Estonia po përshpejton përgatitjet e saj ushtarake për një përballje të mundshme me Rusinë. Vendimi vjen në një kohë kur shqetësimet për sigurinë në krahun lindor të NATO-s janë rritur.
Tallini po ndryshon mënyrën se si do të mbrohet në rast sulmi. Një pjesë e forcave kryesore do të vendosen më pranë kufirit me Rusinë.
Ndërkohë, vendi po investon miliarda euro në armatime, mbrojtje ajrore dhe sisteme raketore. Objektivi është që Estonia të jetë në gjendje të reagojë që në orët e para të një sulmi.
Estonia ndryshon strategjinë e mbrojtjes
Sipas raportimeve të fundit, ushtria estoneze po kalon drejt një doktrine të quajtur “mbrojtje aktive”.
Në vend që të mbështetet vetëm te një reagim pas fillimit të një sulmi, Estonia synon ta ndalojë kundërshtarin që në fazat e para të përplasjes.
Për këtë arsye, njësitë kryesore ushtarake po zhvendosen më pranë kufirit lindor. Komandantët estonezë duan që forcat të jenë të pozicionuara aty ku do të mund të përballeshin me një sulm të mundshëm.
Koloneli Tarmo Kundla, komandant i Brigadës së Parë të Estonisë, tha se vendi duhet të jetë i gatshëm të mbrojë territorin që nga përplasjet e para.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se Tallinn pret një pushtim të afërt.
Shpenzimet ushtarake arrijnë nivele rekord
Përgatitjet ushtarake shoqërohen me një rritje të madhe të buxhetit të mbrojtjes.
Në vitin 2026, Estonia do të shpenzojë rreth 2.4 miliardë euro për mbrojtjen, ose rreth 5.4 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto.
Buxheti është rritur me 42 për qind krahasuar me vitin e kaluar. Mbi gjysmën e tij do ta përbëjnë prokurimet ushtarake.
Tallinni po investon gjithashtu në mbrojtjen ajrore, municione dhe sisteme pa pilot.
Në vitet 2026–2029, një pjesë e konsiderueshme e buxhetit do të shkojë për blerjen e pajisjeve të reja dhe rezervat e municioneve.
Raketa dhe mbrojtje ajrore pranë kufirit
Estonia ka nisur të forcojë ndjeshëm aftësitë e saj për goditje në distancë dhe mbrojtje ajrore.
Në qershor, Forcat e Mbrojtjes morën sistemet e para IRIS-T SLM për mbrojtje ajrore me rreze të mesme. Sistemi i ri i lejon Estonisë të angazhojë objektiva ajrorë në distanca dhe lartësi më të mëdha se sistemet që përdorte më parë.
Në të njëjtën kohë, vendi po investon në sisteme raketore me rreze më të gjatë. Sipas raportimeve të Financial Times, Estonia po blen sisteme amerikane HIMARS dhe sisteme koreanojugore Chunmoo.
Këto aftësi synojnë të rrisin mundësinë e goditjes së objektivave ushtarake në një konflikt të mundshëm.
Estonia ka mbi 230 mijë persona në regjistrin e mobilizimit
Përgatitjet nuk kufizohen vetëm te ushtria aktive.
Forcat e Mbrojtjes së Estonisë funksionojnë kryesisht mbi bazën e një ushtrie rezerviste. Në strukturën e kohës së luftës janë më shumë se 43 mijë vende, ndërsa rreth 38,800 prej tyre mbulohen nga rezervistë dhe persona me detyrim ushtarak.
Përveç kësaj, rreth 40 mijë rezervistë të tjerë kanë marrë trajnim ushtarak.
Në regjistrin e mobilizimit janë rreth 230 mijë persona me detyrim ushtarak, sipas të dhënave të Forcave të Mbrojtjes.
Shërbimi i detyrueshëm ushtarak vazhdon gjithashtu. Në vitin 2026, shërbimi zgjat 11 muaj.
Edhe civilët po përgatiten për krizë
Përgatitjet për një krizë të mundshme nuk janë vetëm ushtarake.
Autoritetet estoneze kanë forcuar sistemet e paralajmërimit dhe udhëzimet për popullsinë. Faqja zyrtare e mbrojtjes civile Olevalmis.ee u mëson qytetarëve si të gjejnë strehim, si të reagojnë ndaj një sulmi ajror dhe si të veprojnë në rast emergjence.
