Greqia ka paraqitur një propozim të ri për mënyrën se si Bashkimi Evropian mund të financojë investimet në teknologji. Nisma synon krijimin e një “Unioni Evropian të Spektrit”, që do të lidhte menaxhimin e frekuencave me financimin e teknologjive të reja.
Në qendër të propozimit janë të ardhurat nga licencat e ardhshme për frekuencat 6G. Sipas dokumentit grek, një pjesë e këtyre të ardhurave mund të përdoret për investime teknologjike në nivel evropian.
Dokumenti përmend një shumë fillestare prej rreth 12 deri në 15 miliardë euro. Megjithatë, kjo shumë nuk është një parashikim zyrtar i të ardhurave. Ajo paraqitet si një supozim për qëllime planifikimi.
Propozimi është përgatitur nga ministri grek i Ekonomisë dhe Financave dhe presidenti i Eurogrupit, Kyriakos Pierrakakis. Dokumenti iu paraqit ministrave të vendeve të Bashkimit Evropian më 22 shtator 2026.
Si funksionon propozimi grek
Spektri radio është një burim i kufizuar që përdoret për komunikimet pa tel. Ai është i nevojshëm për rrjetet celulare, internetin dhe shumë shërbime të tjera dixhitale.
Aktualisht, vendet anëtare kanë kompetenca të rëndësishme për menaxhimin dhe licencimin e spektrit. Megjithatë, Greqia kërkon një koordinim më të madh në nivel evropian.
Sipas propozimit, një pjesë e të ardhurave nga licencat e ardhshme për 6G mund të përdoret për financimin e investimeve të përbashkëta.
Në këtë mënyrë, Unioni Evropian i Spektrit do të lidhte politikën e spektrit me financimin e teknologjive strategjike.
Megjithatë, propozimi nuk nënkupton që të gjitha të ardhurat nga licencat kombëtare do të kalojnë automatikisht në buxhetin e Bashkimit Evropian.
Përkundrazi, mënyra e mbledhjes dhe përdorimit të këtyre të ardhurave do të kërkonte marrëveshje mes shteteve anëtare.
Deri në 15 miliardë euro për teknologjinë
Dokumenti grek përmend një potencial financiar prej 12 deri në 15 miliardë euro.
Megjithatë, kjo shifër duhet trajtuar me kujdes. Ajo nuk është një vlerësim zyrtar i të ardhurave që do të krijojë 6G.
Në vend të kësaj, shuma përdoret si bazë për planifikimin e mekanizmit të propozuar.
Për më tepër, përllogaritja nuk përfshin të ardhura të mundshme nga disa të drejta të lidhura me spektrin 5G.
Prandaj, shuma përfundimtare mund të ndryshojë në varësi të modelit që do të miratohet dhe të ardhurave që do të gjenerohen nga licencimet e ardhshme.
Sipas propozimit, fondet mund të përdoren për investime në teknologji strategjike. Gjithashtu, ato mund të ndihmojnë në mobilizimin e financimeve të tjera.
Roli i Bankës Evropiane të Investimeve
Propozimi grek parashikon gjithashtu përdorimin e kapitalit fillestar për të tërhequr financime të tjera.
Në këtë skenar, Banka Evropiane e Investimeve mund të përdorë kapitalin për të mbështetur kredi, garanci dhe investime private.
Kështu, fondet fillestare nuk do të shërbenin vetëm si financim i drejtpërdrejtë.
Në vend të kësaj, ato mund të përdoren si bazë për të mobilizuar më shumë kapital për kompanitë dhe projektet teknologjike.
Kjo ide lidhet me diskutimin më të gjerë në BE për forcimin e kapacitetit evropian në teknologjitë strategjike.
Në veçanti, debati përfshin fusha si teknologjitë dixhitale, inteligjenca artificiale, mikroelektronika dhe infrastruktura e avancuar e komunikimit.
Lidhja me buxhetin e BE-së për 2028–2034
Propozimi grek vjen në një moment kur vendet anëtare po negociojnë buxhetin afatgjatë të Bashkimit Evropian.
Komisioni Evropian ka propozuar një kuadër financiar për periudhën 2028–2034 me vlerë gati 2 trilionë euro.
Kuadri i propozuar synon të financojë disa prioritete të BE-së. Ndër to janë konkurrueshmëria, siguria, mbrojtja, inovacioni, energjia dhe tranzicioni i gjelbër.
