Deportime nga SHBA drejt vendeve të treta kanë prekur të paktën 25,447 persona deri më 31 gusht 2026. Sipas një hetimi ndërkombëtar, administrata amerikane ka arritur marrëveshje me 35 shtete për pranimin e personave që largohen nga territori amerikan.
Nga këto shtete, 28 kanë pranuar tashmë persona të deportuar. Ndërkohë, shtatë vende të tjera kanë përfunduar marrëveshjet, por nuk kanë marrë ende persona.
Të dhënat janë publikuar më 21 shtator 2026. Hetimi është zhvilluar nga Forbidden Stories në bashkëpunim me gazetarë dhe media nga disa vende.
Gazetarët kanë shqyrtuar dokumente qeveritare dhe të dhëna për deportimet. Gjithashtu, ata kanë intervistuar zyrtarë, avokatë dhe persona të deportuar.
Deportime nga SHBA drejt vendeve të treta
Një vend i tretë është një shtet që nuk është vendi i origjinës së personit të deportuar.
Në këtë rast, personi nuk kthehet drejtpërdrejt në shtetin e tij. Përkundrazi, ai dërgohet në një shtet tjetër që ka pranuar ta marrë.
Kjo mund të ndodhë për arsye të ndryshme. Në disa raste ka pengesa ligjore ose vështirësi për kthimin e drejtpërdrejtë.
Për këtë arsye, autoritetet amerikane kanë negociuar marrëveshje me shtete të tjera. Këto marrëveshje krijojnë mundësi për transferimin e personave që duhet të largohen nga SHBA.
Administrata amerikane e ka paraqitur këtë politikë si pjesë të zbatimit të urdhrave të dëbimit.
Sipas hetimit, mes personave të transferuar ka shtetas të Iranit, Vietnamit, Laosit, Kubës, Venezuelës dhe Afganistanit.
Në disa raste, këta persona nuk kishin jetuar më parë në vendin ku janë dërguar. Gjithashtu, disa prej tyre nuk kishin lidhje familjare apo sociale me shtetin pritës.
Meksika ka pranuar pjesën më të madhe
Meksika është destinacioni kryesor i personave të transferuar nga SHBA.
Sipas të dhënave të hetimit, rreth 20 mijë persona janë dërguar në Meksikë. Pjesa tjetër është transferuar në 27 vende të tjera.
Këto shtete ndodhen në Amerikën Latine, Afrikë dhe në rajonin e Paqësorit.
Ndërkohë, shtatë shtete të tjera kishin përfunduar marrëveshjet me SHBA-në. Megjithatë, deri në fund të gushtit ato nuk kishin pranuar ende persona.
Kushtet ndryshojnë nga një marrëveshje në tjetrën. Dokumentet përcaktojnë numrin e personave që mund të pranohen.
Gjithashtu, marrëveshjet mund të përcaktojnë edhe kombësitë e personave. Në disa raste përcaktohen edhe kategori të veçanta të personave që mund të transferohen.
Pra, deportimet nga SHBA nuk mbështeten në një marrëveshje të vetme. Përkundrazi, ato zhvillohen përmes marrëveshjeve të veçanta me shtete të ndryshme.
Marrëveshjet shoqërohen me financim
Një pjesë e rëndësishme e hetimit lidhet me financimin e marrëveshjeve.
Sipas dokumenteve të shqyrtuara, administrata amerikane ka parashikuar të paktën 410 milionë dollarë për këto marrëveshje dhe për mekanizmat e transferimit.
Një pjesë e fondeve është parashikuar për qeveritë pritëse. Ndërkohë, fonde të tjera lidhen me organizata të Kombeve të Bashkuara.
Këto organizata marrin pjesë në aspekte të ndryshme të procesit. Sipas raportimeve të përfshira në hetim, rreth 81 milionë dollarë janë parashikuar si pagesa për 13 qeveri.
Pjesë të tjera të fondeve lidhen me Organizatën Ndërkombëtare për Migracionin dhe Agjencinë e OKB-së për Refugjatët.
Këto organizata kanë deklaruar se nuk janë palë në marrëveshjet dypalëshe. Ato kanë thënë se fondet amerikane që menaxhojnë përdoren brenda mandatit të tyre.
Rasti i Palaut
Një prej rasteve të përfshira në hetim është Palau.
Ky shtet ishullor ndodhet në Oqeanin Paqësor. Sipas dokumenteve të shqyrtuara nga gazetarët, Palau arriti një marrëveshje me SHBA-në në dhjetor 2025.
Marrëveshja parashikonte pranimin e deri në 75 shtetasve të vendeve të treta. Në të njëjtën kohë, dokumentet parashikonin edhe 7.5 milionë dollarë.
Ky rast tregon se marrëveshjet kanë kushte të ndryshme. Numri i personave dhe mbështetja financiare përcaktohen sipas marrëveshjes konkrete.
Për këtë arsye, deportimet nga SHBA drejt vendeve të treta zhvillohen përmes një rrjeti marrëveshjesh dypalëshe.
