
Forumi Ekonomik Botëror, një mundësi për Lagarde-n
Emri i Lagarde-s është përmendur si kandidate e mundshme për drejtimin e Forumit Ekonomik Botëror (WEF). Organizata zhvillon takimin e saj vjetor në Davos të Zvicrës.
Megjithatë, deri tani nuk është konfirmuar zyrtarisht se ajo do të marrë këtë post. Themeluesi i forumit, Klaus Schwab, u largua nga drejtimi vitin e kaluar. Ai ka mohuar akuzat për shkelje financiare dhe etike.
Nëse Lagarde merr një rol të ri, ajo do të mund të flasë më lirshëm për çështjet ekonomike dhe politike ndërkombëtare. Megjithatë, për momentin, kjo mbetet vetëm një mundësi e raportuar.
Largimi hap garën për drejtimin e BQE-së
Largimi i parakohshëm ka nisur diskutimet për pasuesin e saj. Mes emrave të përmendur janë ish-guvernatori i bankës qendrore të Holandës, Klaas Knot, dhe bankieri spanjoll Pablo Hernández de Cos.
Në listën e kandidatëve të mundshëm përfshihen edhe presidenti i Bundesbank-ut, Joachim Nagel, dhe presidentja e Bankës Europiane të Investimeve, Nadia Calviño.
Megjithatë, ende nuk ka një emërim përfundimtar. Presidentin e BQE-së e emëron Këshilli Europian, në përputhje me procedurat e Bashkimit Europian.
Largimi i Lagarde-s vjen gjithashtu përpara zgjedhjeve presidenciale në Francë, të planifikuara për pranverën e vitit 2027. Për këtë arsye, disa analistë mendojnë se koha e zgjedhjes së pasuesit mund të ketë rëndësi politike.
Është spekuluar se presidenti francez Emmanuel Macron mund të ketë interes që pasuesi të zgjidhet përpara zgjedhjeve. Megjithatë, nuk ka prova publike që konfirmojnë se Macron e ka nxitur Lagarde-n të japë dorëheqjen.
Macron deklaroi se procesi i emërimit duhet të zhvillohet në mënyrë të rregullt dhe në bashkëpunim me partnerët europianë. Ai shprehu gjithashtu mirënjohjen për punën e Lagarde-s gjatë mandatit të saj.
BQE-ja mban normat e interesit në 2,5%
Njoftimi për largimin e Lagarde-s erdhi në një moment të rëndësishëm për politikën monetare. Më 29 tetor, BQE-ja vendosi të mbajë të pandryshuara normat bazë të interesit. Norma e depozitave mbeti në 2,5%.
Megjithatë, inflacioni vazhdon të jetë shqetësim për drejtuesit e bankës. Në shtator, ai arriti në 3,8%, niveli më i lartë që nga shtatori 2023, sipas të dhënave të raportuara në atë periudhë.
BQE-ja po shqyrton mundësinë e një rritjeje të normave në dhjetor. Megjithatë, vendimi përfundimtar do të varet nga të dhënat e reja për çmimet, pagat dhe ekonominë.
Normat më të larta mund ta bëjnë huamarrjen më të shtrenjtë. Si rezultat, familjet dhe bizneset mund të përballen me kosto më të larta për kreditë.
Kostot e huamarrjes dhe presioni mbi ekonominë europiane
Një tjetër shqetësim është rritja e kostove të financimit për disa vende të Eurozonës. Në Francë, rendimenti i obligacioneve shtetërore me maturim 10-vjeçar ka shënuar rritje të ndjeshme.
Kur rendimentet rriten, shteteve u kushton më shumë të financojnë borxhin. Për më tepër, kjo mund të ndikojë edhe në kushtet e kreditimit për bizneset dhe familjet.
Lagarde ka theksuar se vendimet për politikën monetare do të bazohen te të dhënat ekonomike. Ajo ka nënvizuar gjithashtu rëndësinë e ruajtjes së stabilitetit të çmimeve dhe pavarësisë së bankës qendrore.
Në këtë klimë pasigurie, zgjedhja e drejtuesit të ri të BQE-së do të jetë e rëndësishme për të ardhmen e politikës monetare europiane. Ndërkohë, tregjet do të ndjekin nga afër vendimet e ardhshme për normat e interesit dhe ecurinë e inflacionit.
Detaje
- Burimi: The Guardian, Euronews, Reuters, BQE, Associated Press
- Përpunoj: Diplomacia Sot