Gjithashtu, në strukturën e re mbeten politikat e kohezionit dhe bujqësia.
Për këtë arsye, çështja e burimeve të reja të të ardhurave është bërë pjesë e rëndësishme e negociatave.
Buxheti i ardhshëm duhet të mbështetet në një kombinim të kontributeve të shteteve anëtare dhe burimeve të tjera të të ardhurave.
Pesë burime të reja të propozuara
Komisioni Evropian ka paraqitur një paketë me pesë burime të reja të të ardhurave për buxhetin e ardhshëm.
Një pjesë lidhet me të ardhurat nga Sistemi Evropian i Tregtimit të Emetimeve. Një tjetër burim lidhet me Mekanizmin e Rregullimit të Kufirit të Karbonit.
Gjithashtu, Komisioni ka propozuar një burim të lidhur me mbetjet elektronike të pa mbledhura.
Një tjetër propozim lidhet me akcizën minimale mbi produktet e duhanit. Për më tepër, është propozuar një kontribut vjetor nga kompanitë e mëdha që operojnë në tregun evropian.
Sipas Komisionit, këto burime mund të sjellin rreth 58,5 miliardë euro në vit pasi të zbatohen.
Megjithatë, këto masa ende nuk janë miratuar përfundimisht. Për këtë arsye, ato nuk mund të konsiderohen ende si burime të sigurta të buxhetit të BE-së.
Ku hyn 6G në këtë debat
Rrjetet 6G pritet të kërkojnë investime të mëdha në infrastrukturë dhe teknologji.
Për këtë arsye, Greqia argumenton se të ardhurat nga përdorimi i spektrit mund të lidhen më ngushtë me investimet në teknologjitë e së ardhmes.
Në këtë model, një pjesë e të ardhurave nga licencimi i frekuencave do të mund të përdorej për financimin e projekteve evropiane.
Gjithashtu, mekanizmi mund të ndihmojë kompanitë evropiane që zhvillojnë teknologji të reja.
Megjithatë, kjo mbetet një ide në fazën e diskutimit. Nuk ka ende një vendim të Bashkimit Evropian për krijimin e një “Unioni Evropian të Spektrit”.
Propozimet për kriptovalutat dhe sektorin dixhital
Në diskutimet për financimin e buxhetit të ardhshëm janë përmendur edhe burime të tjera të mundshme.
Ndër to janë ide që lidhen me aktivitetet e kriptovalutave, shërbimet dixhitale dhe lojërat e fatit online.
Megjithatë, këto propozime nuk duhet të paraqiten si pjesë e paketës zyrtare të pesë burimeve të reja të propozuara nga Komisioni Evropian.
Ato janë diskutuar gjatë procesit më të gjerë të negociatave dhe nga institucione ose aktorë të ndryshëm evropianë.
Prandaj, statusi i tyre është i ndryshëm nga masat e propozuara zyrtarisht nga Komisioni.
Çfarë ndodh më tej
Propozimi grek duhet të shqyrtohet nga vendet anëtare. Për këtë arsye, rruga drejt miratimit mund të jetë e gjatë.
Në të njëjtën kohë, shtetet po negociojnë kuadrin financiar për periudhën 2028–2034.
Çdo ndryshim në sistemin e burimeve të veta të BE-së kërkon miratim sipas procedurave përkatëse evropiane dhe kombëtare.
Samitet e ardhshme do të jenë pjesë e procesit të negociatave. Megjithatë, rezultati përfundimtar nuk është përcaktuar ende.
Në këtë fazë, Unioni Evropian i Spektrit mbetet një propozim i Greqisë.
Edhe shifra prej 12 deri në 15 miliardë euro mbetet një vlerësim për qëllime planifikimi. Ajo nuk përfaqëson një shumë të garantuar që do të mblidhet nga 6G.
Nëse propozimi merr mbështetje nga shtetet anëtare, ai mund të bëhet pjesë e diskutimit për financimin e teknologjive strategjike.
Megjithatë, forma përfundimtare e mekanizmit do të përcaktohet vetëm pas negociatave.
Për momentin, çështja kryesore është nëse vendet e BE-së do të pranojnë një model më të përbashkët për menaxhimin e spektrit dhe përdorimin e një pjese të të ardhurave të ardhshme për investime në nivel evropian.
Detaje
- Burimi: Komisioni Evropian, Këshilli i BE-së, Euractiv, Euronews, Reuters
- Përpunoj: Diplomacia Sot