Von der Leyen në Ballkanin Perëndimor: Shqipëria, Kosova, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut në itinerar
Tur në katër vende të Ballkanit Perëndimor
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, do të vizitojë Shqipërinë, Kosovën, Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut nga 30 shtatori deri më 2 tetor 2026. Turi i Von der Leyen në Ballkanin Perëndimor do të përfshijë Tiranën, Prishtinën, Podgoricën dhe Shkupin.
Gjatë vizitave, ajo pritet të takohet me drejtuesit e vendeve dhe të vizitojë projekte të mbështetura nga Bashkimi Evropian. Në qendër të diskutimeve do të jenë integrimi evropian dhe reformat.
Po ashtu, do të diskutohet edhe Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor. Ky mekanizëm synon të mbështesë reformat dhe zhvillimin ekonomik në rajon.
Sipas Komisionit Evropian, kjo do të jetë vizita e gjashtë e von der Leyen në Ballkanin Perëndimor. Megjithatë, këtë herë itinerari nuk përfshin Serbinë dhe Bosnjë-Hercegovinën.
Pse Serbia dhe Bosnja nuk janë në itinerar?
Komisioni Evropian ka dhënë një arsye të qartë për ndryshimin e itinerarit. Vizitat në Serbi dhe Bosnjë-Hercegovinë do të zhvillohen pas zgjedhjeve.
Në Bosnjë-Hercegovinë, zgjedhjet e përgjithshme janë caktuar për 4 tetor 2026. Ato do të zhvillohen vetëm dy ditë pas përfundimit të turit të von der Leyen në katër vendet e tjera.
Në këto zgjedhje do të votohet për disa institucione federale dhe shtetërore. Mes tyre janë Presidenca e Bosnjë-Hercegovinës dhe Dhoma e Përfaqësuesve e Asamblesë Parlamentare.
Ndërkohë, në Republikën Srpska do të zgjidhen presidenti dhe zëvendëspresidentët. Gjithashtu, do të zhvillohen zgjedhje për asambletë kantonale në Federatën e Bosnjë-Hercegovinës.
Në Serbi, situata është e ngjashme. Presidenti Aleksandar Vuçiç shpalli më 9 shtator zgjedhjet e parakohshme parlamentare për 25 tetor 2026.
Për rrjedhojë, Serbia do të jetë në periudhë zgjedhore gjatë kohës së turit evropian. Deri tani, Brukseli nuk ka njoftuar datat e reja për vizitat në Beograd dhe Sarajevë.
Von der Leyen dhe marrëdhëniet me Serbinë
Ndryshimi i itinerarit vjen në një periudhë të ndjeshme për marrëdhëniet mes BE-së dhe Serbisë. Një nga zhvillimet e fundit lidhet me ceremoninë mortore për Ratko Mlladiçin në Serbi.
Ngjarja ka shkaktuar reagime nga zyrtarë evropianë. Von der Leyen ka kritikuar glorifikimin e personave të dënuar për krime lufte.
Megjithatë, Komisioni Evropian nuk e ka lidhur zyrtarisht këtë çështje me shtyrjen e vizitës në Serbi. Përkundrazi, Brukseli ka përsëritur se arsyeja e deklaruar janë zgjedhjet.
Prandaj, të dyja zhvillimet duhet të shihen veçmas. Kritikat ndaj trajtimit publik të figurës së Mlladiçit janë pjesë e debatit politik mes BE-së dhe Serbisë.
Ndërkohë, shtyrja e vizitës lidhet zyrtarisht me kalendarin zgjedhor. Serbia mbetet vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian dhe procesi i saj lidhet me reformat dhe kriteret e anëtarësimit.
Integrimi evropian në fokus
Turi i Von der Leyen në Ballkanin Perëndimor do të zhvillohet në një periudhë kur procesi i integrimit evropian mbetet në qendër të agjendës së rajonit.
Në Shqipëri, Kosovë, Mal të Zi dhe Maqedoni të Veriut, presidentja e Komisionit Evropian pritet të diskutojë për reformat dhe bashkëpunimin me BE-në.
Gjithashtu, vizitat do të lidhen me projektet që financohen nga Bashkimi Evropian. Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor është një nga mekanizmat kryesorë në këtë drejtim.
Për më tepër, vizita krijon mundësi për takime të drejtpërdrejta me autoritetet e vendeve të rajonit. Këto takime mund të përdoren për të diskutuar hapat e ardhshëm në procesin e integrimit.
Megjithatë, Serbia dhe Bosnjë-Hercegovina do të mbeten jashtë këtij turi. Sipas Komisionit Evropian, vizitat në këto dy vende do të zhvillohen në një fazë të mëvonshme.
Në këtë mënyrë, itinerari i 30 shtatorit deri më 2 tetorit do të përqendrohet në katër vende të Ballkanit Perëndimor. Ndërsa vizitat në Beograd dhe Sarajevë do të zhvillohen pas përfundimit të proceseve zgjedhore.
Për momentin, faktet e konfirmuara janë të qarta: von der Leyen do të vizitojë Shqipërinë, Kosovën, Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut. Serbia dhe Bosnjë-Hercegovina janë planifikuar për një vizitë të mëvonshme, sipas kalendarit zgjedhor.
Detaje
- Burimi: Komisioni Evropian, Presidenca e Serbisë, KQZ Bosnjë-Hercegovinë
- Përpunoj: Diplomacia Sot