Vizita e Emmanuel Macron në Saint-Pierre-et-Miquelon vendos në qendër afrimin Francë-Kanada, sovranitetin dhe sigurinë në Atlantikun e Veriut. Presidenti francez do të vizitojë arkipelagun nga 19 deri më 21 shtator. Të dielën, ai pritet të takohet me kryeministrin kanadez Mark Carney.
Saint-Pierre-et-Miquelon ndodhet rreth 20 kilometra larg provincës kanadeze të Newfoundland dhe Labrador. Për Francën, ky territor ka rëndësi strategjike për shkak të pozicionit në Atlantikun e Veriut. Për më tepër, ai lidhet me hapësirat detare pranë Arktikut.
Afrimi Francë-Kanada dhe mesazhi strategjik
Macron do të jetë presidenti i parë francez që viziton arkipelagun që prej François Hollande në vitin 2014. Prandaj, udhëtimi shihet si më shumë se një vizitë simbolike.
Për Parisin, Saint-Pierre-et-Miquelon është pjesë e pranisë franceze në Atlantik. Arkipelagu i jep Francës një zonë ekskluzive ekonomike dhe një pikë të rëndësishme pranë rrugëve drejt hapësirave polare.
Për këtë arsye, në qendër të vizitës janë sovraniteti, siguria detare dhe infrastruktura strategjike. Po ashtu, pritet të diskutohen lidhjet mes arkipelagut, Francës dhe pjesës tjetër të Evropës.
Pallati Élysée e ka përshkruar territorin si një pjesë të rëndësishme të Francës së sotme. Në këtë kuadër, vizita synon të nënvizojë praninë franceze në pesë oqeane.
Sovraniteti francez dhe siguria në Arktik
Një tjetër çështje e rëndësishme është sovraniteti francez në Atlantikun e Veriut. Franca dëshiron të ruajë dhe të forcojë praninë e saj në këtë hapësirë.
Një prej elementeve kryesore është anija patrulluese Fulmar. Ajo është e vendosur në mënyrë të përhershme në Saint-Pierre-et-Miquelon dhe pritet të zëvendësohet.
Ndërkohë, në diskutime pritet të përfshihen edhe kabllot dixhitale që lidhin territorin me Evropën. Gjithashtu, mund të shqyrtohen investime të reja në teknologji dhe aktivitete hapësinore.
Për më tepër, Franca synon të zhvillojë bashkëpunimin polar. Në këtë proces mund të përfshihen Kanadaja, Danimarka dhe Groenlanda.
Kështu, Saint-Pierre-et-Miquelon mund të marrë një rol më të madh në politikën franceze për Atlantikun e Veriut dhe Arktikun.
Vizita vjen pas debatit për territoret franceze
Vizita e Macron zhvillohet gjithashtu pas një debati të fundit mbi sovranitetin në Amerikën e Veriut.
Presidenti amerikan Donald Trump kishte publikuar një hartë ku disa territore franceze përtej detit, përfshirë Saint-Pierre-et-Miquelon, paraqiteshin me ngjyrat e Shteteve të Bashkuara.
Për Francën, sovraniteti territorial mbetet një parim themelor. Për këtë arsye, vizita e Macron ka edhe një dimension politik dhe diplomatik.
Megjithatë, çështja kryesore e vizitës mbetet bashkëpunimi me Kanadanë dhe forcimi i pranisë franceze në këtë pjesë të Atlantikut.
Saint-Pierre-et-Miquelon përballet me probleme ekonomike
Përveç çështjeve të sigurisë, Macron pritet të trajtojë edhe problemet ekonomike dhe sociale të territorit.
Saint-Pierre-et-Miquelon po përballet me rënie të popullsisë. Në të njëjtën kohë, izolimi gjeografik krijon vështirësi për ekonominë dhe shërbimet.
Peshkimi ka qenë për shumë vite një prej sektorëve kryesorë të territorit. Megjithatë, sektori u godit nga moratoriumi kanadez për peshkimin e merlucit.
Më pas, Franca humbi një pjesë të zonës së saj ekskluzive ekonomike rreth arkipelagut pas një vendimi gjyqësor në vitin 1992.
Si rezultat, territori ka pasur nevojë të kërkojë burime të tjera ekonomike. Prandaj, zhvillimi i infrastrukturës dhe lidhjeve të reja ekonomike është bërë një çështje e rëndësishme.