Negociatat janë shtrirë në disa kontinente
Në negociatat për këto marrëveshje ka pasur rol edhe Office of Remigration.
Kjo strukturë është pjesë e Departamentit amerikan të Shtetit. Sipas hetimit, ajo është krijuar në maj 2025.
Struktura ka menaxhuar një pjesë të negociatave dhe pagesave. Ndërkohë, kontaktet janë shtrirë në disa kontinente.
Sipas Forbidden Stories, deri në gusht 2026 autoritetet amerikane kishin kontaktuar 49 nga 54 vendet afrikane.
Qëllimi ishte shqyrtimi i mundësisë për pranimin e personave të deportuar nga SHBA.
Përveç Afrikës, negociata janë zhvilluar edhe në Amerikën Latine. Po ashtu, ato janë shtrirë në rajonin e Paqësorit.
Gjykatat shqyrtojnë deportimet nga SHBA
Deportimet nga SHBA drejt vendeve të treta janë përballur edhe me sfida gjyqësore.
Më 18 shtator 2026, Gjykata e Apelit e Qarkut të Parë në SHBA shqyrtoi procedurat për largimin e emigrantëve drejt vendeve të treta.
Çështja lidhet me të drejtat procedurale të personave që transferohen.
Në veçanti, gjykata ka shqyrtuar mënyrën se si personat njoftohen për vendin ku mund të dërgohen.
Gjithashtu, çështja lidhet me mundësinë që ata të kundërshtojnë transferimin. Kjo është veçanërisht e rëndësishme kur një person pretendon se mund të përballet me përndjekje ose torturë.
Gjykata ka shqyrtuar nëse procedurat u japin personave kohë dhe mundësi të mjaftueshme për të paraqitur pretendimet e tyre.
Megjithatë, çështja nuk duhet të paraqitet si ndalim i përgjithshëm i të gjitha deportimeve drejt vendeve të treta.
Në qendër të procesit gjyqësor janë procedurat dhe garancitë që duhet të respektohen.
Shqetësimet për të drejtat e emigrantëve
Avokatë dhe organizata për të drejtat e emigrantëve kanë ngritur shqetësime për këtë politikë.
Një prej tyre lidhet me njoftimin për destinacionin. Sipas tyre, personat duhet të dinë se ku do të dërgohen përpara transferimit.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme kur një person pretendon se mund të përballet me rrezik në vendin e destinacionit.
Nga ana tjetër, administrata amerikane e ka mbrojtur përdorimin e vendeve të treta.
Sipas administratës, marrëveshjet janë pjesë e politikës për zbatimin e urdhrave të dëbimit.
Si rezultat, debati nuk lidhet vetëm me vendin ku dërgohen personat. Ai përfshin edhe mënyrën se si zhvillohet procedura përpara largimit.
35 shtete kanë marrëveshje me SHBA-në
Të dhënat e publikuara më 21 shtator tregojnë zgjerimin e kësaj politike.
Deri më 31 gusht, 35 shtete kishin arritur marrëveshje me administratën amerikane.
Nga këto, 28 shtete kishin pranuar tashmë persona të deportuar. Shtatë të tjerat kishin përfunduar marrëveshjet, por nuk kishin pranuar ende persona.
Numri i dokumentuar i personave të transferuar ishte 25,447.
Rreth 20 mijë prej tyre ishin dërguar në Meksikë. Ndërkohë, pjesa tjetër ishte shpërndarë në 27 vende të tjera.
Pra, numri i shteteve me marrëveshje nuk është i njëjtë me numrin e shteteve që kanë pranuar persona.
Një politikë që përballet me sfida ligjore
Deportimet nga SHBA drejt vendeve të treta janë bërë pjesë e politikës amerikane të emigracionit.
Nga njëra anë, administrata amerikane po përdor marrëveshje me shtete të tjera. Qëllimi është krijimi i destinacioneve alternative për personat që duhet të largohen nga SHBA.
Nga ana tjetër, gjykatat po shqyrtojnë procedurat e përdorura.
Në qendër të debatit janë të drejtat e personave të prekur. Po ashtu, rëndësi kanë njoftimi dhe mundësia për të kundërshtuar transferimin.
Deri më 31 gusht 2026, të paktën 25,447 persona ishin transferuar në 28 vende të treta. Në të njëjtën kohë, 35 shtete kishin marrëveshje me SHBA-në.
Për më tepër, në debat janë përfshirë kushtet e marrëveshjeve dhe financimi i tyre.
Në këtë kuadër, deportimet nga SHBA drejt vendeve të treta prekin disa fusha. Mes tyre janë emigracioni, marrëdhëniet ndërkombëtare dhe drejtësia.
Zhvillimet e ardhshme do të varen nga zbatimi i marrëveshjeve. Gjithashtu, rëndësi do të kenë vendimet e mëtejshme të gjykatave amerikane.
Detaje
- Burimi: Forbidden Stories, Washington Post, Gjykata e Apelit e Qarkut të Parë, dokumente qeveritare
- Përpunoj: Diplomacia Sot