Në tetor, autoritetet u kanë kërkuar qytetarëve të planifikojnë dhe të praktikojnë procedurat e strehimit gjatë muajit të mbrojtjes civile.
Ndërkohë, Estonia po përgatit edhe rregulla të reja për ndërtimin e strehimeve. Synimi është që deri në vitin 2034 të paktën gjysma e popullsisë të ketë qasje në një hapësirë funksionale strehimi.
NATO po forcon praninë në Estoni
Estonia nuk mbështetet vetëm te forcat e saj.
Vendi është anëtar i NATO-s dhe pret praninë e vazhdueshme të trupave aleate. Shtetet e Bashkuara kanë konfirmuar se një njësi e re amerikane do të mbërrijë në Estoni në nëntor.
Sipas Ministrisë estoneze të Mbrojtjes, madhësia dhe aftësitë e njësisë së re do të jenë të ngjashme me ato të njësisë amerikane që u largua në pranverë.
Gjithashtu, Estonia dhe aleatët kanë zhvilluar disa nga stërvitjet më të mëdha ushtarake të viteve të fundit.
Në stërvitjen Kevadtorm 2026 morën pjesë mbi 12 mijë ushtarë estonezë dhe aleatë. Skenari përfshinte mbrojtjen e territorit të Estonisë në kushtet e një lufte konvencionale.
Tallinn nuk thotë se lufta është e afërt
Pavarësisht përgatitjeve, qeveria estoneze nuk ka deklaruar se Rusia po përgatitet për një sulm të menjëhershëm ndaj vendit.
Ministri i Jashtëm Margus Tsahkna deklaroi në gusht se kërcënimi rus dhe provokimet e mundshme ndaj NATO-s duhet të merren seriozisht. Megjithatë, ai tha se vlerësimi zyrtar i kërcënimit të Estonisë nuk kishte ndryshuar.
Në shtator, Tsahkna tha gjithashtu se Rusia nuk po zhvendoste në atë moment forca në një shkallë që do të tregonte përgatitje për një sulm të plotë ndaj NATO-s.
Pra, përgatitjet e Estonisë nuk duhet të interpretohen si konfirmim se një luftë është pranë.
Ato tregojnë më shumë për mënyrën se si një vend në kufi me Rusinë po përpiqet të rrisë aftësinë e tij parandaluese.
Frika kryesore është një provokim ndaj NATO-s
Zyrtarët estonezë dhe analistët shqetësohen veçanërisht për mundësinë e një sulmi të kufizuar.
Skenari i diskutuar është një përpjekje për të testuar reagimin e NATO-s. Një konflikt i tillë mund të jetë më i kufizuar sesa një pushtim i plotë.
Estonia është veçanërisht e ekspozuar për shkak të kufirit të drejtpërdrejtë me Rusinë. Për këtë arsye, çdo incident në rajon mund të ketë pasoja më të gjera për aleancën.
Megjithatë, NATO ka përsëritur se mbrojtja kolektive mbetet në fuqi.
Estonia përgatitet, por nuk paralajmëron luftë
Estonia po ndërton një sistem më të gjerë mbrojtjeje. Ai përfshin ushtrinë aktive, rezervistët, mbrojtjen civile dhe praninë e aleatëve të NATO-s.
Rritja e buxhetit, zhvendosja e forcave drejt kufirit, sistemet e reja të mbrojtjes ajrore dhe stërvitjet ushtarake tregojnë një përgatitje serioze për skenarë të mundshëm konflikti.
Megjithatë, nuk ka aktualisht një konfirmim zyrtar se Rusia po përgatitet për një sulm të menjëhershëm ndaj Estonisë.
Për Tallinnin, objektivi kryesor mbetet parandalimi. Në këtë mënyrë, Estonia synon të tregojë se një sulm ndaj territorit të saj do të përballej me rezistencë kombëtare dhe me reagimin e aleatëve të NATO-s.
Detaje
- Burimi: Reuters, Financial Times, Qeveria estoneze, Ministria e Mbrojtjes e Estonisë, Forcat e Mbrojtjes së Estonisë, Olevalmis
- Përpunoj: Diplomacia