Ndryshimet klimatike shtojnë presionin
Përveç problemeve ekonomike, Saint-Pierre-et-Miquelon përballet edhe me pasojat e ndryshimeve klimatike.
Rritja e nivelit të detit po prek veçanërisht zonën Miquelon-Langlade. Kjo zonë ndodhet mbi një rrip të ngushtë toke që është vetëm rreth dy metra mbi nivelin e detit.
Për këtë arsye, autoritetet kanë shqyrtuar zhvendosjen graduale të vendbanimit më në brendësi. Projekti është paraqitur si një nga rastet e para në Francë ku një komunitet zhvendoset për shkak të drejtpërdrejtë të pasojave të ngrohjes globale.
Kështu, ndryshimet klimatike janë bërë pjesë e rëndësishme e diskutimit për të ardhmen e territorit.
Francë-Kanada: energjia dhe lidhjet me BE-në
Takimi Macron–Carney zhvillohet në një moment kur afrimi Francë-Kanada po lidhet edhe me marrëdhëniet mes Kanadasë dhe Bashkimit Evropian.
Më 16 shtator, presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen propozoi që Kanadaja të bëhet “anëtare e asociuar” e BE-së. Ky status nuk ekziston aktualisht dhe kërkon përcaktimin e kushteve dhe bazës ligjore.
Kryeministri kanadez Mark Carney e ka mirëpritur propozimin. Megjithatë, ai ka theksuar se Kanadaja nuk kërkon anëtarësim të plotë në BE.
Në këtë kuadër, Franca mbështet forcimin e lidhjeve mes Kanadasë dhe Evropës. Fushat e diskutimit përfshijnë energjinë, lëndët e para kritike, teknologjinë, mbrojtjen dhe arsimin.
Gjithashtu, Kanadaja dhe BE-ja kanë diskutuar pjesëmarrjen e Kanadasë në programe evropiane si Erasmus+ dhe Horizon Europe.
Energjia në qendër të bisedimeve Macron–Carney
Energjia pritet të jetë një tjetër temë e rëndësishme e takimit.
Franca po kërkon burime alternative energjie në një periudhë kur tregjet globale janë nën presion. Në këtë drejtim, Kanadaja mund të ketë një rol në furnizimin e Evropës me naftë dhe gaz natyror të lëngshëm.
Macron ka lidhur takimin me mundësinë e forcimit të shkëmbimeve tregtare. Në fokus janë veçanërisht produktet e naftës dhe gazi natyror i lëngshëm.
Megjithatë, shumica e këtyre diskutimeve janë ende në fazën e negociatave. Nuk bëhet fjalë për marrëveshje të përfunduara.
Edhe propozimi për një status të ri të Kanadasë në marrëdhëniet me BE-në mbetet për t’u përcaktuar. Prandaj, rezultatet konkrete do të varen nga negociatat e ardhshme.
Një marrëdhënie që po zgjerohet
Macron dhe Carney pritet të vazhdojnë bisedimet edhe javën e ardhshme në Nju Jork. Takimi do të zhvillohet në kuadër të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara.
Në këtë mënyrë, vizita në Saint-Pierre-et-Miquelon bashkon disa prej çështjeve kryesore në marrëdhëniet Francë-Kanada. Në qendër janë sovraniteti, siguria në Atlantikun e Veriut, Arktiku dhe energjia.
Po ashtu, vizita tregon rëndësinë në rritje të Kanadasë për politikën franceze dhe evropiane.
Për momentin, megjithatë, shumë prej nismave të reja janë ende në fazën e diskutimeve. Për këtë arsye, rezultatet e tyre do të varen nga marrëveshjet që mund të arrihen në muajt e ardhshëm.
Përfundim
Vizita e Macron në Saint-Pierre-et-Miquelon zhvillohet në një periudhë kur afrimi Francë-Kanada po merr dimensione të reja. Sovraniteti në Atlantikun e Veriut, siguria polare, energjia dhe marrëdhëniet Kanada-BE janë pjesë e së njëjtës agjendë.
Ndërkohë, problemet ekonomike dhe klimatike të arkipelagut mbeten pjesë e rëndësishme e diskutimit. Prandaj, takimi Macron–Carney pritet të shërbejë si një mundësi për të lidhur çështjet lokale me objektivat më të gjera strategjike të Francës dhe Kanadasë.
Detaje
- Burimi: Reuters, Elysee, Komisioni Evropian, Qeveria e Kanadasë
- Përpunoj: Diplomacia Sot