Shqipëria përballet me sfida për përmbushjen e objektivave të rrjetit europian të transportit TEN-T deri në vitin 2030. Një raport i Komisionit Europian, i publikuar më 6 tetor 2026, paralajmëron se vendet kandidate nuk pritet t’i përmbushin të gjitha kërkesat brenda këtij afati.
Për Shqipërinë, një nga pengesat kryesore është mungesa e hekurudhave të elektrifikuara. Ndërkohë, investimet e reja synojnë të përmirësojnë lidhjet hekurudhore dhe të afrojnë vendin me standardet europiane.
Rrjeti TEN-T në Shqipëri dhe afati i vitit 2030
Rrjeti TEN-T lidh vendet europiane përmes rrugëve, hekurudhave, porteve dhe aeroporteve. Qëllimi është të lehtësojë lëvizjen e njerëzve dhe mallrave.
Sipas rregullave të Bashkimit Europian, rrjeti bazë duhet të përfundojë deri në vitin 2030. Ndërkohë, rrjeti bazë i zgjeruar ka afat vitin 2040. Rrjeti gjithëpërfshirës duhet të përfundojë deri në vitin 2050.
Për Shqipërinë, përmbushja e këtyre objektivave kërkon investime të reja. Gjithashtu, vendi duhet të përmirësojë sigurinë dhe sistemet e kontrollit të trenave.
Elektrifikimi i hekurudhave mbetet sfidë
Sipas dokumentit të Komisionit Europian të tetorit 2026, Shqipëria ka 0% të rrjetit hekurudhor të elektrifikuar. Në të njëjtin dokument, Bosnjë-Hercegovina dhe Mali i Zi paraqiten me nivele prej 70–90%.
Këto të dhëna tregojnë sfidën me të cilën përballet sektori hekurudhor shqiptar. Megjithatë, disa projekte synojnë të ndryshojnë këtë situatë.
Në korrik 2026, ministri i Infrastrukturës dhe Energjisë, Enea Karakaçi, deklaroi se elektrifikimi i linjës Tiranë–Durrës dhe degës drejt aeroportit të Rinasit synohet të përfundojë deri në fund të vitit 2027. Ky është një afat i planifikuar dhe jo konfirmim se punimet kanë përfunduar.
Investimi prej 90,5 milionë eurosh për Durrës–Rrogozhinë
Shqipëria po investon gjithashtu në rehabilitimin e linjës hekurudhore Durrës–Rrogozhinë. Më 8 prill 2025, u nënshkrua një paketë financimi prej 90,5 milionë eurosh për këtë projekt.
Paketa përfshin një grant prej 60,5 milionë eurosh nga Bashkimi Europian. Pjesa tjetër është një kredi prej 30 milionë eurosh nga Banka Europiane e Investimeve.
Kostoja e përgjithshme e projektit parashikohet të arrijë në 121 milionë euro. Përveç kësaj, 30 milionë euro do të sigurohen nga Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim.
Projekti përfshin rehabilitimin e rreth 34 kilometrave hekurudhë. Gjithashtu, parashikohen punime në ura, stacione dhe sisteme sinjalizimi.
Sistemet e reja synojnë të rrisin sigurinë dhe të përmirësojnë funksionimin e linjës. Megjithatë, dokumentacioni parashikon përgatitjen e saj për elektrifikim të ardhshëm. Kjo do të thotë se elektrifikimi nuk përfshihet drejtpërdrejt në këto punime.
Korridori VIII dhe lidhjet rajonale
Korridori VIII është një lidhje e rëndësishme transporti për Shqipërinë dhe rajonin. Ai lidh bregdetin e Adriatikut me Maqedoninë e Veriut dhe Bullgarinë.
Përmes këtij korridori, synohet të lehtësohet transporti i mallrave dhe pasagjerëve. Për më tepër, lidhjet më të mira mund të ndihmojnë tregtinë mes vendeve të rajonit.
Megjithatë, përfitimet varen nga përfundimi i projekteve dhe koordinimi mes vendeve. Infrastruktura duhet gjithashtu të përmbushë standardet e përbashkëta europiane.
Shqipëria përballet me afatin e vitit 2030
Investimet në hekurudha janë një hap drejt modernizimit të transportit shqiptar. Megjithatë, financimi nuk garanton vetvetiu përmbushjen e objektivave të TEN-T.
Shqipëria duhet të përfundojë projektet në kohë. Gjithashtu, nevojitet përmirësimi i sigurisë, i sistemeve teknike dhe i lidhjeve me vendet fqinje.
Si rezultat, objektivi i vitit 2030 mbetet sfidues. Përparimi do të varet nga zbatimi i investimeve dhe përafrimi me standardet europiane të transportit.
Detaje
- Burimi: Komisioni Europian, Banka Europiane e Investimeve, BERZH
- Përpunoj: Diplomacia Sot