Reforma në drejtësi ishte një nga çështjet kryesore në takimin Shqipëri-BE në Tiranë. Eurodeputetja Isabel Wiseler-Lima kërkoi që reforma të vijojë dhe të mbetet e pakthyeshme. Ajo foli edhe për pavarësinë e institucioneve të drejtësisë, luftën kundër korrupsionit dhe funksionimin e institucioneve shqiptare.
Takimi i 22-të i Komitetit Parlamentar të Stabilizim-Asociimit Shqipëri-Bashkimi Evropian zhvillohet më 21 dhe 22 shtator në Tiranë. Në qendër të diskutimeve janë integrimi evropian, sundimi i ligjit dhe lufta kundër korrupsionit.
Po ashtu, pjesë e axhendës janë krimi i organizuar, të drejtat themelore dhe funksionimi i institucioneve.
Wiseler-Lima kërkon garanci për reformën në drejtësi
Gjatë takimit, Wiseler-Lima u ndal te puna e institucioneve të drejtësisë. Ajo vlerësoi rolin e SPAK-ut dhe tha se institucioni gëzon besim te qytetarët shqiptarë.
Megjithatë, eurodeputetja kërkoi më shumë garanci për pavarësinë e institucioneve të drejtësisë. Sipas saj, kjo është e rëndësishme për vazhdimin e reformës në drejtësi.
Ajo përmendi edhe rolin e Kuvendit në këtë proces. Në veçanti, Wiseler-Lima foli për procedurat që lidhen me imunitetin parlamentar dhe zgjedhjen e anëtarëve të institucioneve të drejtësisë.
Sipas saj, krijimi i institucioneve të pavarura kërkon kohë. Për këtë arsye, reforma duhet të vijojë pa ndryshuar drejtimin e saj.
Wiseler-Lima theksoi gjithashtu se rezultatet e reformës nuk duhet të maten vetëm me hetimet. Sipas saj, rëndësi kanë edhe përfundimet e proceseve gjyqësore dhe vendimet e gjykatave.
Çështja e Belinda Ballukut
Në diskutim u përfshi edhe çështja e imunitetit parlamentar të Belinda Ballukut.
Kuvendi i Shqipërisë votoi më 12 mars 2026 për kërkesën e SPAK-ut për autorizimin e arrestimit të deputetes. Kërkesa u rrëzua me 82 vota kundër dhe 47 vota pro.
Kërkesa e SPAK-ut ishte paraqitur në dhjetor 2025. Ajo lidhej me një hetim për shkeljen e barazisë së pjesëmarrësve në tendera ose ankande publike.
Çështja e Ballukut u përmend gjatë diskutimit për mënyrën se si funksionojnë institucionet dhe marrëdhënia mes tyre.
Megjithatë, vendimi i Kuvendit për imunitetin nuk përcakton përgjegjësinë penale të një personi. Kjo përgjegjësi mund të përcaktohet vetëm përmes procedurave përkatëse ligjore dhe gjyqësore.
Zgjedhjet e 11 majit 2025
Një tjetër temë e diskutimit ishin zgjedhjet parlamentare të 11 majit 2025.
Wiseler-Lima ishte pjesë e delegacionit të Parlamentit Evropian që vëzhgoi procesin zgjedhor. Gjatë takimit në Tiranë, ajo kërkoi bashkëpunim mes pozitës dhe opozitës për ndryshimet në Kodin Zgjedhor.
Ndryshimet në Kodin Zgjedhor kërkojnë mbështetje të gjerë politike. Për këtë arsye, bashkëpunimi mes palëve mbetet i rëndësishëm.
Raporti përfundimtar i OSBE/ODIHR për zgjedhjet e vitit 2025 i cilësoi zgjedhjet konkurruese. Në të njëjtën kohë, raporti evidentoi se kushtet e garës nuk ishin gjithmonë të barabarta.
