Turqia shqyrton zgjedhjet e parakohshme në 2028, Erdogan synon një mandat të ri
Turqia po shqyrton mundësinë e zhvillimit të zgjedhjeve presidenciale dhe parlamentare në mars ose prill të vitit 2028, përpara afatit të planifikuar. Ky skenar mund t’i krijojë presidentit Recep Tayyip Erdogan mundësinë për të kandiduar për një mandat tjetër, pavarësisht kufizimeve kushtetuese.
Këshilltari presidencial Mehmet Ucum deklaroi më 15 tetor se zgjedhjet në mars ose prill të vitit 2028 janë pothuajse të sigurta. Megjithatë, deri tani nuk është shpallur një datë zyrtare dhe vendimi përfundimtar mbetet në duart e institucioneve përkatëse.
Zgjedhjet e parakohshme në Turqi dhe mundësia e një mandati të ri
Sipas kalendarit aktual, zgjedhjet e ardhshme presidenciale dhe parlamentare pritet të mbahen në maj të vitit 2028. Zhvendosja e tyre përpara afatit mund të ndikojë drejtpërdrejt në mundësinë e Erdoganit për të qëndruar në pushtet.
Erdogan ka drejtuar Turqinë për gati 23 vjet, fillimisht si kryeministër dhe më pas si president. Pas referendumit kushtetues të vitit 2017, vendi kaloi në një sistem presidencial ekzekutiv. Erdogan u zgjodh president në vitin 2018 dhe u rizgjodh në vitin 2023.
Kushtetuta turke parashikon një kufi prej dy mandatesh presidenciale. Megjithatë, ekziston një përjashtim që mund të lejojë një kandidim të mëtejshëm. Nëse parlamenti vendos të shpallë zgjedhje të reja gjatë mandatit të dytë, presidenti mund të garojë sërish.
Për këtë arsye, zhvillimi i zgjedhjeve përpara afatit shihet si një mundësi për t’i hapur rrugën Erdoganit drejt një mandati tjetër.
Qeverisë i duhen edhe 29 vota në parlament
Për shpalljen e zgjedhjeve të parakohshme nevojiten të paktën 360 vota nga 600 deputetët e parlamentit turk, ose tri të pestat e përbërjes së tij.
Partia për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP), e drejtuar nga Erdogan, dhe aleatët e saj kanë gjithsej 331 vende. Për rrjedhojë, shumicës qeverisëse i nevojiten edhe 29 vota nga deputetë të forcave të tjera politike.
Sigurimi i kësaj mbështetjeje mund të jetë i vështirë. Pa shumicën e kërkuar, propozimi për zgjedhje të parakohshme nuk mund të miratohet.
Opozita kërkon zgjedhje për të sfiduar qeverinë
Edhe opozita turke ka kërkuar zhvillimin e zgjedhjeve përpara afatit, por qëllimi i saj është i ndryshëm. Ajo synon të sfidojë politikat ekonomike të qeverisë dhe të krijojë mundësinë për një ndryshim politik.
Kreu i opozitës, Ozgur Ozel, kundërshtoi idenë që debati për zgjedhjet të përqendrohet te rizgjedhja e Erdoganit. Sipas tij, organizimi i procesit zgjedhor për t’i dhënë presidentit mundësinë e një mandati tjetër është i papranueshëm.
Ndërkohë, Devlet Bahceli, kreu i Partisë së Lëvizjes Nacionaliste (MHP) dhe aleat i presidentit, ka mbështetur thirrjen për zgjedhje në një moment që do t’i lejonte Erdoganit të kandidonte sërish.
Kështu, zgjedhjet e parakohshme në Turqi po kthehen në një çështje të rëndësishme të debatit politik. Ndërsa aleatët e presidentit mbështesin mundësinë e një kandidature të re, opozita kërkon që zgjedhjet të shërbejnë për të sfiduar qeverisjen aktuale.
Për momentin, zhvillimi i zgjedhjeve në mars ose prill të vitit 2028 mbetet një mundësi që kërkon miratimin përkatës parlamentar. Rezultati i negociatave politike do të përcaktojë nëse Erdogan do të ketë mundësinë të kandidojë për një mandat tjetër.
Detaje
- Burimi: Reuters, Ekathimerini, Kushtetuta e Turqisë
- Përpunoj: Diplomacia Sot