Në raport u ngritën shqetësime edhe për përdorimin e burimeve publike, presionin ndaj punonjësve publikë dhe disa raste intimidimi.
Për këtë arsye, OSBE/ODIHR ka rekomanduar ndryshime në kuadrin zgjedhor dhe masa për forcimin e kontrollit mbi financimin e fushatave.
Investimet dhe zonat e mbrojtura
Gjatë takimit u diskutua edhe për transparencën në investimet e mëdha.
Në fokus ishte kuadri ligjor për investimet strategjike dhe zonat e mbrojtura. Wiseler-Lima foli edhe për ndryshimet e propozuara në këtë fushë.
Sipas informacionit të paraqitur gjatë takimit, ndryshimet për zonat e mbrojtura nuk ishin ende në axhendën e Kuvendit.
Çështja lidhet edhe me procesin e integrimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
Në veçanti, këto tema lidhen me kapitujt 23 dhe 24 të negociatave. Kapitulli 23 përfshin gjyqësorin dhe të drejtat themelore. Ndërsa kapitulli 24 lidhet me drejtësinë, lirinë dhe sigurinë.
Për këtë arsye, përparimi në këto fusha mbetet pjesë e rëndësishme e procesit të anëtarësimit.
Roli i Parlamentit
Wiseler-Lima foli edhe për rolin e deputetëve.
Sipas saj, puna e Parlamentit nuk duhet të kufizohet vetëm te miratimi i ligjeve. Deputetët duhet të dëgjojnë edhe shqetësimet e qytetarëve.
Më pas, këto shqetësime duhet të pasqyrohen në diskutimet dhe vendimmarrjen parlamentare.
Kjo qasje, sipas saj, është e rëndësishme për forcimin e institucioneve dhe për rritjen e besimit të qytetarëve.
Shqipëria dhe anëtarësimi në BE
Eurodeputetja shprehu pritshmërinë që Shqipëria të vazhdojë punën për integrimin evropian.
Ajo foli gjithashtu për mundësinë që parlamentarët shqiptarë të bëhen pjesë e Parlamentit Evropian pas anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
Ndërkohë, procesi i integrimit kërkon përparim në disa fusha. Reforma në drejtësi, sundimi i ligjit dhe lufta kundër korrupsionit janë ndër çështjet kryesore.
Edhe zgjedhjet dhe funksionimi i institucioneve mbeten pjesë e këtij procesi.
Për këtë arsye, reforma në drejtësi vazhdon të ketë një rol të rëndësishëm në marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Bashkimit Evropian.
Reforma në drejtësi mbetet në fokus
Deklaratat e Wiseler-Limës tregojnë se reforma në drejtësi mbetet një nga çështjet kryesore në dialogun Shqipëri-BE.
Nga njëra anë, ajo vlerësoi punën e SPAK-ut. Nga ana tjetër, kërkoi garanci për pavarësinë e institucioneve.
Po ashtu, ajo theksoi rëndësinë e rezultateve konkrete të proceseve gjyqësore.
Ndërkohë, çështja e Belinda Ballukut vijon të jetë pjesë e një procedimi të lidhur me hetimet e SPAK-ut. Vendimi i Kuvendit për mosdhënien e autorizimit për arrestim nuk përcakton fajësinë apo pafajësinë e deputetes.
Përgjegjësia penale përcaktohet vetëm përmes procesit përkatës gjyqësor.
Në këtë kuadër, Shqipëria pritet të vijojë punën për reformën në drejtësi dhe për forcimin e institucioneve. Këto zhvillime do të mbeten të lidhura edhe me procesin e integrimit në Bashkimin Evropian.
Për Wiseler-Limën, vazhdimi i reformave dhe ruajtja e pavarësisë së institucioneve janë pjesë e rëndësishme e rrugës së Shqipërisë drejt BE-së.
Detaje
- Burimi: Europarl, OSBE/ODIHR, Kuvendi i Shqipërisë, SPAK
- Përpunoj: Diplomacia Sot